อาการของกาฬโรคและการรักษา

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ เม.ย. 3, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

การอักเสบของต่อมน้ำเหลืองเป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุดของการติดเชื้อกาฬโรค

กาฬโรคเป็นโรคติดต่อที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย "เยอซิเนีย เพสติส" (Yersinia pestis) ลักษณะอาการที่พบได้บ่อยที่สุด คือ กาฬโรคชนิดต่อมน้ำเหลืองอักเสบ หรือ "บิวโบนิค พลาค" (bubonic plague)

เมื่อเชื้อกาฬโรคเข้าสู่ร่างกายจะกระจายไปตามระบบน้ำเหลือง ประกอบไปด้วย ต่อมน้ำเหลืองและท่อน้ำเหลือง มนุษย์จะติดเชื้อกาฬโรคได้จากการถูกตัวหมัดกัด ซึ่งตัวหมัดเหล่านี้อาศัยอยู่ตามร่างกายของสัตว์ฟันแทะจำพวกกระรอก กระแต และหนู สัตว์เหล่านี้จึงเรียกได้ว่าเป็นพาหะนำเชื้อกาฬโรค

ในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ มีการระบาดของเชื้อกาฬโรคอยู่หลายครั้ง ซึ่งการระบาดครั้งใหญ่ที่สุดเกิดขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 13 คร่าชีวิตผู้คนชาวยุโรปไปมากถึงร้อยละ 60 อ้างอิงข้อมูลจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (Centers for Disease Control and Prevention หรือ CDC) การระบาดของเชื้อกาฬโรคในครั้งนั้นทำให้มันถูกขนานนามว่า "มรณะดำ" (The Black Death)

อาการของกาฬโรคต่อมน้ำเหลือง

เมื่อเชื้อกาฬโรคเข้าสู่ร่างกาย มันจะกระจายเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองที่ใกล้ที่สุด ทำให้ต่อมน้ำเหลืองดังกล่าวอักเสบบวมโต เจ็บ หรือปวดได้ หลังจากนั้น เชื้อกาฬโรคจะกระจายไปตามระบบน้ำเหลืองผ่านทางท่อน้ำเหลืองทำให้ต่อมน้ำเหลืองบริเวณอื่นๆ เช่น รักแร้ คอ หรือขาหนีบ เกิดการอักเสบตามมา อาการอื่นๆ ที่พบได้ในช่วงสามถึงเจ็ดวัน ได้แก่

  • ไข้หนาวสั่น
  • ปวดศีรษะ
  • อาการคล้ายหวัด
  • อ่อนแรง
  • ปวดกล้ามเนื้อ
  • ชัก 

ภาวะแทรกซ้อนของการติดเชื้อกาฬโรค

การติดเชื้อกาฬโรคต่อมน้ำเหลืองนั้น ถ้าไม่ได้รับการรักษา เชื้อจะกระจายออกจากระบบน้ำเหลืองเข้าสู่กระแสเลือด กลายเป็นการติดเชื้อกาฬโรคในกระแสเลือดหรือ เซพติซิมิค พลาค (septicemic plague) หรือกระจายเข้าสู่ปอด ทำให้เป็นกาฬโรคชนิดปอดอักเสบ หรือ นิวโมนิค พลาค (pneumonic plague) ได้ การติดเชื้อกาฬโรคในกระแสเลือดนั้นจะมีอาการอื่นๆ เพิ่มขึ้นนอกเหนือจากอาการของกาฬโรคทั่วไป ได้แก่

  • อาการปวดท้อง
  • คลื่นไส้อาเจียน
  • เลือดออกตามผิวหนังหรืออวัยวะภายใน

เลือดออกตามผิวหนังหรืออวัยวะภายในสามารถนำไปสู่การเกิดเนื้อตายโดยเฉพาะบริเวณนิ้วมือ นิ้วเท้า หรือจมูก อาการเนื้อตายนั้นจะทำให้อวัยวะดังกล่าวกลายเป็นสีดำ อาการรุนแรงที่สุดที่เกิดขึ้นได้ คือ ระบบไหลเวียนโลหิตล้มเหลว เลือดจะไม่สามารถไปเลี้ยงอวัยวะที่สำคัญได้อย่างเพียงพอและอาจถึงแก่ชีวิต การติดเชื้อกาฬโรคปอดจะทำให้เกิดปอดอักเสบอย่างรุนแรง ผู้ป่วยจะมีอาการ ดังต่อไปนี้

