อาการของกาฬโรคและการรักษา

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.ค. 1, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

การอักเสบของต่อมน้ำเหลืองเป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุดของการติดเชื้อกาฬโรค

กาฬโรคเป็นโรคติดต่อที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย "เยอซิเนีย เพสติส" (Yersinia pestis) ลักษณะอาการที่พบได้บ่อยที่สุด คือ กาฬโรคชนิดต่อมน้ำเหลืองอักเสบ หรือ "บิวโบนิค พลาค" (bubonic plague)

เมื่อเชื้อกาฬโรคเข้าสู่ร่างกายจะกระจายไปตามระบบน้ำเหลือง ประกอบไปด้วย ต่อมน้ำเหลืองและท่อน้ำเหลือง มนุษย์จะติดเชื้อกาฬโรคได้จากการถูกตัวหมัดกัด ซึ่งตัวหมัดเหล่านี้อาศัยอยู่ตามร่างกายของสัตว์ฟันแทะจำพวกกระรอก กระแต และหนู สัตว์เหล่านี้จึงเรียกได้ว่าเป็นพาหะนำเชื้อกาฬโรค

ในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ มีการระบาดของเชื้อกาฬโรคอยู่หลายครั้ง ซึ่งการระบาดครั้งใหญ่ที่สุดเกิดขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 13 คร่าชีวิตผู้คนชาวยุโรปไปมากถึงร้อยละ 60 อ้างอิงข้อมูลจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (Centers for Disease Control and Prevention หรือ CDC) การระบาดของเชื้อกาฬโรคในครั้งนั้นทำให้มันถูกขนานนามว่า "มรณะดำ" (The Black Death)

อาการของกาฬโรคต่อมน้ำเหลือง

เมื่อเชื้อกาฬโรคเข้าสู่ร่างกาย มันจะกระจายเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองที่ใกล้ที่สุด ทำให้ต่อมน้ำเหลืองดังกล่าวอักเสบบวมโต เจ็บ หรือปวดได้ หลังจากนั้น เชื้อกาฬโรคจะกระจายไปตามระบบน้ำเหลืองผ่านทางท่อน้ำเหลืองทำให้ต่อมน้ำเหลืองบริเวณอื่นๆ เช่น รักแร้ คอ หรือขาหนีบ เกิดการอักเสบตามมา อาการอื่นๆ ที่พบได้ในช่วงสามถึงเจ็ดวัน ได้แก่

  • ไข้หนาวสั่น
  • ปวดศีรษะ
  • อาการคล้ายหวัด
  • อ่อนแรง
  • ปวดกล้ามเนื้อ
  • ชัก 

ภาวะแทรกซ้อนของการติดเชื้อกาฬโรค

การติดเชื้อกาฬโรคต่อมน้ำเหลืองนั้น ถ้าไม่ได้รับการรักษา เชื้อจะกระจายออกจากระบบน้ำเหลืองเข้าสู่กระแสเลือด กลายเป็นการติดเชื้อกาฬโรคในกระแสเลือดหรือ เซพติซิมิค พลาค (septicemic plague) หรือกระจายเข้าสู่ปอด ทำให้เป็นกาฬโรคชนิดปอดอักเสบ หรือ นิวโมนิค พลาค (pneumonic plague) ได้ การติดเชื้อกาฬโรคในกระแสเลือดนั้นจะมีอาการอื่นๆ เพิ่มขึ้นนอกเหนือจากอาการของกาฬโรคทั่วไป ได้แก่

  • อาการปวดท้อง
  • คลื่นไส้อาเจียน
  • เลือดออกตามผิวหนังหรืออวัยวะภายใน

เลือดออกตามผิวหนังหรืออวัยวะภายในสามารถนำไปสู่การเกิดเนื้อตายโดยเฉพาะบริเวณนิ้วมือ นิ้วเท้า หรือจมูก อาการเนื้อตายนั้นจะทำให้อวัยวะดังกล่าวกลายเป็นสีดำ อาการรุนแรงที่สุดที่เกิดขึ้นได้ คือ ระบบไหลเวียนโลหิตล้มเหลว เลือดจะไม่สามารถไปเลี้ยงอวัยวะที่สำคัญได้อย่างเพียงพอและอาจถึงแก่ชีวิต การติดเชื้อกาฬโรคปอดจะทำให้เกิดปอดอักเสบอย่างรุนแรง ผู้ป่วยจะมีอาการ ดังต่อไปนี้

