ความรู้สุขภาพ

การให้เลือด การบริจาคเลือด และการระบุหมู่เลือด

สิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับการให้เลือด การบริจาคเลือด และผู้บริจาคเลือดที่สามารถให้เลือดได้กับทุกหมู่
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
การให้เลือด การบริจาคเลือด และการระบุหมู่เลือด

>การให้เลือดและการผ่าตัด

การต้องให้เลือดระหว่างการผ่าตัดหรือหลังจากการผ่าตัดทันทีนั้นไม่ใช่เรื่องแปลก การเสียเลือดระหว่างการผ่าตัดเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้และในบางกรณีก็เสียเลือดมากพอที่คาดได้ว่าจะต้องให้เลือด ในกรณีร้ายแรง เช่น การมีเลือดออกระหว่างการผ่าตัด การให้เลือดอาจต้องทำระหว่างการผ่าตัด สำหรับผู้ป่วยรายอื่นๆ การเสียเลือดระหว่างการผ่าตัดอาจมากกว่าปกติเพียงเล็กน้อย ทำให้การให้เลือดมีความจำเป็นระหว่างการพักฟื้นตัว

ข้อบ่งชี้ที่ดีที่สุดว่าการให้เลือดนั้นจำเป็นหรือไม่คือการตรวจ CBC ซึ่งระดับ hemoglobin และ hematocrit จะบอกได้ว่าจำเป็นต้องให้เลือดหรือไม่จำเป็นเลย ผู้ที่ต้องได้รับเลือดจะมีอาการและอาการแสดงของการเสียเลือด ซึ่งรู้จักกันในชื่อว่าภาวะซีด (anemia) นอกเหนือไปจากการเปลี่ยนแปลงของผลตรวจเลือด บางคนจะรู้สึกอ่อนเพลีย วูบง่าย และอาจดูซีดได้ การให้เลือด แม้จะมีความจำเป็นแต่ก็ไม่ใช่ว่าปราศจากความเสี่ยงเลย

ความเสี่ยงจากการให้เลือดมีตั้งแต่รอยช้ำเล็กๆ ที่รอยแทงเข็มจนถึงมีโอกาสเสียชีวิตซึ่งเกิดได้น้อยมาก ด้วยเหตุผลนี้ การตัดสินใจว่าจะให้เลือดจึงเป็นเรื่องสำคัญและควรคิดให้รอบคอบ ผู้ป่วยบางรายเลือกปฏิเสธการรับเลือดด้วยเหตุผลทางศาสนาหรือเนื่องจากรู้สึกว่าความเสี่ยงจากการรับเลือดสูง

ผู้ป่วยเหล่านี้บางคนเลือกใช้วิธีการให้เลือดแก่ตัวเอง (autologous blood transfusion) เพื่อลดความเสี่ยงให้น้อยลงหรือวางแผนจะทำการผ่าตัดชนิดไม่เสียเลือดหากเป็นไปได้ ยาบางอย่างสามารถช่วยให้ร่างกายสร้างเลือดได้เร็วกว่าปกติ Procrit หรือ Erythropoietin กระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงและอาจทำให้การรับเลือดไม่ใช่สิ่งจำเป็น

การระบุหมู่เลือด

ก่อนจะรับเลือดก็ต้องรู้หมู่เลือดของคุณก่อน ในกรณีฉุกเฉินอาจให้เลือดกรุ๊ป O ไปก่อนที่จะรู้หมู่เลือด แต่เมื่อการระบุหมู่เลือดเสร็จสิ้นแล้ว คุณจะได้รับเลือดที่ตรงกับหมู่เลือดของคุณ การระบุหมู่เลือดเป็นกระบวนการที่ทำเพื่อหาหมู่เลือดของคุณ ซึ่งจะอยู่ในหนึ่งในสี่กลุ่มคือ A, B, AB หรือ O

นอกจากหมู่เลือดแล้ว Rh factor ก็จะถูกทดสอบด้วย Rh factor จะถูกระบุว่าเป็นบวกหรือเป็นลบ ดังนั้นหากคุณมีหมู่เลือด A ก็อาจเป็น A+ หรือ A- หากคุณเป็น Rh+ คุณจะรับเลือดที่เป็น Rh+ หรือ Rh- ก็ได้ แต่ถ้าคุณเป็น Rh- คุณจะรับได้แค่เลือดที่เป็น Rh- เท่านั้น การไม่เข้ากันของหมู่ Rh (Rh incompatibility) ของผู้ให้และผู้รับเลือดจะเกิดขึ้นได้น้อยจากการระบุหมู่เลือด

