การรู้รส

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ธ.ค. 20, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที

การรู้รส เกิดจากผิวของลิ้นซึ่งมีปุ่มเล็กๆ (Papillae) จำนวนนับล้าน ทำให้ลิ้นมีผิว ไม่เรียบเหมือนปุย ปุ่มรับรส (Taste buds) เปรี้ยว หวาน เค็ม และขม มีเส้นประสาทที่ประสานกันอย่างซับซ้อน ประสาทที่รับกลิ่นจะช่วยให้เราสามารถแยกรสต่างๆ ได้อย่างละเอียด

ลิ้น เป็นอวัยวะในช่องปาก ทำหน้าที่ช่วยคลุกเคล้าอาหารและรับความรู้สึกเกี่ยวกับรสชาติของอาหาร การที่ลิ้นสามารถรับรู้รสชาติของอาหารได้นั้น เพราะมีอวัยวะในการรับรู้รส เรียกว่า ตุ่มรับรส (Taste buds) อยู่บนลิ้น

ตุ่มรับรส มีลักษณะกลมรี ประกอบด้วย เซลล์รูปทรงกระสวยและมีปลายเส้นประสาทที่ทำหน้าที่รับรู้รสสามเส้น ตุ่มรับรสส่วนใหญ่พบที่ด้านหน้าและด้านข้างของลิ้น แต่ส่วนบนของต่อมทอนซิล เพดานปาก และหลอดคอ พบตุ่มรับรสเป็นส่วนน้อยจากการทดลองแล้วปรากฏว่า ตุ่มรับรสมีอย่างน้อยที่สุดประมาณ 4 ชนิดด้วยกัน ซึ่งจะคอยรับรสแต่ละอย่าง คือ รสหวาน รสเค็ม รสขม และรสเปรี้ยว ตุ่มรับรสเหล่านี้อยู่ตามบริเวณต่างๆ บนลิ้น

การรู้รส การรู้รสเป็นความรู้สึกที่เกิดขึ้นได้โดยปฏิกิริยาทางเคมี กล่าวคือ เมื่ออาหารเข้าสู่ปาก อาหารจะทำปฏิกิริยากับน้ำย่อยและน้ำลายในปากเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี ซึ่งกระตุ้นให้ตุ่มรับรสที่เคยรับการเปลี่ยนแปลงทางเคมีรับรู้ถึงรสชาติของอาหาร แล้วส่งความรู้สึกผ่านเส้นประสาทสมองสามเส้นเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลาง เพื่อแปลความหมายที่สมองว่าเป็นรสอะไร ร้อนหรือเย็น มนุษย์สามารถแยกการรู้รสต่างๆ ได้อย่างง่ายๆ 4 รส ด้วยกัน คือ

1.รสหวาน (sweet) เกิดจากสารเคมีหลายชนิด ได้แก่ น้ำตาล แอลกอฮอล์ กรดอะมิโน และเกลืออนินทรีย์ของตะกั่ว

2.รสเค็ม (salty)) เกิดจากอณูของเกลือ

3.รสขม (bitter) เกิดจากสารสองชนิดโดยเฉพาะ คือ สารอินทรีย์ที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและพวกอัลคาลอยด์ เช่น ยาควินิน คาเฟอีน สตริกนิน เป็นต้น

4.รสเปรี้ยว (sour) เกิดจากความเป็นกรด จากการทดสอบความไวในการรับรู้รสชนิดต่างๆ พบว่า มนุษย์มีความรู้สึกเกี่ยวกับรสได้ไวที่สุด ซึ่งคาดคะเนว่าเป็นกลไกตามธรรมชาติที่มีไว้ป้องกันตัว โดยสังเกตได้จากการรับประทานอาหารที่มีรสขมมากๆ มนุษย์หรือสัตว์จะคายอาหารออก ซึ่งนับว่าเป็นผลดี เพราะสารพิษหลายอย่างในธรรมชาติมีรสขมจัด เมื่อราไม่สบาย ลิ้นจะมีฝ้าขาว ทำให้ไม่รู้รส จึงรับประทานอาหารไม่อร่อย และเบื่ออาหาร หากไม่สบายต้องดื่มน้ำบ่อยๆ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์และพักผ่อนให้เพียงพอ

การดูแลรักษาลิ้น ปกติเราควรระวังรักษาลิ้นมิให้เป็นโรคหรืออันตรายต่างๆ ด้วยการทำความสะอาดลิ้นอยู่เสมอ เวลารับประทานอาหารควรค่อยๆ เคี้ยว ไม่ควรรีบร้อน เพราะอาจกัดลิ้นตนเองเป็นแผลได้ และไม่ควรรับประทานอาหารที่ร้อนมากๆ หรืออาหารที่มีรสเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด เพราะทำให้ลิ้นชาได้ หมั่นสังเกตว่าลิ้นเป็นฝ้าขาวหรือเป็นแผลหรือไม่ หากมีอาการผิดปกติดังกล่าวก็ควรรีบรักษา

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่