Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
เทคโนโลยีด้านสุขภาพ

การตรวจเอกซเรย์ปอด กับนานาสาระที่ควรรู้

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 12 ธ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,817,662 คน

การตรวจเอกซเรย์ปอด กับนานาสาระที่ควรรู้

การตรวจเอกซเรย์ปอด หรือ การตรวจเอกซเรย์หน้าอก (Chest X-ray) เป็นการตรวจทางรังสีวิทยา ที่ใช้รังสีเอกซ์ถ่ายภาพทรวงอกลงบนแผ่นฟิล์ม การตรวจเอกซเรย์ปอด เป็นการตรวจที่แพทย์นิยมสั่งตรวจมาก เพราะสามารถช่วยวินิจฉัยความผิดปกติของอวัยวะภายในช่องอก เช่น ปอด หัวใจ กระดูกซี่โครง ได้อย่างชัดเจนและรวดเร็ว

การตรวจเอกซเรย์ปอด ใช้บ่งบอกอะไรบ้าง?

การตรวจเอกซเรย์ปอด จะใช้ดูความผิดปกติของอวัยวะภายในช่องอก และวินิจฉัยโรคต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่

  • ความผิดปกติของปอด เช่น ภาวะน้ำท่วมปอด วัณโรคปอด ถุงลมโป่งพอง ปอดบวม ปอดแฟบ เนื้องอกในปอด และมะเร็งปอด
  • ความผิดปกติของหัวใจ เช่น ขนาดและรูปร่างของหัวใจผิดปกติ หลอดเลือดหัวใจมีรูปร่างและตำแหน่งผิดปกติ
  • ความผิดปกติของกระดูก เช่น กระดูกสันหลังและกระดูกซี่โครงแตกร้าว

นอกจากนี้ การตรวจเอกซเรย์ปอดยังใช้เพื่อเตรียมการผ่าตัดในช่องอก รวมถึงใช้วินิจฉัยอาการต่างๆ เช่น ไอเรื้อรัง ไอเป็นเลือด เจ็บแน่นหน้าอก หายใจลำบาก เป็นต้น

การเตรียมตัวก่อนมาตรวจเอกซเรย์ปอด

  • ไม่ต้องเตรียมตัวเป็นพิเศษ ไม่จำเป็นต้องงดน้ำงดอาหาร หรือหยุดยาก่อนมาตรวจ
  • หญิงตั้งครรภ์ควรงดเว้นการตรวจเอกซเรย์ปอด เนื่องจากเซลล์ตัวอ่อนมีความไวต่อรังสีเอกซ์ ดังนั้น หากทราบว่าตั้งครรภ์ หรือสงสัยว่าอาจจะตั้งครรภ์ (เช่น ประจำเดือนขาด) ให้แจ้งแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ให้ทราบก่อน เพื่อใช้การตรวจอื่นๆ ที่ไม่กระทบต่อเด็กในครรภ์ เช่น การอัลตราซาวน์ หรือตรวจ MRI
  • ควรสวมเสื้อผ้าที่ใส่สบาย ไม่รัดแน่น และหลีกเลี่ยงการสวมเครื่องประดับหรือเสื้อผ้าที่มีชิ้นส่วนโลหะ
  • ก่อนตรวจต้องถอดเครื่องประดับทุกชิ้นที่เป็นโลหะออก เช่น สร้อยคอ รวมถึงนำของใช้ติดตัว เช่น ผ้าเช็ดหน้า เงินเหรียญ กระเป๋าสตางค์ นาฬิกา ออกไปด้วย เพื่อไม่ให้รบกวนการถ่ายภาพด้วยเอกซเรย์
  • ก่อนการตรวจจะต้องเปลี่ยนเสื้อเป็นเสื้อกาวน์เอกซเรย์ (X-ray gown) โดยผู้หญิงจะต้องถอดเสื้อชั้นในออกด้วย และรวบผมขึ้นพ้นต้นคอ
  • ระหว่างการตรวจ เจ้าหน้าที่จะจัดท่าทางให้เหมาะสมที่สุด และให้เราสูดหายใจให้เต็มปอด กลั้นไว้ให้นิ่งที่สุด เพื่อให้ถ่ายภาพออกมาได้คมชัด ซึ่งการตรวจใช้เวลาไม่นานนัก

ผลการตรวจเอกซเรย์ปอด

ในการตรวจแต่ละครั้ง เราสามารถรับฟิล์มเอกซเรย์และผลการตรวจได้ในวันตรวจเลย ซึ่งโดยปกติผลตรวจจะอยู่ในรูปฟิล์มขนาดใหญ่ แต่ปัจจุบัน สามารถเก็บข้อมูลภาพถ่ายไว้ในคอมพิวเตอร์ และพิมพ์ลงบนกระดาษ หรือบันทึกในแผ่นซีดีได้ ซึ่งประหยัดค่าใช้จ่ายมากกว่า ภาพถ่ายเอกซเรย์นั้นสามารถบอกความผิดปกติได้คร่าวๆ และต้องอาศัยการตรวจทางการแพทย์อื่นๆ ร่วมด้วยในการวินิจฉัยโรค

ข้อควรระวังในการตรวจเอกซเรย์ปอด

  • หากเคยผ่าตัดฝังอุปกรณ์โลหะไว้ในร่างกาย ให้แจ้งแพทย์ก่อนตรวจเอกซเรย์เสมอ
  • ผู้ที่เคยผ่าตัดปอดมาก่อนต้องแจ้งแพทย์ก่อนตรวจทุกครั้ง เพราะอาจให้ภาพถ่ายเอกซเรย์ที่คลาดเคลื่อนได้

ข้อจำกัดของการตรวจเอกซเรย์ปอด

การตรวจอาจมีความไวต่ำ หากความผิดปกติเกิดขึ้นเพียงเล็กน้อย เช่น มีจุดในปอดขนาดเล็กมาก การตรวจเอกซเรย์ปอดอาจเห็นได้ไม่ชัดเจน ทำให้วินิจฉัยโรคระยะเริ่มแรกได้ล่าช้า  ดังนั้น หากสงสัยว่ามีความผิดปกติ ให้ตรวจเอกซเรย์ซ้ำทุกๆ 3 เดือน เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลง หรือใช้การตรวจที่แม่นยำกว่า อย่างการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ซึ่งมีราคาสูงกว่า และการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์บ่อยครั้ง ก็เสี่ยงต่อการรับรังสีปริมาณมาก


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป