Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HD
การกินเพื่อสุขภาพ

ตรวจมะเร็ง ตรวจคัดกรองมะเร็ง ลดความเสี่ยงโรคร้ายที่มากับความเงียบ

ป้องกันมะเร็งด้วยการปรับพฤติกรรมเป็นเรื่องที่ดี แต่หากได้ตรวจคัดกรองมะเร็ง หรือตรวจมะเร็ง ด้วยจะยิ่งมั่นใจกว่า
เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ: 15 พ.ค. 2019 อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2020 รีวิวเมื่อวันที่ 26 มิ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 9 นาที
ตรวจมะเร็ง ตรวจคัดกรองมะเร็ง ลดความเสี่ยงโรคร้ายที่มากับความเงียบ

มะเร็งเป็นหนึ่งในโรคร้ายที่คร่าชีวิตของผู้คนทั่วโลกเป็นอันดับต้นๆ องค์การอนามัยโลกคาดการณ์ว่า ในปี พ.ศ. 2573 ทั่วโลกจะมีผู้เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งราว 13 ล้านคน และประมาณ 70% ของผู้เสียชีวิตอยู่ในประเทศที่กำลังพัฒนา อย่างไรก็ตาม ปัจจัยการเกิดมะเร็งส่วนหนึ่งนอกจากจะเกิดจากพันธุกรรมแล้ว อีกส่วนหนึ่งยังเกิดจาก "พฤติกรรม" ของคุณเอง นั่นทำให้คุณสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งได้ หรือป้องกันตนเองให้ห่างไกลจากมะเร็งได้ อีกสิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันก็คือ เข้ารับการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งอย่างสม่ำเสมอ

เช็กตัวเอง คุณมีปัจจัยเสี่ยงมะเร็งหรือไม่?

  • อายุ อายุที่มากขึ้นทำให้ความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งสูงขึ้นไปด้วย โดยพบว่า ผู้ป่วยมะเร็งกว่าครึ่งที่ตรวจพบมะเร็งตอนมีอายุมากกว่า 66 ปี
  • บุคคลในครอบครัวมีประวัติเป็นมะเร็ง ทำให้รุ่นลูกหลานอาจได้รับการถ่ายทอดยีนที่ผิดปกติมาด้วย
  • ดื่มสุรา หรือสูบบุหรี่ ปริมาณมากและเป็นประจำ ยิ่งดื่ม หรือสูบมากเท่าไรก็ยิ่งมีความเสี่ยงมะเร็งมากขึ้นเท่านั้น โดยเฉพาะผู้ที่ทั้งดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ซึ่งจะมีโอกาสเสี่ยงมะเร็งเพิ่มสูงมาก โดยเฉพาะมะเร็งตับและมะเร็งปอด
  • มีภาวะอักเสบเรื้อรัง เช่น โรคโครห์น โรคลำไส้อักเสบ
  • สัมผัสรังสีในธรรมชาติ หรือรังสีเอกซเรย์ รังสีนิวเคลียร์ หากได้รับในปริมาณที่สูงกว่ากำหนดอาจเพิ่มความเสี่ยงได้
  • ได้รับแสงแดด หรือรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) ในปริมาณมากและเป็นประจำ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดมะเร็งผิวหนัง
  • การติดเชื้อบางอย่าง เช่น เชื้อเอชพีวี เชื้อเอชไอวี เชื่อไวรัสตับอักเสบบีและซี เป็นต้น
  • การได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นเวลานาน เช่น หญิงที่มีประจำเดือนเร็ว หรือหมดประจำเดือนช้า อาจเสี่ยงเกิดมะเร็งเต้านมได้มากขึ้น
  • มีโรคอ้วน การมีน้ำหนักเกินสัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็งหลายๆ ชนิด เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งเยื่อบุมดลูก มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งไต มะเร็งตับอ่อน เป็นต้น
  • ได้รับสารก่อมะเร็งที่ปนเปื้อนในอาหารและเครื่องดื่ม เช่น สารพิษอัลฟาทอกซินจากเชื้อรา สารก่อมะเร็งที่เกิดจากการปิ้ง ย่าง สารเคมีที่ใช้ในขบวนการถนอมอาหารอย่างไนโตรซามิน (Nitrosamine) และสีผสมอาหาร