ในรายที่อาการรุนแรงอาจนำไปสู่ภาวะการหายใจล้มเหลวได้ ในผู้ป่วยบางราย เชื้อจะกระจายเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางทำให้เกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งพบได้น้อยมาก ในท้ายที่สุดถ้าไม่ได้ทำการรักษาการติดเชื้อกาฬโรคจะทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้มากถึงร้อยละ 30-60 อ้างอิงจากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก

การวินิจฉัยผู้ป่วยที่ติดเชื้อกาฬโรค

การวินิจฉัยกาฬโรคนั้น แพทย์จะทำการตรวจต่อมน้ำเหลืองและซักถามอาการต่างๆ ที่เกิดร่วมตามที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น รวมทั้งถามถึงช่วงเวลาที่มีอาการ ประวัติการถูกแมลงหรือสัตว์กัด ประวัติเดินทางไปยังประเทศที่มีการระบาดของเชื้อกาฬโรค เป็นต้น ถ้าประวัติและการตรวจร่างกายเข้าได้กับการติดเชื้อกาฬโรค แพทย์จะทำการเจาะน้ำในต่อมน้ำเหลืองไปตรวจหาตัวเชื้อภายใต้กล้องจุลทรรศน์หรือนำไปเพาะเชื้อเพื่อหาตัวเชื้อกาฬโรค

แพทย์อาจเจาะเลือดไปตรวจด้วยวิธีเดียวกันก็ได้ แต่การนำเลือดของผู้ติดเชื้อในระยะเริ่มต้นไปตรวจนั้นจะยังไม่พบตัวเชื้อภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ต้องอาศัยวิธีการเพาะเชื้อจากเลือดเท่านั้นจึงจะวินิจฉัยได้ ส่วนการติดเชื้อกาฬโรคในปอดจะสามารถวินิจฉัยได้โดยการเก็บเสมหะ เพื่อนำไปตรวจหาเชื้อภายใต้กล้องจุลทรรศน์หรือนำเสมหะไปเพาะเชื้อก็ได้เช่นกัน

การรักษาผู้ป่วยที่ติดเชื้อกาฬโรค

ผู้ที่ติดเชื้อกาฬโรคจะมีอาการแย่ลงได้อย่างรวดเร็วและอาจถึงแก่ชีวิต เมื่อวินิจฉัยกาฬโรคได้ แพทย์จะทำการรักษาทันทีด้วยการใช้ยาปฏิชีวนะ ยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อที่สามารถรักษาโรคกาฬโรคได้ มีดังต่อไปนี้

  • ยาสเตรปโตมัยซิน (Streptomycin)
  • ยาเจ็นต้ามัยซิน (Gentamicin)
  • ยาเลโวฟล็อกซาซิน (Levofloxacin)
  • ยาซิโปรฟล็อกซาซิน (Ciprofloxacin)
  • ยาด็อกซี่ซัยคลิน (Doxycycline)
  • ยาม็อกซี่ฟลอกซาซิน (Moxifloxacin)
  • ยาคลอแรมเฟนิคอล (Chloramphenicol)

ผู้ป่วยรายใดที่ยังไม่มีอาการแต่มีประวัติการสัมผัสผู้ติดเชื้อกาฬโรคภายในระยะเวลาหนึ่งสัปดาห์ แพทย์อาจให้ยาปฏิชีวนะบางชนิด เช่น ยาด็อกซี่ซัยคลิน (Doxycycline) หรือยาซิโปรฟล็อกซาซิน (Ciprofloxacin) เพื่อป้องกันการติดเชื้อกาฬโรคได้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่