สุขภาพผู้หญิง

ท่อนำไข่อุดตัน สาเหตุ การตรวจ และการรักษา

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
ท่อนำไข่อุดตัน สาเหตุ การตรวจ และการรักษา

ท่อนำไข่อุดตันคืออะไร

ท่อนำไข่เป็นท่อบาง ๆ  สองท่อ แต่ละท่ออยู่ในมดลูกแต่ละข้าง มีหน้าที่ช่วยนำไข่ที่เจริญเต็มที่แล้วจากรังไข่มายังมดลูก

เมื่อเกิดการอุดกั้นป้องกันไม่ให้ไข่เดินทางมาตามท่อนำไข่ได้ ผู้หญิงก็จะมีภาวะท่อนำไข่อุดตัน ซึ่งอาจเกิดขึ้นข้างเดียวหรือสองข้างก็ได้

สิ่งนี้ยังเป็นที่รู้จักกันในปัจจัยเรื่องการมีบุตรยาก โดยเป็นสาเหตุของการมีบุตรยากของ 40% ในผู้หญิงที่มีภาวะดังกล่าว

 

ท่อนำไข่อุดตันทำให้มีบุตรยากได้อย่างไร ?

เมื่อเกิดการตกไข่ในแต่ละเดือน ไข่จะถูกปล่อยออกมาจากรังไข่ข้างใดข้างหนึ่ง และเดินทางผ่านมาทางท่อนำไข่และเข้าสู่มดลูก อสุจิจำเป็นต้องว่ายมาจากปากมดลูก ผ่านมดลูก ผ่านท่อนำไข่ เพื่อจะมาให้ถึงไข่ การปฏิสนธิมักเกิดขึ้นขณะที่ไข่กำลังเดินทางมาตามท่อนำไข่

หากท่อนำไข่ข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างเกิดการอุดตัน ไข่ก็ไม่สามารถมาที่มดลูกได้ และอสุจิก็ไม่สามารถมาถึงไข่ได้ ทำให้ไม่เกิดการปฏิสนธิและการตั้งครรภ์

เป็นไปได้ว่าท่อนำไข่อาจไม่ได้อุดตันโดยสมบูรณ์ แต่อุดตันเพียงบางส่วน ซึ่งสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ในท่อนำไข่ หรือการตั้งครรภ์นอกมดลูก (ectopic pregnancy)

 

อาการของท่อนำไข่อุดตันมีอะไรบ้าง ?

ภาวะนี้แทบไม่ก่อให้เกิดอาการเลย ต่างจากการไม่มีไข่ตกซึ่งประจำเดือนที่มาไม่สม่ำเสมออาจช่วยบ่งบอกปัญหาได้

ชนิดของการอุดตันของท่อนำไข่แบบพิเศษที่เรียกว่า hydrosalpinx (ท่อนำไข่โป่งพองเป็นถุงน้ำ) อาจทำให้เกิดอาการปวดท้องน้อยและตกขาวผิดปกติได้ แต่ไม่ใช่ว่าผู้หญิงทุกคนจะมีอาการดังกล่าว

ภาวะ hydrosalpinx เกิดขึ้นเมื่อการอุดตันที่ทำให้ท่อนำไข่โป่งพองและมีน้ำอยู่เต็ม น้ำดังกล่าวจะขัดขวางไข่และอสุจิ ป้องกันไม่ให้เกิดการปฏิสนธิและการตั้งครรภ์

อย่างไรก็ตาม สาเหตุบางประการของท่อนำไข่อุดตันก็สามารถนำไปสู่ปัญหาอื่นได้

ตัวอย่างเช่น ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometriosis) และภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ (pelvic inflammatory disease) อาจทำให้มีอาการปวดประจำเดือนและเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ได้ แต่อาการเหล่านี้ไม่ได้บ่งบอกถึงการอุดกั้นของท่อนำไข่เสมอไป

ภาวะท่อนำไข่อุดตันเกิดจากอะไร ?

สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดคือภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ ซึ่งเป็นผลมาจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ แต่ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบไม่ได้เกี่ยวข้องกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เสมอไป และถึงแม้ว่าจะหายจากภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบแล้ว แต่ประวัติการเคยมีภาวะดังกล่าวหรือการติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานก็เพิ่มความเสี่ยงต่อการอุดตันของท่อนำไข่

สาเหตุอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดท่อนำไข่อุดตันได้

การติดโรคทางเพศสัมพันธ์ ไม่ว่าจะกำลังติดเชื้อหรือเคยติดเชื้อ โดยเฉพาะเชื้อ Chlamydia หรือ Gonorrhea

ประวัติการติดเชื้อในมดลูกจากการแท้งบุตรหรือการทำแท้ง

ประวัติไส้ติ่งอักเสบและแตก

ประวัติการผ่าตัดในช่องท้อง

เคยตั้งครรภ์นอกมดลูกมาก่อน

การผ่าตัดที่เกี่ยวข้องกับท่อนำไข่ก่อนหน้า

ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

 