หากคุณเป็นคนหนึ่งที่มีความเสี่ยงดังที่กล่าวมา สามารถปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับการปรับพฤติกรรมเพื่อลดความเสี่ยง หรือการเข้ารับการตรวจมะเร็งที่มีความเสี่ยงสูง อย่างไรก็ตาม การมีปัจจัยเสี่ยงนั้นหมายถึงโอกาสที่จะเกิดมะเร็งเพิ่มขึ้น ไม่ได้หมายความว่า ผู้ที่ไม่มีปัจจัยเหล่านี้จะปลอดภัยจากโรคมะเร็ง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจตับวันนี้ เริ่มต้นที่ 688 บาท พร้อมจองคิวรพ.ให้ ไม่ต้องรอ

ดื่มเหล้าบ่อย อ้วนลงพุง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ความดันสูง หรือมีโรคตับ ควรตรวจตับเป็นประจำ

Istock 1037536402

ตรวจมะเร็ง VS ตรวจคัดกรองมะเร็ง

โรคมะเร็งในระยะเริ่มแรกที่ยังมีเซลล์มะเร็งเพียงเล็กน้อยมักไม่มีสัญญาณเตือนให้ทราบ และบ่อยครั้งที่จะแสดงอาการ หรือตรวจพบก็ต่อเมื่อโรคลุกลามไปถึงระยะอันตรายแล้ว การตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปีสามารถช่วยให้พบความผิดปกติได้ส่วนหนึ่ง แต่บางครั้งก็เป็นเรื่องยากที่จะพบมะเร็งบางชนิดได้ในระยะต้น หลายคนจึงต้องการตรวจคัดกรองมะเร็ง (Screening for Specific Cancer) โดยเฉพาะ แม้วิธีนี้จะมีประโยชน์สำหรับมะเร็งบางชนิด เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก เป็นต้น แต่การตรวจคัดกรองมะเร็งบางชนิดก็อาจไม่เหมาะกับคนปกติ แต่ควรทำในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น การตรวจมะเร็งปอดในผู้ที่อายุมากและสูบบุหรี่จัด การตรวจมะเร็งตับในผู้ที่ดื่มสุราปริมาณมาก เป็นต้น

ส่วนการตรวจมะเร็งเป็นการตรวจเมื่อเริ่มมีอาการผิดปกติ โดยผู้ป่วยอาจมาพบแพทย์ด้วยอาการบางอย่าง ซึ่งตัวผู้ป่วยเองอาจเกิดความสงสัย หรือไม่สงสัยว่า ตนเองเป็นโรคมะเร็งก็ได้ หากแพทย์ประเมินว่า อาจเป็นมะเร็ง ก็จะวินิจฉัยเพิ่มเติมเพื่อตรวจหามะเร็งต่อไป

11สัญญาณอันตราย บ่งบอกว่า คุณควรรีบไปตรวจมะเร็ง

  • มีความผิดปกติเกี่ยวกับระบบขับถ่ายอุจจาระ หรือปัสสาวะ เช่น ถ่ายเป็นสีดำ ปัสสาวะปนเลือด
  • กลืนอาหารลำบาก 
  • มีอาการจุกเสียดแน่นท้อง หรือท้องอืดเป็นเวลานาน
  • เสียงแหบ
  • มีอาการไอเรื้อรัง หรือไอเป็นเลือด
  • มีเลือดออกทางช่องคลอด ตกขาวปนเลือดหรือตกขาวผิดปกติ เช่น มีกลิ่นเหม็น เป็นต้น
  • เป็นแผลที่รักษาแล้วไม่หาย
  • หูด หรือไฝตามร่างกาย ที่มีลักษณะเปลี่ยนแปลงไป เช่น สีเปลี่ยนไป ขนาดใหญ่ขึ้น
  • มีก้อนที่เต้านม หรือตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย และก้อนนั้นโตเร็วกว่าปกติ 
  • หูอื้อ หรือมีเลือดกำเดาไหล
  • มีอาการอื่นๆ ที่น่าสงสัย หรือรู้สึกกังวล
  • น้ำหนักลดลง เบื่ออาหาร
  • มีเหงื่อออกตอนกลางคืน