แต่ในบางกรณีคุณแม่บางคนอาจมีอาการจากการไม่เข้ากันของหมู่ Rh ได้ ซึ่งเกิดขึ้นได้เมื่อพ่อและลูกในครรภ์เป็น Rh+ แต่แม่เป็น Rh- ในอดีต กรณีเหล่านี้ทำให้เกิดการตายของทารกได้ อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยเกือบทุกรายที่มีความไม่เข้ากันของหมู่เลือดจะได้รับการรักษาโดยการฉีดยา RhoGAMM

ผู้ที่ให้เลือดได้ทุกหมู่และผู้ที่รับเลือดได้ทุกหมู่

ผู้ที่ให้เลือดได้ทุกหมู่ (universal donors) คือ ผู้ที่มีเลือดหมู่ที่ให้ได้กับผู้ป่วยทุกคนโดยไม่มีปฏิกิริยาต่อต้านจากการไม่เข้ากันของแอนติเจน (antigens) นอกจากจะสามารถให้เลือดได้ทุกหมู่แล้ว คนเหล่านี้ยังสามารถบริจาคอวัยวะให้ได้กับทุกคนด้วย (universal organ donors)

ส่วนผู้ที่รับเลือดได้ทุกหมู่  (universal recipients) คือ ผู้ที่มีหมู่เลือดที่สามารถรับเลือดหมู่ใดก็ได้โดยไม่มีปฏิกิริยาจากแอนติเจน พวกเขายังสามารถปลูกถ่ายอวัยวะจากคนที่มีหมู่เลือดใดๆ ก็ได้อีกด้วย

การบริจาคเลือด

การบริจาคเลือดนั้นยังคงมีความต้องการและการรักษาระดับเลือดสำรองให้เพียงพอก็ขึ้นอยู่กับความเอื้อเฟื้อของประชาชน คนหนึ่งคนที่เริ่มบริจาคเลือดตั้งแต่ช่วงวัยรุ่นจะสามารถบริจาคเลือดได้มากกว่า 40 แกลลอนที่ใช้ช่วยชีวิตผู้อื่นได้ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญหากคุณพิจารณาว่าผู้บาดเจ็บคนหนึ่งอาจต้องการเลือดมากกว่าสี่สิบถุง หากจะบริจาคเลือดคุณต้องมีสุขภาพแข็งแรง มีอายุอย่างน้อย 17 ปี และหนักไม่ต่ำกว่า 110 ปอนด์

นอกเหนือไปจากคุณสมบัติขั้นต้น ทางสภากาชาดอเมริกันได้จัดทำเกณฑ์คุณสมบัติที่เหมาะสมเอาไว้แล้ว (สภาวะและประวัติพิเศษบางอย่างที่อาจต้องระงับการให้บริจาคเลือด) อย่ากังวลไปว่าคุณจะเป็นผู้บริจาคเลือดได้ได้หรือไม่ พยาบาลที่ศูนย์รับบริจาคเลือดจะช่วยแนะนำคุณได้และช่วยตัดสินว่าคุณเป็นผู้บริจาคได้หรือไม่

บางสภาวะที่ห้ามการบริจาคเลือด ได้แก่

  • HIV
  • ตับอักเสบ (Hepatitis)
  • ตั้งครรภ์
  • วัณโรคระยะแพร่เชื้อ
  • ไข้
  • การติดเชื้อที่ยังเป็นอยู่
  • เดินทางไปยังประเทศที่อาจมีเชื้อ
  • มาลาเรียหรือการติดเชื้ออื่นๆ
  • มะเร็ง

ทาง CDC เพิ่งจะเปลี่ยนกฎเกณฑ์การรับบริจาคเลือดของชายรักร่วมเพศ ในอดีตชายรักร่วมเพศจัดเป็นผู้มีความเสี่ยงสูงและไม่ได้รับอนุญาตให้บริจาคเลือด ซึ่งไม่เป็นเช่นนั้นอีกต่อไปแล้ว

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่