จะวินิจฉัยภาวะท่อนำไข่อุดตันได้อย่างไร

ภาวะท่อนำไข่อุดตันมักได้รับการวินิจฉัยจากการตรวจพิเศษทางรังสี เรียกว่าการตรวจฉีดสีดูท่อนำไข่และมดลูก (hysterosalpingogram หรือ HSG) การตรวจนี้เป็นการฉีดสารทึบรังสีผ่านทางปากมดลูกโดยใช้ท่อเล็ก ๆ เมื่อฉีดสารทึบรังสีเข้าไปแล้ว แพทย์จะถ่ายภาพเอกซเรย์บริเวณท้องน้อยของคุณ

หากทุกอย่างเป็นปกติ สารทึบรังสีจะผ่านเข้าไปในมดลูก ผ่านท่อนำไข่ และผ่านออกมาสู่รอบ ๆ รังไข่และเข้าสู่อุ้งเชิงกราน  หากสารทึบรังสีผ่านท่อนำไข่ไปไม่ได้ คุณก็อาจมีภาวะท่อนำไข่อุดตัน

เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องรู้ว่าผู้หญิง 15% มีการตรวจเป็นผลบวกลวงได้ เนื่องจากสารทึบรังสีไม่สามารถผ่านมดลูกไปยังท่อนำไข่ได้ การอุดตันในกรณีนี้เกิดขึ้นที่รอยต่อของท่อนำไข่และมดลูกพอดี หากเป็นเช่นนี้ แพทย์อาจนัดตรวจใหม่อีกครั้งหรือตรวจยืนยันด้วยวิธีอื่นแทน

การตรวจอื่น ๆ ที่อาจใช้ รวมถึงการทำอัลตราซาวน์ การส่องกล้องตรวจ (exploratory laparoscopic surgery) หรือการส่องกล้องตรวจโพรงมดลูกหรือ hysteroscopy ซึ่งจะใช้กล้องผอม ๆ เล็ก ๆ ส่องผ่านปากมดลูกเพื่อดูในโพรงมดลูก อาจมีการตรวจเลือดเพื่อหาแอนติบอดีต่อ Chlamydia ซึ่งบ่งชี้เรื่องการติดเชื้อที่กำลังมีอยู่หรือเคยมีในอดีตด้วย

 

การรักษาที่น่าจะได้ผล: คุณจะตั้งครรภ์ได้หรือไม่หากมีภาวะท่อนำไข่อุดตัน

หากท่อนำไข่ของคุณอีกข้างปกติดี คุณอาจตั้งครรภ์ได้โดยไม่ต้องใช้ความช่วยเหลือมากนัก แพทย์ของคุณอาจให้ยากระตุ้นการเจริญพันธุ์เพื่อเพิ่มการตกไข่ของรังไข่ข้างที่ท่อนำไข่ไม่อุดตัน แต่นี่ไม่ใช่ทางเลือกในกรณีที่ท่อนำไข่ทั้งสองข้างอุดตัน

ในบางกรณี การผ่าตัดส่องกล้องสามารถแก้การอุดตันของท่อนำไข่ หรือเอาเนื้อเผื่อพังผืดที่ทำให้เกิดปัญหาออกไปได้ โชคไม่ดีที่การรักษานี้ไม่ได้ผลเสมอไป โอกาสที่จะสำเร็จขึ้นอยู่กับว่าคุณมีอายุมากแค่ไหน (ยิ่งอายุน้อยยิ่งดี) ตำแหน่งและความรุนแรงของการอุดตัน และสาเหตุของการอุดตัน

หากมีเพียงพังผืดบาง ๆ ระหว่างท่อนำไข่และรังไข่ โอกาสที่คุณจะตั้งครรภ์ได้หลังการผ่าตัดถือว่าดี หากคุณมีการอุดตันของท่อนำไข่ที่ไม่มีปัญหาอื่น ๆ อีก โอกาสที่คุณจะมีโอกาสตั้งครรภ์หลังการผ่าตัดจะเป็น 20-40%

แต่หากมีพังผืดหนาหลายตำแหน่ง และมีพังผืดแผลเป็นอยู่ระหว่างท่อนำไข่และรังไข่ หรือหากคุณได้รับการวินิจฉัยเป็น hydrosalpinx การผ่าตัดอาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดีสำหรับคุณ และยิ่งหากมีประเด็นเรื่องภาวะมีบุตรยากของฝ่ายชายด้วยแล้ว คุณก็อาจจะยิ่งอยากข้ามเรื่องการผ่าตัดไปเลย

ในกรณีเหล่านี้ การรักษาด้วย IVF อาจดีที่สุดสำหรับคุณ

เป็นเรื่องสำคัญที่ควรสังเกตว่าความเสี่ยงของการตั้งครรภ์นอกมดลูกจะสูงขึ้นหลังการผ่าตัดรักษาการอุดตันของท่อนำไข่ แพทย์ของคุณควรนัดตรวจติดตามคุณอย่างใกล้ชิดหากคุณตั้งครรภ์ขึ้นมาจริง ๆ

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่