ขั้นตอนการตรวจมะเร็ง 

สถาบันมะเร็งแห่งชาติ ระบุว่า การตรวจมะเร็งเพื่อหาความผิดปกติของเซลล์ในระยะเริ่มแรก มักมีวิธีการดังต่อไปนี้

1. สอบถามประวัติโดยละเอียด ได้แก่

  • ประวัติสุขภาพของคนในครอบครัวว่า เคยป่วยเป็นโรคมะเร็งหรือไม่
  • ประวัติด้านสภาพแวดล้อม ลักษณะงานที่ทำ หรือที่อยู่อาศัย อาจเป็นปัจจัยให้เสี่ยงมะเร็งยิ่งขึ้นได้ เช่น ผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับสารกัมมันตรังสีเป็นเวลานานๆ อาจเสี่ยงเป็นโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวได้มากกว่าผู้ที่ทำอาชีพอื่นๆ
  • พฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เสี่ยงต่อมะเร็ง เช่น สูบบุหรี่จัด ดื่มหนัก มีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย เปลี่ยนคู่นอนบ่อย หรือมีบุตรมาก ซึ่งจะเสี่ยงเป็นมะเร็งปากมดลูกได้มากกว่าผู้ที่ไม่เคยแต่งงาน
  • มีอาการผิดปกติที่อาจบ่งบอกถึงมะเร็ง เช่น เบื่ออาหาร น้ำหนักลด ท้องอืด เสียงแหบ ไอเรื้อรัง อุจจาระ หรือปัสสาวะผิดปกติ ตกขาวมาก มีเลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติ เป็นแผลเรื้อรัง มีหูด ไฝ  หรือปานที่ผิดปกติหรือไม่ เป็นต้น

2. ตรวจร่างกายอย่างละเอียด เป็นเรื่องยากที่จะตรวจดูร่างกายได้ทุกส่วน ในการตรวจหามะเร็งระยะเริ่มแรก แพทย์จึงจะตรวจดูอวัยวะต่างๆ เท่าที่ทำได้ ได้แก่ ผิวหนังและเนื้อเยื่อบางส่วน ศีรษะ คอ ทรวงอกและเต้านม ท้อง อวัยวะเพศ ทวารหนัก และลำไส้ใหญ่ส่วนล่าง

3. ตรวจมะเร็งทางห้องปฏิบัติการและการตรวจอื่นๆ เพิ่มเติม

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีน HPV ลดความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูก

ลดความเสี่ยงเป็นมะเร็งปากมดลูกและหูดหงอนไก่ ด้วยการฉีดวัคซีนได้ที่นี่

Internal ad hpv
  • การตรวจทางห้องปฎิบัติการ ได้แก่ ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ ตรวจอุจจาระ และตรวจเลือดทางชีวเคมี
  • การตรวจเอกซเรย์ เช่น การเอกซเรย์ปอด การเอกซเรย์ทางเดินอาหาร การเอกซเรย์เต้านม
  • การตรวจทางเวชศาสตร์นิวเคลียร์ มีวิธีการตรวจโดยให้ผู้ป่วยกลืน หรือฉีดสารกัมมันตภาพรังสีบางชนิด ซึ่งจะช่วยให้มองเห็นบริเวณที่ต้องการถ่ายภาพตรวจด้วยรังสีเอกซเรย์ หรือรังสีอื่นๆ ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
  • การตรวจโดยเครื่องมือพิเศษ เป็นการตรวจดูลักษณะเยื่อบุภายในของอวัยวะบางอย่าง เช่น หลอดลม หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร หรือลำไส้
  • การเก็บเซลล์ไปตรวจ เป็นการตรวจมะเร็งระยะเริ่มต้นที่อวัยวะต่างๆ ทำโดยการขูดเซลล์จากเยื่อบุอวัยวะนั้นๆ เช่น ปากมดลูก และเยื่อบุช่องปาก หรือเป็นการเก็บเซลล์จากบริเวณที่มีเซลล์หลุดมาขัง เช่น ในช่องคลอด ในเสมหะ เป็นต้น
  • การตัดเนื้อเยื่อบริเวณที่สงสัยว่าอาจมีเซลล์มะเร็งไปส่งตรวจโดยกล้องจุลทรรศน์

ระยะเวลาการตรวจมะเร็ง

ระยะเวลาในการรอผลตรวจมะเร็งนั้นไม่สามารถระบุได้อย่างแน่ชัด เพราะขึ้นอยู่กับชนิดของการตรวจ และจำนวนคิวในห้องปฏิบัติการ ผลตรวจบางอย่างรอไม่กี่วัน หรือไม่กี่สัปดาห์ ในขณะที่การตรวจบางอย่าง หรือบางตำแหน่งอาจต้องใช้เวลาเป็นเดือน

แต่ละช่วงอายุ ควรตรวจคัดกรองมะเร็งอะไรบ้าง?

แนะนำให้คนแต่ละเพศ แต่ละช่วงอายุ ตรวจคัดกรองมะเร็งดังต่อไปนี้

อายุ 20-30 ปี

ผู้หญิง มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก

ผู้ชาย มะเร็งลำไส้ มะเร็งตับและท่อน้ำดี

อายุ 31-40 ปี

ผู้หญิง มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ 

ผู้ชาย มะเร็งตับและท่อน้ำดี มะเร็งลำไส้ มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งปอดและหลอดลม

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งวันนี้ เราจองคิวตรวจให้ทันที ไม่ต้องรอ

คัดกรองมะเร็งทุกชนิด เลือกได้จากกว่า 30 โปรแกรม เริ่มต้นเพียง 1,999 บาท

Istock 500358904

อายุ 41-50 ปี

ผู้หญิง มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ มะเร็งตับ 

ผู้ชาย มะเร็งตับ มะเร็งปอดและหลอดลม มะเร็งลำไส้ มะเร็งหลอดอาหาร

อายุ 51 ปีขึ้นไป

ผู้หญิง มะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ มะเร็งปอดและหลอดลม

ผู้ชาย มะเร็งตับ มะเร็งลำไส้ มะเร็งปอด มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งหลอดอาหาร

5 อันดับแรกของมะเร็งที่พบบ่อยในผู้ชาย 

สถิติของกระทรวงสาธารณสุขเมื่อปี พ.ศ. 2560 พบว่า โรคมะเร็งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของผู้ชายไทย เช่นเดียวกับผู้ชายทั่วโลกที่อยู่ในอันดับต้นๆ ดังนั้นการตรวจคัดกรองมะเร็งจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรละเลย

อันดับประเทศไทยทั่วโลก
1ตับและท่อน้ำดีปอด
2ลำไส้ใหญ่และทวารหนักต่อมลูกหมาก
3ปอดและหลอดลมลำไส้ใหญ่และทวารหนัก
4ต่อมลูกหมากกระเพาะ
5ปากและช่องปากตับ

5 อันดับแรกของมะเร็งที่พบบ่อยในผู้หญิง

สำหรับโรคมะเร็งในผู้หญิง อันดับหนึ่งยังคงเป็นมะเร็งเต้านมทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก นอกจากนี้ยังมีมะเร็งอีกหลายชนิดที่ผู้หญิงเป็นกันมากจึงควรตรวจคัดกรองมะเร็งให้เหมาะสมตามความเสี่ยง และอายุที่แนะนำ เพื่อการรักษาที่เหมาะสมแต่เนิ่นๆ หากพบว่ามีความผิดปกติเกิดขึ้น

อันดับประเทศไทยทั่วโลก
1เต้านมเต้านม
2ปากมดลูกลำไส้ใหญ่
3ลำไส้ใหญ่ปอดและหลอดลม
4ตับและท่อน้ำดีปากมดลูก
5ปอดและหลอดลมต่อมไทรอยด์

ตรวจคัดกรองมะเร็งที่ไหนดี แต่ละที่ราคาเท่าไร?

ราคาค่าบริการในการตรวจคัดกรองมะเร็งขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็งที่ต้องการตรวจ ความครอบคลุมของแพ็กเกจตรวจ และโรงพยาบาลที่คุณเลือก โดยการตรวจคัดกรองมะเร็งในผู้หญิงมักมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าผู้ชาย หากต้องการทราบข้อมูลรายละเอียด สามารถโทรสอบถามจากโรงพยาบาลได้โดยตรง หรือเลือกแพ็กเกจที่คุณสนใจได้จากตารางเปรียบรายการตรวจคัดกรองมะเร็งจากโรงพยาบาลด้านล่างนี้

เปรียบเทียบราคาตรวจคัดกรองมะเร็งสำหรับผู้หญิง

โรงพยาบาล/คลินิก
(ชื่อแพ็กเกจ)
มิตรไมตรีคลินิก
(ตรวจมะเร็งหญิง Premium)
รพ. เจ้าพระยา
(Cancer screening)
รพ. สุขุมวิท
(ตรวจคัดกรองมะเร็ง
ทุกความเสี่ยงสำหรับสตรี)
ซักประวัติและตรวจร่างกายโดยแพทย์
เอกซเรย์ปอด (Chest X-Ray)
ตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งตับอ่อน (CA19-9)
ตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งตับ (AFP)
ตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งลำไส้ (CEA)
ตรวจหาความเสี่ยงมะเร็งรังไข่ (CA125)
ตรวจหาเลือดในอุจจาระ (Stool occult blood)
ตรวจอวัยวะช่องท้องทั้งหมด (U/S whole abdomen)
ตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งเต้านมจากเลือด (CA15-3)
เอ็กซเรย์เต้านมด้วยเครื่องดิจิตอล (Digital mammogram)
ตรวจมะเร็งเต้านมและอัลตราซาวด์



(Digital mammogram&Ultrasound)
ตรวจมะเร็งปากมดลูก (Pap test)
ตรวจหาเชื้อไวรัสเอชพีวี (HPV qPCR)
ราคา 1,999 8,699 9,690

เปรียบเทียบราคาตรวจคัดกรองมะเร็งสำหรับผู้ชาย

โรงพยาบาล/คลินิก
(ชื่อแพ็กเกจ)
N Health
(ตรวจมะเร็งชายไทย)
มิตรไมตรีคลินิก
(ตรวจมะเร็ง Premium ชาย)
รพ. เจ้าพระยา
(Cancer screening)
ซักประวัติและตรวจร่างกายโดยแพทย์
ตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งตับอ่อน (CA19-9)
ตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งตับ (AFP)
ตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งลำไส้ (CEA)
ตรวจหาค่าบ่งชี้มะเร็งต่อมลูกหมาก (PSA)
ราคา 999 1,999 2,699

*ราคาข้างต้นอาจมีการเปลี่ยนแปลง และอาจยังไม่รวมค่าแพทย์หรือค่ายา

การตรวจมะเร็งพบตั้งแต่ระยะเริ่มแรกนั้นมีประโยชน์เพราะจะทำให้การรักษาได้ผลดีมาก อีกทั้งเป็นการป้องกันโรคมะเร็งระยะลุกลาม ซึ่งทำให้เกิดอาการร้ายแรงและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

การตรวจคัดกรองมะเร็งหาสารบ่งชี้ แม่นยำแค่ไหน?

