มะเร็งและโรคร้าย

สาเหตุของโรคต่อมไทรอยด์

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
สาเหตุของโรคต่อมไทรอยด์

สาเหตุของโรคต่อมไทรอยด์มีได้หลายสาเหตุ เช่น ร่างกายมีการสร้างภูมิคุ้มกันมาทำลายต่อมไทรอยด์ของตนเอง, การได้รับยาบางชนิด, ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์แต่กำเนิด, การสูญเสียเนื้อเยื่อของต่อมไทรอยด์, เนื้องอกหรือมะเร็ง, โรคบางชนิด รวมไปถึงการได้รับธาตุไอโอดีนไม่เพียงพอ

สาเหตุของโรคต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไป (Hypothyroidism causes)

  • การสูญเสียเนื้อเยื่อของต่อมไทรอยด์: ในผู้ที่ได้รับการรักษาโรคต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไปด้วยการให้กัมมันตรังสีไอโอดีน (radioactive iodine) เพื่อทำลายเนื้อเยื่อต่อมไทรอยด์ หรือการผ่าตัดเอาเนื้อเยื่อต่อมไทรอยด์ออก สามารถทำให้เกิดภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไปแทนได้
  • แอนติบอดี้ต่อต่อมไทรอยด์ (Antithyroid antibodies): สารภูมิคุ้มกันต่อต่อมไทรอยด์ หรือแอนติบอดี้ต่อต่อมไทรอยด์นี้อาจพบได้ในผู้ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 1, โรคลูปัส (lupus), โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (rheumatoid arthritis), โรคตับอักเสบเรื้อรัง, หรือโรค Sjogren's syndrome โดยสารภูมิคุ้มกันหรือแอนติบอดี้นี้เป็นสารที่ร่างกายสร้างขึ้นและอาจส่งผลลดการผลิตไทรอยด์ฮอร์โมนเพราะมีการทำลายของต่อมไทรอยด์เกิดขึ้น
  • ความผิดปกติของการสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนแต่กำเนิด (Congenital defects in the production of thyroid hormone): ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไปสามารถพบได้ตั้งแต่แรกเกิด ดังนั้นจึงมีความสำคัญที่จะต้องตรวจคัดกรองทารกแรกเกิดทุกรายว่าเป็นโรคนี้ตั้งแต่เกิดหรือไม่ หากร่างกายมีขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งของการสังเคราะห์ไทรอยด์ฮอร์โมนผิดปกติไป จะทำให้การสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนลดลง และทำให้ร่างกายมีระดับฮอร์โมน TSH สูงตามมา การเพิ่มขึ้นของฮอร์โมน TSH จะทำให้ผู้ป่วยมีอาการคอพอก (คือการขยายขนาดของต่อมไทรอยด์ ซึ่งสามารถมองเห็นได้ชัดเจน โดยจะมีการบวมที่ส่วนหน้าของคอ) หากความบกพร่องนี้เป็นในระดับรุนแรง จะทำให้ระดับไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำตั้งแต่แรกเกิด ส่งผลให้เด็กมีสติปัญหาด้อย, เป็นคอพอก และการเจริญเติบโตช้า ขาสั้น (hypothyroid cretinsim)
  • สาเหตุจากยา: ยาบางชนิดโดยเฉพาะลิเทียม (lithium) อาจเป็นสาเหตุของโรคต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไปได้ (drug-induced hypothyroidism)

โรคต่อมไทรอยด์อักเสบ Hashimoto’s (Hashimoto's thyroiditis) เป็นสาเหตุหลักของภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไปในผู้ใหญ่ ซึ่งเกิดขึ้นเนื่องจากภูมิคุ้มกันของร่างกายมาทำลายต่อมไทรอยด์ของตนเอง ทำให้ต่อมไทรอยด์ผลิตไทรอยด์ฮอร์โมนลดลง และมีการเพิ่มขึ้นของฮอร์โมน TSH

สาเหตุของโรคต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไป (Hyperthyroidism causes)

