ยา

ชื่อนั้นสำคัญไฉน?

ชื่อสามัญทางยา, ชื่อทางเคมี และ ชื่อการค้าของยา คืออะไร
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 7 นาที
ชื่อนั้นสำคัญไฉน?

 

rx17คุณ ‘พะ-ชอน’ รับยาครับ

……………เงียบ………………..

rx17คุณ ‘พะ-ชอน’ รับยาช่องหมายเลข 1 ครับ

……………ยังคงเงียบ…  ไร้การเคลื่อนไหวใด ๆ………………..

rx17เอ… ทำไมไม่มีใครมารับยาเนี่ย…

 

ได้ยินเสียงบ่นดังมาแว่ว ๆ เภสัชกรสาวสวยจึงยื่นหน้าไปดู

(ด้วย ‘ความปรารถนาดี’ นะจ๊ะ ไม่ใช่ ‘อยากรู้อยากเห็น’ ฮ่า…)

 

rx01เอ่อ… ชื่อเค้า ‘พชร’ อ่านว่า ‘พะ-ชะ-ระ’ จ้ะคุณน้อง…  ไปเรียก ‘พะ-ชอน’ เค้าก็คงนึกว่าไม่ได้ชื่อเค้าน่ะจ้ะ

 

ผู้ป่วยที่มี ‘รูปงาม นามเพราะ’ นี่… บางครั้งก็ก่อปัญหาให้เภสัชกรได้เหมือนกันนะคะ ถ้าเป็น ‘รูปงาม’ ก็จะทำให้เภสัชกรที่เป็นเพศตรงข้ามกับผู้ป่วยใจสั่นรัว ๆ เวลาจ่ายยา (ฮ่า…)

ส่วนนามเพราะ… ก็อย่างเหตุการณ์ที่ยกตัวอย่างมาข้างต้น คือ อาจทำให้อ่านผิด ๆ เพี้ยน ๆ ไปได้ (แล้วในหลายโรงพยาบาล ก็จะมีการใช้ไมโครโฟนเป็นตัวช่วยเวลาเรียกรับยาซะด้วย แหม่… เวลาอ่านผิด ๆ เสียงดังออกลำโพงนี่ ขยายความฮาอีกหลายเท่าเลยนะคะ)

 

นอกจากอ่านผิดแล้ว บางครั้งก็เป็นแบบนี้…

 

rx04?????…   อืม…   อ่า…   เอ่อ…  ?????…

 

หลังจากกลอกตามองชื่อผู้ป่วยในใบสั่งยาอยู่นานสองนาน ก็ยังตัดสินใจไม่ได้ว่าจะอ่านชื่อ(ที่คาดว่าคงจะไพเราะเพราะพริ้งเป็นอันมาก)นั้นว่าอย่างไรดี

สุดท้าย… ตัดสินใจยื่นหัวเหม่ง ๆ ออกจากช่องจ่ายยาเพื่อสอบถามคุณแม่ที่อุ้มลูกอ่อนนั่งรอรับยาอยู่แถว ๆ นั้น ว่า…

 

rx14เด็กหญิงนามสกุล…………ใช่ไหมคะ (…คุณแม่พยักหน้า…) เชิญรับยาเลยค่ะ

 

แถมทิ้งท้ายเมื่อจ่ายยาเสร็จด้วยการถามว่า "คุณแม่คะ… ชื่อน้องอ่านยังไงคะ” ไว้ประดับความรู้ซะหน่อย เผื่อมารับยาคราวหน้าจะได้อ่านถูก" (ฮ่า…)

 

 

วันหนึ่ง… ดิฉันร่วมออกหน่วยอำเภอเคลื่อนที่ (‘หน่วยอำเภอเคลื่อนที่’ เป็นการร่วมมือกันระหว่างหลายหน่วยงานในภาครัฐที่ออกไปให้บริการแก่ประชาชนในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งไม่สะดวกในการเดินทางมารับบริการในตัวอำเภอค่ะ ซึ่งทางโรงพยาบาลก็ไปร่วมบริการตรวจรักษาเบื้องต้นด้วยนั่นเอง) มีผู้ป่วยมารับบริการกันอย่างล้นหลามทีเดียวค่ะ หลังจากจ่ายยาไปจนเสียงแหบเสียงหายก็เหลือผู้ป่วยที่รอรับยาไม่กี่ราย ซึ่งส่วนหนึ่งก็จะเป็นบุคลากรในหน่วยงานอื่น ๆ ที่มาร่วมกิจกรรมออกหน่วยและบังเอิญเจ็บไข้ได้ป่วยอยู่พอดี

 

rx14ด.ญ………. รับยาค่ะ
คุณตำรวจเดินหน้าบึ้ง ๆ มาหา

 

pt08ผม……….ครับ
เภสัชกรสตั๊นท์ไปราวสามวินาที… ก้มลงมองชื่อในใบสั่งยาอีกที

 

rx06อุ๊ย! ขอโทษจริง ๆ ค่า… ตาลายจนอ่าน ด.ต. เป็น ด.ญ. ได้ไงเนี่ยยยยยย…

 

…นอกจากชื่อแล้ว สรรพนามหรือยศต่าง ๆ ก็สร้างปัญหาในการอ่านให้กับเภสัชกรบางคนได้เหมือนกันค่ะ (ฮ่า…)

 

rx07นอกจากเรา ๆ ท่าน ๆ จะมีชื่อเอาไว้เรียกขานกันแล้ว ‘ยา’ ก็มีชื่อให้เรียกเหมือนกันนะคะ

 

 

 

ชื่อยามี 3 ประเภทค่ะ ดังนี้…

 

  1. ชื่อทางเคมี (Chemical name)