ปัจจุบันมีการตรวจคัดกรองมะเร็งโดยการเจาะเลือดเพื่อหาสารบ่งชี้มะเร็ง (Tumor marker) ต่างๆ อย่างไรก็ตาม สารบ่งชี้มะเร็งหลายชนิดก็สามารถตรวจพบได้ในคนปกติเช่นกัน หรืออาจไม่พบสารบ่งชี้ที่ผิดปกติใดๆ ในผู้ป่วยมะเร็งเลยก็ได้ ค่าสารบ่งชี้มะเร็งที่สูงผิดปกติจึงไม่ได้หมายความว่า เป็นโรคมะเร็งเสมอไป การแปลผลสารบ่งชี้มะเร็งจึงต้องใช้ความระมัดระวัง และใช้ข้อมูลจากการซักประวัติ ตรวจร่างกายประกอบ และต้องให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้วินิจฉัย

หากมีค่าบ่งชี้สูงโดยไม่ทราบสาเหตุ แพทย์อาจมีการตรวจเพิ่มเติมเพื่อยืนยันว่ามีมะเร็งหรือไม่ การตรวจนี้จึงมีข้อเสียตรงที่หากพบว่า มีค่าบ่งชี้มะเร็งสูง แต่ตรวจเพิ่มเติมด้วยวิธีอื่นแล้วไม่พบเป็นมะเร็ง ก็จะทำให้เสียเวลา เสียเงินเพิ่ม และมีความเสี่ยงจากการตรวจด้วยวิธีต่างๆ ที่เพิ่มเข้ามาด้วย เช่น การผ่าตัดเพื่อเก็บชิ้นเนื้อ การส่องกล้องในระบบทางเดินอาหาร เป็นต้น

หากไม่แน่ใจในผลตรวจคัดกรองมะเร็ง หรือการตรวจมะเร็ง ควรทำอย่างไร?

บางครั้งผลตรวจมะเร็งก็คลาดเคลื่อนได้ หากคุณไม่แน่ใจ ควรลองตรวจกับแพทย์คนอื่น หรือโรงพยาบาลอื่นอีกครั้ง เพื่อดูว่า ผลออกมาสอดคล้องกันหรือไม่ เพราะการที่แพทย์จะวินิจฉัยพลาดทั้งสองคนนั้นเป็นไปได้น้อยกว่า

ดูแลคนใกล้ตัวอย่างไร เมื่อรู้ว่า เขาเป็นมะเร็ง?

ความวิตกกังวลเกิดขึ้นได้เสมอเมื่อพบว่า มีความปกติร่างกาย สำหรับโรคมะเร็ง สภาพจิตใจเองก็เป็นตัวแปรสำคัญในการดูแลร่างกาย ทั้งระยะก่อนรู้ผล ระยะที่ให้การรักษา ระยะติดตามการรักษา รวมถึงระยะสุดท้าย ดังนั้นไม่ว่าคุณจะเป็นผู้ที่ป่วยเป็นโรคมะเร็งเอง หรือมีคนใกล้ชิดกำลังเป็นอยู่ ลองสังเกตอาการตามระยะดังนี้