  • โรคเกรฟ (Graves' disease): โรคนี้จัดเป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง (autoimmune) โดยเกิดจากการกระตุ้นการทำงานของต่อมไทรอยด์ที่ผิดปกติโดยสารที่อยู่ในเลือดชื่อว่า thyroid stimulating immunoglobulin (TSI) ซึ่งเป็นสารภูมิคุ้มกันชนิดหนึ่งที่ร่างกายสร้างขึ้น สาร TSI จะกระตุ้นการทำงานของต่อมไทรอยด์มากเกินไป ทำให้ต่อมไทรอยด์โตขึ้นเป็นคอพอก และทำให้ผู้ป่วยมีอาการทางตา (Grave's eye disease) ได้แก่ ตาโปน และตาจ้องดุ  โดยสามารถเป็นมากขึ้นจนมีอาการปวดตาอย่างรุนแรง หรือกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง ทำให้มีน้ำตาไหลและมองเห็นภาพซ้อนได้ ในกรณีที่เป็นรุนแรง การบวมของตาและเนื้อเยื่อข้างเคียงอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นได้ และโรคนี้ยังทำให้มีอาการผิวหนังหนาบริเวณขา หน้าแข้ง หรือส่วนบนของเท้า
  • คอพอกเป็นพิษชนิดหลายปุ่ม (หลายก้อนเล็กๆ) (Toxic multinodular goiter): ภาวะนี้เกิดจากก้อนของต่อมไทรอยด์สร้างไทรอยด์ฮอร์โมนออกมาอย่างต่อเนื่องด้วยตัวเองโดยไม่ขึ้นกับระดับการกระตุ้นของฮอร์โมน TSH ภาวะนี้มักพบในผู้ที่เป็นคอพอกมานาน มักพบในผู้สูงอายุ คอพอกเป็นพิษชนิดนี้ต่างจากโรคเกรฟ เนื่องจากจะไม่มีอาการแทรกซ้อนทางตา และอาการแสดงของโรคต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไปจะรุนแรงน้อยกว่า
  • ต่อมไทรอยด์อักเสบกึ่งเฉียบพลัน (Subacute thyroiditis):  ความผิดปกตินี้คือการอักเสบของต่อมไทรอยด์แบบชั่วคราว เช่น de Quervain's thyroiditis หรือ ต่อมไทรอยด์อักเสบกึ่งเฉียบพลันหลังคลอด โดยภาวะนี้จะเป็นช่วงเวลาที่ร่างกายมีการหลั่งไทรอยด์ฮอร์โมนเพิ่มขึ้นจากการอักเสบ ทำให้มีไทรอยด์ฮอร์โมนในกระแสเลือดเพิ่มมากขึ้น ภายหลังจากไทรอยด์ฮอร์โมนทั้งหมดหลุดออกจากเนื้อเยื่อที่เสียหายแล้ว จะเกิดภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไปขึ้นชั่วคราว และจะมีอาการประมาณ 2-4 เดือน โดยทั่วไป 90% ของผู้ที่มีภาวะนี้ ต่อมไทรอยด์จะกลับมาทำงานเป็นปกติได้โดยไม่ต้องรักษา
  • เนื้องอกของต่อมใต้สมอง (Pituitary adenoma): เนื้องอกที่ต่อมใต้สมองเป็นสาเหตุให้ร่างกายสร้างฮอร์โมน TSH อย่างอิสระ ขาดการควบคุม ทำให้ไปกระตุ้นการทำงานของต่อมไทรอยด์มากเกินไป
  • เกิดจากยาบางชนิด (Drug-induced hyperthyroidism): โดยทั่วไปมักพับจากยารักษาโรคหัวใจชื่อ อะมิโอดาโรน (amiodarone)

สาเหตุของคอพอกหรือก้อนที่ต่อมไทรอยด์ (Goiter or Nodules Causes)

  • โดยส่วนใหญ่แล้ว ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ (nodules )หรือคอพอก (goiters) จะไม่ก่อให้เกิดอาการใดๆ บางคนที่มีอาการคอพอกเกิดขึ้นเป็นเพราะมีการสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนมากเกินไป หรือสร้างน้อยเกินไปก็ได้ ส่วนก้อนที่ต่อมไทรอยด์ถูกพบโดยตัวเองหรือแพทย์ที่สังเกตเห็นหรือสัมผัสแล้วรู้สึกว่ามีก้อนที่คอ  หากคอพอกมีขนาดใหญ่มาก ผู้ป่วยจะรู้สึกมีแรงดันเกิดขึ้นที่ส่วนหน้าของคอขณะกำลังกลืนอาหารแข็ง หรือเนื้อแน่น เช่น เนื้อสัตว์ โดยแรงดันที่เกิดขึ้นอาจทำให้มีอาการไอแห้งเรื้อรังเล็กน้อย มันเป็นเรื่องยากที่ต่อมไทรอยด์จะโตมากจนปิดกั้นการกลืนหรือการหายใจอย่างสมบูรณ์ 
  • ก้อนที่ต่อมไทรอยด์โตหลายก้อนเล็ก ๆ (หลายปุ่ม) (multinodular goiter):  ภาวะนี้คือต่อมไทรอยด์มีการโตเป็นหลายก้อนเล็ก ๆ (หลายปุ่ม) โดยมีสาเหตุจาก 2 สาเหตุเท่านั้นที่ทำให้ต่อมไทรอยด์โตเป็นก้อนเล็กๆ 1) การสัมผัสกับรังสีภายนอก หรือ 2) การขาดธาตุไอโอดีน และบ่อยครั้งที่จะพบว่ามีหลายๆ คนในครอบครัวมีก้อนหรือคอพอกของต่อมไทรอยด์ เพราะภาวะนี้สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้
  • มะเร็งต่อมไทรอยด์ (Thyroid cancer): มะเร็งต่อมไทรอยด์แบ่งเป็นชนิดย่อยๆ ได้อีกหลายชนิด แต่ชนิดที่พบได้บ่อยคือ papillary thyroid carcinoma โดยพบได้มากถึง 85% ของมะเร็งต่อมไทรอยด์ทั้งหมด โดยมะเร็งชนิดนี้สามารถเกิดจากการสัมผัสกับรังสีในวัยเด็กหรือวัยรุ่น ซึ่งรวมไปถึงการสัมผัสกับรังสีที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็งอื่น หรือ เกิดจากอุบัติเหตุ เช่น เหตุการณ์โรงงานไฟฟ้านิวเคลียร์เซอร์โนบิลระเบิด (Chernobyl) แต่ส่วนใหญ่แล้วเรามักไม่ทราบว่าอะไรเป็นสาเหตุของการเกิดมะเร็งต่อมไทรอยด์ 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่

บทความต่อไป
นักแสดง Sofia Vergara รอดชีวิตจากการเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ได้อย่างไร
นักแสดง Sofia Vergara รอดชีวิตจากการเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ได้อย่างไร

นักแสดงที่มีชื่อเสียงจากเรื่อง The Modern Family คนนี้รอดชีวิตจากมะเร็งก่อนจะมีชื่อเสียง

ฉันสามารถรับประทานอะไรได้บ้างหลังการผ่าตัดต่อมไทรอยด์
ฉันสามารถรับประทานอะไรได้บ้างหลังการผ่าตัดต่อมไทรอยด์

ควรรับประทานหรือระวังอะไรหลังการผ่าตัดต่อมไทรอยด์