การกินเพื่อสุขภาพ

ท้องอืด หลังกินอาหาร ป้องกันและแก้ไขอย่างไร

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
ท้องอืด หลังกินอาหาร ป้องกันและแก้ไขอย่างไร

a2.gif หลังกินอาหารแล้ว บางครั้งแทนที่จะรู้สึกอิ่มหนำสำราญกลับอึดอัดทรมานเพราะท้องอืด บางคนท้องอืดบ่อยกว่าคนอื่น ไม่ว่าจะกินอะไรก็ดูเหมือนว่าจะทำให้ท้องอืดทั้งสิ้น บางคนรู้สึกท้องอืดเฉพาะเมื่อกินอาหารบางอย่าง บางคนท้องอืดอยู่ไม่นาน หากได้ผายลมออกมาเพียงครั้งสองครั้งก็รู้สึกสบาย แต่บางคนต้องทนทุกข์ทรมานอยู่นานเป็นวัน ผายลมออกมาครั้งแล้วครั้งเล่าก็ยังไม่รู้สึกบรรเทา ส่งทั้งกลิ่นและเสียงออกมารบกวนคนรอบข้าง จนไม่อยากอยู่ในหมู่คน ต้องหลบหลีกไปอยู่เพียงลำพัง จนกว่าจะหาย

ท้องอืดเพราะมีแก๊สเกิดขึ้นมากในทางเดินอาหาร

a2.gif ใช้มือตบหรือใช้นิ้วดีดหน้าท้องจะรู้สึกมีลมอยู่ภายใน ทุกคนมีลมอยู่ในท้องแต่จะมีมากน้อยเพียงใด จะเดือดร้อนแค่ไหนขึ้นอยู่กับบักเตรีในลำไส้ใหญ่และอาหารที่กิน หากกินอาหารที่ร่างกายย่อยไม่ได้อาหารตกถึงลำไส้ใหญ่ย่อมกลายเป็นอาหารของบักเตรี แก๊สเป็นผลิตผลของขบวนการย่อยและเผาผลาญอาหารของบักเตรี

ประมาณร้อยละ 99 ของแก๊สในลำไส้ไม่มีกลิ่น ได้แก่ คาร์บอนไดออกไซด์ ไนโตรเจน ไฮโดรเจน ออกซิเจน และเมทเทน ที่เหลือเป็นแก๊สที่มีกลิ่นรุนแรง แม้จะมีเพียงหนึ่งในล้านส่วนของอากาศก็ได้กลิ่นแล้ว

คนปกติที่มีสุขภาพดี กินอาหารประจำวันธรรมดา จะปล่อยแก๊สออกมาทางทวารหนักประมาณวันละหนึ่งลิตร ส่วนใหญ่ปล่อยออกมาไม่รู้ตัว ไม่มีเสียงและไม่มีกลิ่น ทั้งไม่มีอาการท้องอืดต่อเมื่อกินอาหารบางอย่างที่ร่างกายย่อยไม่ได้เป็นจำนวนมาก ปริมาณแก๊สที่บักเตรีผลิตขึ้นมีมากกว่าปกติ ระบายออกไม่ทันคั่งค้างจนรู้สึกท้องอืด เวลาปล่อยแก๊สออกมาแต่ละครั้งก็รุนแรง มีทั้งเสียงและกลิ่นประกอบ



 

a2.gif อาหารที่ทำให้เกิดแก๊สเป็นอาหารที่มีกากหรือใยพืชสูง ใยพืชเป็นคาร์โบไฮเดรตชนิดที่ร่างกายไม่สามารถย่อยได้ เพราะไม่มีน้ำย่อย แต่บักเตรีในลำไส้ใหญ่มีน้ำย่อยคาร์โบไฮเดรตชนิดนี้ ผลของการย่อยคือแก๊สไฮโดรเจนและแก๊สอื่น ๆ

บักเตรีในลำไส้ใหญ่ของแต่ละคนอาจไม่เหมือนกัน

a2.gif บางคนอาจมีบักเตรีชนิดที่สามารถใช้แก๊สไฮโดรเจนที่บักเตรีชนิดอื่นผลิตขึ้นมาได้ จึงมีแก๊สเหลือสำหรับระบายออกเพียงเล็กน้อย ไม่มีอาการท้องอืดเหมือนคนอื่น แต่งบางคนมีบักเตรีที่สามารถผลิตแก๊สได้คราวละมาก ๆ ทั้งไม่มีบักเตรีชนิดอื่นที่ช่วยบรรเทาให้ลดน้อยลง จึงต้องปวดท้องทรมานกว่าคนอื่น หลังกินยาปฏิชีวนะ ก็อาจทำให้ชนิดและปริมาณของบักเตรีเปลี่ยนแปลงไป เมื่อหยุดยาจึงต้องรอสักพักจึงมีบักเตรีเหมือนเดิม บางครั้งก็อาจจะไม่มีวันกลับไปมีชนิดและปริมาณบักเตรีเหมือนเดิมได้

ในปัจจุบัน นักโภชนาการแนะนำให้กินอาหารที่มีใยพืชสูงมากขึ้น นอกจากจะช่วยในการขับถ่ายแล้ว ใยพืชยังอาจช่วยป้องกันการเกิดโรคมะเร็งในลำไส้ใหญ่ ช่วยป้องกันโรคหัวใจ โดยช่วยลดปริมาณไขมันในเลือด ทั้งยังช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือดของคนที่เป็นเบาหาน แต่ปัญหาของการกินใยพืชเพิ่มขึ้นคือท้องอืด เพราะเกิดแก๊สในลำไส้ใหญ่มากเกินไป



 

อาหารที่อาจทำให้เกิดแก๊สมาก ได้แก่ ถั่วเมล็ดแห้ง และผลิตภัณฑ์จากถั่ว ซึ่งรวมทั้งถั่วลิสง ถั่วเหลือง และถั่วอื่น ๆ ผักต่าง ๆ โดยเฉพาะผักตระกูลกะหล่ำปลี คะน้า ผักบุ้ง หอม แครอท มะเขือ ทั้งผักดิบและผักสด ทำให้เกิดแก๊สได้เท่า ๆ กัน เพราะใยพืชไม่เปลี่ยนแปลงเมื่อผ่านความร้อน ผลไม้ที่ขึ้นชื่อว่าทำให้เกิดแก๊สมาก มี กล้วย องุ่น แอปเปิ้ล เป็นต้น

a2.gif อาหารเหล่านี้ล้วนเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงเพราะอุดมด้วยเกลือแร่และวิตามิน ทั้งยังช่วยป้องกันโรคต่าง ๆ ดังกล่าว ฉะนั้นจึงไม่อาจงดอาหารเหล่านี้เพียงเพราะต้องการหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดแก๊สมาก เป็นอาหารที่ควรกินประจำวัน หากมีแก๊สเกิดขึ้นเพียงชั่วครูชั่วยามแล้วหาย ก็ควรกินอาหารเหล่านี้ต่อไปและควรสังเกตดูว่า อาหารใดบ้างที่ทำให้เกิดแก๊สมากจนทนไม่ไหว จึงอาจหลีกเลี่ยงเฉพาะอาหารนั้น แต่ถ้ามีหลายชนิดนัก อาจต้องกินบางครั้ง ครั้งละน้อยลง แต่กินบ่อยครั้งให้ได้ทุกมื้อ จะช่วยให้แก๊สที่เกิดขึ้นแต่ละมื้อพอทนไหว ไม่รู้สึกทรมานจนเกินไป

แต่ถ้าท้องอืดจนทนไม่ไหว อาจจะต้องพึ่งยา

a2.gif ยาที่ใช้กันมานานคือถ่าน ซึ่งจะช่วยดูดซับแก๊สที่เกิดขึ้น ถ่านนี้บรรจุมาเรียบร้อยในแคปซูล บางคนต้องกินหลายแคปซูล ทั้งก่อนหลังอาหารที่ทำให้เกิดแก๊สมาก แต่ถ่านมีข้อเสีย คืออาจขัดขวางการดูดซึมยาและสารอาหารด้วย นอกจากถ่าน ปัจจุบันยังมีน้ำย่อยสำหรับย่อยคาร์โบไฮเดรตในใยพืชโดยเฉพาะจำหน่าย เป็นน้ำย่อยที่สกัดจากเชื้อรา ใช้ทดแทนน้ำย่อยที่คนเราขาด ทำให้ใยพืชย่อยที่สกัดจากเชื้อรา ใช้ทดแทนน้ำย่อยที่คนเราขาด ทำให้ใยพืชถูกย่อยจนร่างกายใช้เป็นคาร์โบไฮเดรตเหมือนที่ได้จากข้าวได้ ไม่เหลืออยู่ในลำไส้จนตกเป็นอาหารของบักเตรี จึงไม่มีแก๊สเกิดขึ้น น้ำย่อยนี้เป็นยาอย่างน้ำ แนะนำให้ผู้ที่มีปัญหาเรื่องท้องอืดมากกินก่อนกินอาหารที่มีใยพืชสูง

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่