สุขภาพผู้หญิง

ท่อนำไข่อุดตัน สาเหตุ การตรวจ และการรักษา

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
ท่อนำไข่อุดตัน สาเหตุ การตรวจ และการรักษา

ท่อนำไข่อุดตันคืออะไร

ท่อนำไข่เป็นท่อบาง ๆ  สองท่อ แต่ละท่ออยู่ในมดลูกแต่ละข้าง มีหน้าที่ช่วยนำไข่ที่เจริญเต็มที่แล้วจากรังไข่มายังมดลูก

โฆษณาจาก HonestDocs
เราจัดส่งยาถึงบ้านคุณ!

ส่งด่วนภายใน 1 วันในกรุงเทพ หรือส่งธรรมดาด้วย EMS ใน 2-3 วันทั่วประเทศ

คลิก

เมื่อเกิดการอุดกั้นป้องกันไม่ให้ไข่เดินทางมาตามท่อนำไข่ได้ ผู้หญิงก็จะมีภาวะท่อนำไข่อุดตัน ซึ่งอาจเกิดขึ้นข้างเดียวหรือสองข้างก็ได้

สิ่งนี้ยังเป็นที่รู้จักกันในปัจจัยเรื่องการมีบุตรยาก โดยเป็นสาเหตุของการมีบุตรยากของ 40% ในผู้หญิงที่มีภาวะดังกล่าว

 

ท่อนำไข่อุดตันทำให้มีบุตรยากได้อย่างไร ?

เมื่อเกิดการตกไข่ในแต่ละเดือน ไข่จะถูกปล่อยออกมาจากรังไข่ข้างใดข้างหนึ่ง และเดินทางผ่านมาทางท่อนำไข่และเข้าสู่มดลูก อสุจิจำเป็นต้องว่ายมาจากปากมดลูก ผ่านมดลูก ผ่านท่อนำไข่ เพื่อจะมาให้ถึงไข่ การปฏิสนธิมักเกิดขึ้นขณะที่ไข่กำลังเดินทางมาตามท่อนำไข่

หากท่อนำไข่ข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างเกิดการอุดตัน ไข่ก็ไม่สามารถมาที่มดลูกได้ และอสุจิก็ไม่สามารถมาถึงไข่ได้ ทำให้ไม่เกิดการปฏิสนธิและการตั้งครรภ์

เป็นไปได้ว่าท่อนำไข่อาจไม่ได้อุดตันโดยสมบูรณ์ แต่อุดตันเพียงบางส่วน ซึ่งสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ในท่อนำไข่ หรือการตั้งครรภ์นอกมดลูก (ectopic pregnancy)

 

อาการของท่อนำไข่อุดตันมีอะไรบ้าง ?

ภาวะนี้แทบไม่ก่อให้เกิดอาการเลย ต่างจากการไม่มีไข่ตกซึ่งประจำเดือนที่มาไม่สม่ำเสมออาจช่วยบ่งบอกปัญหาได้

ชนิดของการอุดตันของท่อนำไข่แบบพิเศษที่เรียกว่า hydrosalpinx (ท่อนำไข่โป่งพองเป็นถุงน้ำ) อาจทำให้เกิดอาการปวดท้องน้อยและตกขาวผิดปกติได้ แต่ไม่ใช่ว่าผู้หญิงทุกคนจะมีอาการดังกล่าว

ภาวะ hydrosalpinx เกิดขึ้นเมื่อการอุดตันที่ทำให้ท่อนำไข่โป่งพองและมีน้ำอยู่เต็ม น้ำดังกล่าวจะขัดขวางไข่และอสุจิ ป้องกันไม่ให้เกิดการปฏิสนธิและการตั้งครรภ์

อย่างไรก็ตาม สาเหตุบางประการของท่อนำไข่อุดตันก็สามารถนำไปสู่ปัญหาอื่นได้

ตัวอย่างเช่น ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometriosis) และภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ (pelvic inflammatory disease) อาจทำให้มีอาการปวดประจำเดือนและเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ได้ แต่อาการเหล่านี้ไม่ได้บ่งบอกถึงการอุดกั้นของท่อนำไข่เสมอไป

ภาวะท่อนำไข่อุดตันเกิดจากอะไร ?

สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดคือภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ ซึ่งเป็นผลมาจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ แต่ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบไม่ได้เกี่ยวข้องกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เสมอไป และถึงแม้ว่าจะหายจากภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบแล้ว แต่ประวัติการเคยมีภาวะดังกล่าวหรือการติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานก็เพิ่มความเสี่ยงต่อการอุดตันของท่อนำไข่

สาเหตุอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดท่อนำไข่อุดตันได้

การติดโรคทางเพศสัมพันธ์ ไม่ว่าจะกำลังติดเชื้อหรือเคยติดเชื้อ โดยเฉพาะเชื้อ Chlamydia หรือ Gonorrhea

ประวัติการติดเชื้อในมดลูกจากการแท้งบุตรหรือการทำแท้ง

ประวัติไส้ติ่งอักเสบและแตก

ประวัติการผ่าตัดในช่องท้อง

เคยตั้งครรภ์นอกมดลูกมาก่อน

การผ่าตัดที่เกี่ยวข้องกับท่อนำไข่ก่อนหน้า

ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

 