  1. การปฏิเสธผลที่ได้รับ อาจมีอาการตกใจ กังวล สับสน ซึมเฉย หรือถ้าตกใจมากอาจเอะอะโวยวาย ควบคุมอารมณ์ไม่ได้ และโทษแพทย์ว่า ตรวจผิด อาจพยายามหาข้อมูลเพิ่มเติม หรือไปหาแพทยอีกหลายคนเพื่อให้ยืนยันว่า ตนไม่ป่วย 
  2. โกรธ เป็นช่วงที่รู้สึกโกรธกับการต้องเจอกับปัญหาร้ายแรง อาจโทษว่าเป็นความผิดของแพทย์ บางรายอาจมีท่าทีก้าวร้าว ต่อต้านการตรวจ และคำแนะนำ 
  3. การต่อรอง ต่อรองว่า ตนอาจไม่เป็นโรคร้ายแรง อาจกลับไปสู่ระยะปฏิเสธความจริงได้อีก บางรายก็หวังว่า จะมีการตรวจละเอียดเพื่อให้พบว่า เป็นมะเร็งชนิดที่ไม่มีอันตรายและรักษาได้ เพิ่มความหวังให้กับตนเองและยึดเวลาก่อนที่จะยอมรับความจริงไปอีกสักระยะหนึ่ง 
  4. ซึมเศร้า แม้จะยอมจำนนด้วยเหตุผลต่ออาการป่วย แต่จิตใจของผู้ป่วยยังยอมรับไม่ได้ มีอารมณ์ซึมเศร้าต่อการสูญเสีย รู้สึกผิดและอ้างว้าง ชอบแยกตัวอยู่คนเดียว
  5. การยอมรับ ยอมรับความจริงที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ อาการเศร้าลดลง มีการซักถามถึงรายละเอียดของโรคที่เป็นและวิธีรักษา แต่ในบางรายอาจแสดงความไม่สนใจใดๆ เลย

ผู้ป่วยบางรายอาจมีครบทั้ง 5 ระยะอาการข้างต้น บางรายอาจเริ่มข้อใดข้อหนึ่งก่อนโดยไม่ครบทุกระยะก็ได้ ดังนั้นหากเพื่อน หรือคนรู้จักของคุณเป็นโรคมะเร็ง การเรียนรู้และเข้าใจอารมณ์จิตใจของผู้ป่วยที่อาจเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาจึงเป็นเรื่องจำเป็นและไม่ปล่อยทิ้งไว้นาน โดยสามารถทำตามข้อแนะนำเหล่านี้

  • พูดคุยแต่สิ่งที่ดี ให้กำลังใจอย่างจริงใจ รวมถึง แนะนำให้ข้อมูลที่ถูกต้องและเชื่อถือได้แก่ผู้ป่วย หรือแนะนำให้ผู้ป่วยถามคำถามจากแพทย์โดยตรง
  • ไม่แสดงปฏิกิริยาต่อการเปลี่ยนแปลงภายนอกของผู้ป่วยอย่างชัดเจนเกินไป
  • หลีกเลี่ยงการพูดถึงโรคของผู้ป่วยซ้ำๆ
  • รับฟังผู้ป่วยให้มาก พูดให้น้อย
  • ช่วยให้ผู้ป่วยได้มีกิจกรรม ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมที่ทำร่วมกับครอบครัว หรือเพื่อนสนิท จะทำให้เขามีกำลังใจในการดำเนินชีวิตต่อไป 

แม้มะเร็งจะเป็นโรคร้ายแต่ทุกคนสามารถป้องกันตนเองจากมะเร็งได้ หากรู้ทันและรู้จักหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงก่อมะเร็ง อย่างไรก็ดี หากมีความกังวลใจสูงยังสามารถเข้ารับการตรวจคัดโรคมะเร็ง หรือการตรวจมะเร็งได้ เพราะอย่างน้อยยิ่งสามารถตรวจเจอโรคเร็วได้เท่าไหร่ ยิ่งมีโอกาสได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและรวดเร็วได้มากเท่านั้น ลดการสูญเสียที่ตามมาได้ ที่สำคัญมะเร็งบางชนิดสามารถรักษาให้หายขาดได้ 

10 การอ้างอิง
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
การดูแลทางด้านจิตใจในผู้ป่วยมะเร็ง (https://www.anamai.moph.go.th/)
ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล (http://www.nci.go.th/th/File_download/Nci%20Cancer%20Registry/HOSPITAL-BASED%202016%20Revise%204%20Final.pdf)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
สัญญาณเตือนแรกเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่คุณควรรู้
สัญญาณเตือนแรกเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่คุณควรรู้

คู่มือทำความเข้าใจโรคมะเร็งหลายชนิดและอาการของโรคมะเร็ง

ดูในแอป