ในรายที่อาการรุนแรงอาจนำไปสู่ภาวะการหายใจล้มเหลวได้ ในผู้ป่วยบางราย เชื้อจะกระจายเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางทำให้เกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งพบได้น้อยมาก ในท้ายที่สุดถ้าไม่ได้ทำการรักษาการติดเชื้อกาฬโรคจะทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้มากถึงร้อยละ 30-60 อ้างอิงจากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก

การวินิจฉัยผู้ป่วยที่ติดเชื้อกาฬโรค

การวินิจฉัยกาฬโรคนั้น แพทย์จะทำการตรวจต่อมน้ำเหลืองและซักถามอาการต่างๆ ที่เกิดร่วมตามที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น รวมทั้งถามถึงช่วงเวลาที่มีอาการ ประวัติการถูกแมลงหรือสัตว์กัด ประวัติเดินทางไปยังประเทศที่มีการระบาดของเชื้อกาฬโรค เป็นต้น ถ้าประวัติและการตรวจร่างกายเข้าได้กับการติดเชื้อกาฬโรค แพทย์จะทำการเจาะน้ำในต่อมน้ำเหลืองไปตรวจหาตัวเชื้อภายใต้กล้องจุลทรรศน์หรือนำไปเพาะเชื้อเพื่อหาตัวเชื้อกาฬโรค

แพทย์อาจเจาะเลือดไปตรวจด้วยวิธีเดียวกันก็ได้ แต่การนำเลือดของผู้ติดเชื้อในระยะเริ่มต้นไปตรวจนั้นจะยังไม่พบตัวเชื้อภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ต้องอาศัยวิธีการเพาะเชื้อจากเลือดเท่านั้นจึงจะวินิจฉัยได้ ส่วนการติดเชื้อกาฬโรคในปอดจะสามารถวินิจฉัยได้โดยการเก็บเสมหะ เพื่อนำไปตรวจหาเชื้อภายใต้กล้องจุลทรรศน์หรือนำเสมหะไปเพาะเชื้อก็ได้เช่นกัน

การรักษาผู้ป่วยที่ติดเชื้อกาฬโรค

ผู้ที่ติดเชื้อกาฬโรคจะมีอาการแย่ลงได้อย่างรวดเร็วและอาจถึงแก่ชีวิต เมื่อวินิจฉัยกาฬโรคได้ แพทย์จะทำการรักษาทันทีด้วยการใช้ยาปฏิชีวนะ ยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อที่สามารถรักษาโรคกาฬโรคได้ มีดังต่อไปนี้

  • ยาสเตรปโตมัยซิน (Streptomycin)
  • ยาเจ็นต้ามัยซิน (Gentamicin)
  • ยาเลโวฟล็อกซาซิน (Levofloxacin)
  • ยาซิโปรฟล็อกซาซิน (Ciprofloxacin)
  • ยาด็อกซี่ซัยคลิน (Doxycycline)
  • ยาม็อกซี่ฟลอกซาซิน (Moxifloxacin)
  • ยาคลอแรมเฟนิคอล (Chloramphenicol)

ผู้ป่วยรายใดที่ยังไม่มีอาการแต่มีประวัติการสัมผัสผู้ติดเชื้อกาฬโรคภายในระยะเวลาหนึ่งสัปดาห์ แพทย์อาจให้ยาปฏิชีวนะบางชนิด เช่น ยาด็อกซี่ซัยคลิน (Doxycycline) หรือยาซิโปรฟล็อกซาซิน (Ciprofloxacin) เพื่อป้องกันการติดเชื้อกาฬโรคได้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่