จะวินิจฉัยภาวะท่อนำไข่อุดตันได้อย่างไร

ภาวะท่อนำไข่อุดตันมักได้รับการวินิจฉัยจากการตรวจพิเศษทางรังสี เรียกว่าการตรวจฉีดสีดูท่อนำไข่และมดลูก (hysterosalpingogram หรือ HSG) การตรวจนี้เป็นการฉีดสารทึบรังสีผ่านทางปากมดลูกโดยใช้ท่อเล็ก ๆ เมื่อฉีดสารทึบรังสีเข้าไปแล้ว แพทย์จะถ่ายภาพเอกซเรย์บริเวณท้องน้อยของคุณ

หากทุกอย่างเป็นปกติ สารทึบรังสีจะผ่านเข้าไปในมดลูก ผ่านท่อนำไข่ และผ่านออกมาสู่รอบ ๆ รังไข่และเข้าสู่อุ้งเชิงกราน  หากสารทึบรังสีผ่านท่อนำไข่ไปไม่ได้ คุณก็อาจมีภาวะท่อนำไข่อุดตัน

เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องรู้ว่าผู้หญิง 15% มีการตรวจเป็นผลบวกลวงได้ เนื่องจากสารทึบรังสีไม่สามารถผ่านมดลูกไปยังท่อนำไข่ได้ การอุดตันในกรณีนี้เกิดขึ้นที่รอยต่อของท่อนำไข่และมดลูกพอดี หากเป็นเช่นนี้ แพทย์อาจนัดตรวจใหม่อีกครั้งหรือตรวจยืนยันด้วยวิธีอื่นแทน

การตรวจอื่น ๆ ที่อาจใช้ รวมถึงการทำอัลตราซาวน์ การส่องกล้องตรวจ (exploratory laparoscopic surgery) หรือการส่องกล้องตรวจโพรงมดลูกหรือ hysteroscopy ซึ่งจะใช้กล้องผอม ๆ เล็ก ๆ ส่องผ่านปากมดลูกเพื่อดูในโพรงมดลูก อาจมีการตรวจเลือดเพื่อหาแอนติบอดีต่อ Chlamydia ซึ่งบ่งชี้เรื่องการติดเชื้อที่กำลังมีอยู่หรือเคยมีในอดีตด้วย

 

การรักษาที่น่าจะได้ผล: คุณจะตั้งครรภ์ได้หรือไม่หากมีภาวะท่อนำไข่อุดตัน

หากท่อนำไข่ของคุณอีกข้างปกติดี คุณอาจตั้งครรภ์ได้โดยไม่ต้องใช้ความช่วยเหลือมากนัก แพทย์ของคุณอาจให้ยากระตุ้นการเจริญพันธุ์เพื่อเพิ่มการตกไข่ของรังไข่ข้างที่ท่อนำไข่ไม่อุดตัน แต่นี่ไม่ใช่ทางเลือกในกรณีที่ท่อนำไข่ทั้งสองข้างอุดตัน

ในบางกรณี การผ่าตัดส่องกล้องสามารถแก้การอุดตันของท่อนำไข่ หรือเอาเนื้อเผื่อพังผืดที่ทำให้เกิดปัญหาออกไปได้ โชคไม่ดีที่การรักษานี้ไม่ได้ผลเสมอไป โอกาสที่จะสำเร็จขึ้นอยู่กับว่าคุณมีอายุมากแค่ไหน (ยิ่งอายุน้อยยิ่งดี) ตำแหน่งและความรุนแรงของการอุดตัน และสาเหตุของการอุดตัน

หากมีเพียงพังผืดบาง ๆ ระหว่างท่อนำไข่และรังไข่ โอกาสที่คุณจะตั้งครรภ์ได้หลังการผ่าตัดถือว่าดี หากคุณมีการอุดตันของท่อนำไข่ที่ไม่มีปัญหาอื่น ๆ อีก โอกาสที่คุณจะมีโอกาสตั้งครรภ์หลังการผ่าตัดจะเป็น 20-40%

แต่หากมีพังผืดหนาหลายตำแหน่ง และมีพังผืดแผลเป็นอยู่ระหว่างท่อนำไข่และรังไข่ หรือหากคุณได้รับการวินิจฉัยเป็น hydrosalpinx การผ่าตัดอาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดีสำหรับคุณ และยิ่งหากมีประเด็นเรื่องภาวะมีบุตรยากของฝ่ายชายด้วยแล้ว คุณก็อาจจะยิ่งอยากข้ามเรื่องการผ่าตัดไปเลย

ในกรณีเหล่านี้ การรักษาด้วย IVF อาจดีที่สุดสำหรับคุณ

เป็นเรื่องสำคัญที่ควรสังเกตว่าความเสี่ยงของการตั้งครรภ์นอกมดลูกจะสูงขึ้นหลังการผ่าตัดรักษาการอุดตันของท่อนำไข่ แพทย์ของคุณควรนัดตรวจติดตามคุณอย่างใกล้ชิดหากคุณตั้งครรภ์ขึ้นมาจริง ๆ

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่