เป็นชื่อที่แสดงลักษณะสูตรโครงสร้างทางเคมีของยา ชื่อนี้จะค่อนข้างยาว เรียกยาก จำได้ยาก เช่น N-Acetyl-p-aminophenol คือชื่อทางเคมีของยาพาราเซตามอล

 

  1. ชื่อสามัญทางยา (Generic name)

เป็นชื่อที่ใช้เรียกอย่างเป็นทางการแทนชื่อทางเคมี เป็นชื่อที่สั้น เข้าใจได้ง่าย และใช้เป็นสากล อย่างไรก็ตาม ยาบางตัวอาจมีชื่อสามัญทางยามากกว่า 1 ชื่อ เช่น พาราเซตามอล (Paracetamol) ที่บางแห่งนิยมเรียกด้วยชื่อ อะเซตามิโนเฟน (Acetaminophen)

 

  1. ชื่อการค้า (Trade name)

เป็นชื่อที่บริษัทผู้ผลิตยาตั้งเอาไว้เรียกผลิตภัณฑ์ของตน เพื่อให้เป็นเอกลักษณ์และง่ายต่อการจดจำ สะดวกต่อการส่งเสริมการขายให้ผู้บริโภคเกิดความคุ้นเคยและเรียกใช้เฉพาะชื่อการค้านั้น ๆ ตัวอย่างชื่อการค้าของพาราเซตามอล ได้แก่ ไทลินอล, ซาร่า, คาลปอล, โลเทมป์, เทมปร้า, ดาก้า, พาราแคป, พานาดอล, พาราเซต, เอมอล, ซีมอล, ซีบรามอล, พาราจีพีโอ และอื่น ๆ อีกมากมาย

 

 

การจำชื่อยาได้… จะมีประโยชน์มากเมื่อต้องการระบุตัวยาที่ต้องการใช้หรือต้องการหลีกเลี่ยง ถ้านึกภาพไม่ออก ลองดูตัวอย่างต่อไปนี้ค่ะ…

 

pt03ไม่เอายาเม็ดสีขาว ๆ นะ ใช้แล้วผื่นขึ้นเต็มตัวเลย …สงสัยแพ้น่ะ

rx08เอ่อ… ยาส่วนใหญ่ก็ผลิตมาเป็นเม็ดสีขาวอ่ะค่ะ  แล้วจะรู้มั้ยเนี่ยว่าแพ้ยาตัวไหนกัน

 

เทียบกับเหตุการณ์นี้…

 

pt06ป้าขอเป็น ‘พาราจีพีโอ’ เหมือนเดิมนะจ๊ะ ใช้แล้วไข้ลดดีจังเลย

rx14คุณได้สิทธิ์นั้นเดี๋ยวนี้ค่ะ!

 

ผู้ป่วยส่วนมากจะจำชื่อยาเป็น ‘ชื่อการค้า’ ค่ะ เนื่องจากในฉลากจากบริษัทยาหรือแผงบรรจุยา มักระบุ ‘ชื่อการค้า’ ไว้เด่นชัด ในขณะที่ ‘ชื่อสามัญทางยา’ มักมีขนาดเล็กกว่าและอยู่ในบริเวณที่บอกส่วนประกอบของยา

ซึ่งการจำ ‘ชื่อการค้า’ ได้นั้นก็นับว่าดีกว่ากรณีที่จำชื่อยาไม่ได้เลย เพราะอย่างน้อย ก็สามารถนำ ‘ชื่อการค้า’ นั้นไปตรวจสอบหา ‘ชื่อสามัญทางยา’ ต่อได้
rx07แต่จะให้เหนือกว่า… เก่งกว่า… เยี่ยมยอดกว่า…

ต้องจำ ‘ชื่อสามัญทางยา’ ได้สิคะ

ทำไมน่ะเหรอ…

 

 

pt03นอกจาก ‘พาราจีพีโอ’ แล้ว โรงพยาบาลมียี่ห้ออื่นอีกมั้ย ครั้งก่อนที่ได้ไป ใช้แล้วไข้ไม่ลงเลย ครึ่งชั่วโมงต่อมาใช้ ‘ซาร่า’ กับ ‘ดีคอลเจน’ ไปอีกอย่างละ 2 เม็ดถึงจะเอาอยู่

rx05น้ำหนักตัวคุณประมาณ 50 กิโลกรัมเอง ใช้พาราเซตามอล 500 มิลลิกรัมครั้งละเม็ดก็เพียงพอแล้วค่ะ แล้ว ‘พาราจีพีโอ’ กับ ‘ซาร่า’ ก็คือตัวยาพาราเซตามอล 500 มิลลิกรัมเหมือนกัน ส่วน ‘ดีคอลเจน’ ก็จะมียาพาราเซตามอล 500 มิลลิกรัมผสมกับยาลดน้ำมูกและยาแก้คัดจมูก ได้รับยาซ้ำซ้อนจนเกินขนาดอย่างนี้ตับจะพังก่อนนะคะ ฮึ่ย…

 

จะเห็นได้ว่า หากท่านจำ ‘ชื่อสามัญทางยา’ ได้ เวลาจะใช้ยาใด ๆ ก็จะไม่เสี่ยงต่อการได้รับยาซ้ำซ้อนจนอาจเกินขนาด นอกจากนี้ก็ยังป้องกันการแพ้ยาซ้ำได้อีกด้วยนะคะ (เช่น หากเคยแพ้ยาพาราเซตามอล จะต้องหลีกเลี่ยงยาเดี่ยวหรือยาสูตรผสมที่มีส่วนประกอบของพาราเซตามอลเช่นกันค่ะ)

 

rx12เพราะฉะนั้น…

ชื่อ(สามัญทางยา)นั้น…ก็สำคัญฉะนี้

ล่ะค่ะ (ฮ่า…)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่