Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
มะเร็งและโรคร้าย

โรครากประสาทขา ที่มาของอาการปวดชาร่างกายส่วนล่าง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 18 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,513,507 คน

โรครากประสาทขา ที่มาของอาการปวดชาร่างกายส่วนล่าง

โรครากประสาทขา หรือกลุ่มอาการรากประสาทกระเบนเหน็บ (Cauda equina syndrome) เป็นหนึ่งในอาการที่เกิดจากหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท โดยปกติกระดูกสันหลังของเราซึ่งมีลักษณะเป็นท่อนๆ เรียงยาวจากลำคอมาจนถึงก้นกบ จะมีส่วนที่เรียกว่า หมอนรองกระดูก (spinal disc) เป็นแผ่นกระดูกอ่อนคอยขั้นระหว่างกระดูกสันหลังเพื่อลดการเสียดสีเวลาเราเคลื่อนไหว ส่วนภายในโพรงกระดูกสันหลัง จะมีไขสันหลังซึ่งภายในก็มีเส้นประสาทอยู่ และส่วนที่เส้นประสาทแยกออกมาจากไขสันหลังซึ่งอยู่ชิดกับหมอนรองกระดูก เราจะเรียกว่า รากประสาท หากหมอนรองกระดูกเสื่อมและเลื่อนมากดทับรากประสาท จะทำให้เกิดอาการปวดตามร่างกาย การส่งกระแสประสาทเกิดขึ้นผิดปกติด้วย ซึ่งส่วนที่พบว่าถูกกดทับบ่อย คือรากประสาทส่วนกระเบนเหน็บ หรือ Sciatic nerve ที่ลงไปเลี้ยงขา เราจึงเรียกความผิดปกตินี้รวมๆ ว่า โรครากประสาทขา นั่นเอง

อาการของโรครากประสาทขา

อาการนั้นเกิดขึ้นได้ทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง โดยที่พบได้บ่อยๆ ได้แก่

  • ปวดเอวหรือกระเบนเหน็บ ร้าวลงมายังสะโพก ต้นขา น่อง และเท้า โดยเฉพาะเมื่อมีการเคลื่อนไหว เช่น ก้มตัว เดิน วิ่ง หรือไอจาม
  • รู้สึกชาที่ส่วนล่างของร่างกาย เช่น ขาหนีบ รอบก้น อวัยวะเพศ และขา
  • รู้สึกแสบร้อน หรือเจ็บแปลบคล้ายถูกเข็มแทง บางครั้งรู้สึกเหมือนมีแมลงไต่
  • ขาอ่อนแรง ควบคุมการเคลื่อนไหวลำบาก เช่น ยกขาเหยียดตรงไม่ได้ การถ่ายอุจจาระและปัสสาวะผิดปกติ เช่น อาจท้องผูก หรือกลั้นปัสสาวะ/อุจจาระไม่ได้

สาเหตุของโรครากประสาทขา

เกิดจากหมอนรองกระดูกส่วนที่อยู่ติดกัน เคลื่อนมากดทับรากประสาทบริเวณเอวหรือกระเบนเหน็บ หรือบางครั้งก็อาจเกิดจากการบาดเจ็บของรากประสาทโดยตรง ซึ่งปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดโรคนี้ ได้แก่

  • อายุมากขึ้น ทำให้ช่องว่างระหว่างกระดูกสันหลังตีบแคบลง
  • เกิดอุบัติเหตุที่ทำให้กระดูกสันหลังเคลื่อน
  • เป็นโรคมะเร็งที่แพร่กระจายมายังรากประสาท เช่น มะเร็งต่อมลูกหมาก
  • มีเนื้องอกที่บริเวณรากประสาท
  • เกิดการอักเสบของร่างประสาทจากสาเหตุต่างๆ เช่น เป็นโรคภูมิต้านทานตัวเอง
  • เกิดการติดเชื้อลุกลามมายังไขกระดูกและรากประสาท
  • เป็นผลข้างเคียงจากการเจาะหลัง

ใครบ้างที่เสี่ยงเป็นโรครากประสาทขา

  • ผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกเสื่อม
  • คนที่ต้องทำงานใช้แรงมากๆ เช่น ยกของหนักเป็นประจำ
  • ผู้ที่ประสบอุบัติเหตุ และเกิดการกระแทกบริเวณเอว
  • คนที่ทำกิจกรรมต่างๆ ในอิริยาบถที่ไม่เหมาะสมกับสรีระ

การรักษาโรครากประสาทขา

โรครากประสาทขา จะเน้นการรักษาที่อาการปวด ชา ร่วมกับการรักษาที่สาเหตุตามความจำเป็น โดยมีแนวทางดังนี้

  • การรักษาด้วยยา ยาที่ใช้ได้แก่
  • การทำกายภาพบำบัด เป็นการฟื้นฟูสภาพกล้ามเนื้อส่วนขา เอว สะโพก ที่อ่อนแรงให้กลับมาแข็งแรง โดยจะเน้นการบริหารกล้ามเนื้อดังกล่าว ร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ส่งผลเสียต่อสรีระ เช่น การนั่งทำงานในอิริยาบถไม่เหมาะสม ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยบรรเทาอาการปวด และช่วยให้การเคลื่อนไหวร่างกายดีขึ้น
  • การผ่าตัด อาจจำเป็นต้องทำหากมีอาการของโรครุนแรง ถึงขั้นทำให้ขยับตัวลำบาก เดินไม่ได้ และเป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิต รวมถึงรักษาด้วยวิธีอื่นๆ ไม่ได้ผล แต่การผ่าตัดก็อาจมีความเสี่ยงจากการติดเชื้อ และการบาดเจ็บของเส้นประสาทและเนื้อเยื่อรอบๆ ได้
  • การรักษาด้วยการแพทย์ทางเลือก ปัจจุบันการแพทย์แผนจีนเป็นตัวเลือกในการรักษาที่คนให้ความสนใจ และเชื่อว่าได้ผลดี อย่างเช่น การฝังเข็ม และการกดจุด ซึ่งตามหลักแล้ววิธีดังกล่าวจะช่วยให้การไหลเวียนเลือดในจุดที่บาดเจ็บดีขึ้น ช่วยลดอาการปวดบวม และลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อรอบๆ จึงช่วยป้องกันไม่ให้รากประสาทถูกกดทับมากกว่าเดิม

การป้องกันโรครากประสาทขา

โรครากประสาทขาเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ จึงอาจไม่สามารถป้องกันได้อย่างสิ้นเชิง แต่เราอาจหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงบางอย่างได้ เช่น การปรับอิริยาบถในการนั่ง นอน เดิน และการทำงานให้เหมาะสม หลีกเลี่ยงการยกของหนัก การก้มๆ เงยๆ เป็นประจำ และระวังไม่ให้กระดูกสันหลังส่วนเอวถูกกระแทก เป็นต้น


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป