การกินเพื่อสุขภาพ

ท้องอืด หลังกินอาหาร ป้องกันและแก้ไขอย่างไร

เผยแพร่ครั้งแรก 28 มี.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 5 นาที
ท้องอืด หลังกินอาหาร ป้องกันและแก้ไขอย่างไร

a2.gif หลังกินอาหารแล้ว บางครั้งแทนที่จะรู้สึกอิ่มหนำสำราญกลับอึดอัดทรมานเพราะท้องอืด บางคนท้องอืดบ่อยกว่าคนอื่น ไม่ว่าจะกินอะไรก็ดูเหมือนว่าจะทำให้ท้องอืดทั้งสิ้น บางคนรู้สึกท้องอืดเฉพาะเมื่อกินอาหารบางอย่าง บางคนท้องอืดอยู่ไม่นาน หากได้ผายลมออกมาเพียงครั้งสองครั้งก็รู้สึกสบาย แต่บางคนต้องทนทุกข์ทรมานอยู่นานเป็นวัน ผายลมออกมาครั้งแล้วครั้งเล่าก็ยังไม่รู้สึกบรรเทา ส่งทั้งกลิ่นและเสียงออกมารบกวนคนรอบข้าง จนไม่อยากอยู่ในหมู่คน ต้องหลบหลีกไปอยู่เพียงลำพัง จนกว่าจะหาย

ท้องอืดเพราะมีแก๊สเกิดขึ้นมากในทางเดินอาหาร

a2.gif ใช้มือตบหรือใช้นิ้วดีดหน้าท้องจะรู้สึกมีลมอยู่ภายใน ทุกคนมีลมอยู่ในท้องแต่จะมีมากน้อยเพียงใด จะเดือดร้อนแค่ไหนขึ้นอยู่กับบักเตรีในลำไส้ใหญ่และอาหารที่กิน หากกินอาหารที่ร่างกายย่อยไม่ได้อาหารตกถึงลำไส้ใหญ่ย่อมกลายเป็นอาหารของบักเตรี แก๊สเป็นผลิตผลของขบวนการย่อยและเผาผลาญอาหารของบักเตรี

ประมาณร้อยละ 99 ของแก๊สในลำไส้ไม่มีกลิ่น ได้แก่ คาร์บอนไดออกไซด์ ไนโตรเจน ไฮโดรเจน ออกซิเจน และเมทเทน ที่เหลือเป็นแก๊สที่มีกลิ่นรุนแรง แม้จะมีเพียงหนึ่งในล้านส่วนของอากาศก็ได้กลิ่นแล้ว

คนปกติที่มีสุขภาพดี กินอาหารประจำวันธรรมดา จะปล่อยแก๊สออกมาทางทวารหนักประมาณวันละหนึ่งลิตร ส่วนใหญ่ปล่อยออกมาไม่รู้ตัว ไม่มีเสียงและไม่มีกลิ่น ทั้งไม่มีอาการท้องอืดต่อเมื่อกินอาหารบางอย่างที่ร่างกายย่อยไม่ได้เป็นจำนวนมาก ปริมาณแก๊สที่บักเตรีผลิตขึ้นมีมากกว่าปกติ ระบายออกไม่ทันคั่งค้างจนรู้สึกท้องอืด เวลาปล่อยแก๊สออกมาแต่ละครั้งก็รุนแรง มีทั้งเสียงและกลิ่นประกอบ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 424 บาท ลดสูงสุด 57%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

H27


 

a2.gif อาหารที่ทำให้เกิดแก๊สเป็นอาหารที่มีกากหรือใยพืชสูง ใยพืชเป็นคาร์โบไฮเดรตชนิดที่ร่างกายไม่สามารถย่อยได้ เพราะไม่มีน้ำย่อย แต่บักเตรีในลำไส้ใหญ่มีน้ำย่อยคาร์โบไฮเดรตชนิดนี้ ผลของการย่อยคือแก๊สไฮโดรเจนและแก๊สอื่น ๆ

บักเตรีในลำไส้ใหญ่ของแต่ละคนอาจไม่เหมือนกัน

a2.gif บางคนอาจมีบักเตรีชนิดที่สามารถใช้แก๊สไฮโดรเจนที่บักเตรีชนิดอื่นผลิตขึ้นมาได้ จึงมีแก๊สเหลือสำหรับระบายออกเพียงเล็กน้อย ไม่มีอาการท้องอืดเหมือนคนอื่น แต่งบางคนมีบักเตรีที่สามารถผลิตแก๊สได้คราวละมาก ๆ ทั้งไม่มีบักเตรีชนิดอื่นที่ช่วยบรรเทาให้ลดน้อยลง จึงต้องปวดท้องทรมานกว่าคนอื่น หลังกินยาปฏิชีวนะ ก็อาจทำให้ชนิดและปริมาณของบักเตรีเปลี่ยนแปลงไป เมื่อหยุดยาจึงต้องรอสักพักจึงมีบักเตรีเหมือนเดิม บางครั้งก็อาจจะไม่มีวันกลับไปมีชนิดและปริมาณบักเตรีเหมือนเดิมได้

ในปัจจุบัน นักโภชนาการแนะนำให้กินอาหารที่มีใยพืชสูงมากขึ้น นอกจากจะช่วยในการขับถ่ายแล้ว ใยพืชยังอาจช่วยป้องกันการเกิดโรคมะเร็งในลำไส้ใหญ่ ช่วยป้องกันโรคหัวใจ โดยช่วยลดปริมาณไขมันในเลือด ทั้งยังช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือดของคนที่เป็นเบาหาน แต่ปัญหาของการกินใยพืชเพิ่มขึ้นคือท้องอืด เพราะเกิดแก๊สในลำไส้ใหญ่มากเกินไป



 

อาหารที่อาจทำให้เกิดแก๊สมาก ได้แก่ ถั่วเมล็ดแห้ง และผลิตภัณฑ์จากถั่ว ซึ่งรวมทั้งถั่วลิสง ถั่วเหลือง และถั่วอื่น ๆ ผักต่าง ๆ โดยเฉพาะผักตระกูลกะหล่ำปลี คะน้า ผักบุ้ง หอม แครอท มะเขือ ทั้งผักดิบและผักสด ทำให้เกิดแก๊สได้เท่า ๆ กัน เพราะใยพืชไม่เปลี่ยนแปลงเมื่อผ่านความร้อน ผลไม้ที่ขึ้นชื่อว่าทำให้เกิดแก๊สมาก มี กล้วย องุ่น แอปเปิ้ล เป็นต้น

a2.gif อาหารเหล่านี้ล้วนเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงเพราะอุดมด้วยเกลือแร่และวิตามิน ทั้งยังช่วยป้องกันโรคต่าง ๆ ดังกล่าว ฉะนั้นจึงไม่อาจงดอาหารเหล่านี้เพียงเพราะต้องการหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดแก๊สมาก เป็นอาหารที่ควรกินประจำวัน หากมีแก๊สเกิดขึ้นเพียงชั่วครูชั่วยามแล้วหาย ก็ควรกินอาหารเหล่านี้ต่อไปและควรสังเกตดูว่า อาหารใดบ้างที่ทำให้เกิดแก๊สมากจนทนไม่ไหว จึงอาจหลีกเลี่ยงเฉพาะอาหารนั้น แต่ถ้ามีหลายชนิดนัก อาจต้องกินบางครั้ง ครั้งละน้อยลง แต่กินบ่อยครั้งให้ได้ทุกมื้อ จะช่วยให้แก๊สที่เกิดขึ้นแต่ละมื้อพอทนไหว ไม่รู้สึกทรมานจนเกินไป

แต่ถ้าท้องอืดจนทนไม่ไหว อาจจะต้องพึ่งยา

a2.gif ยาที่ใช้กันมานานคือถ่าน ซึ่งจะช่วยดูดซับแก๊สที่เกิดขึ้น ถ่านนี้บรรจุมาเรียบร้อยในแคปซูล บางคนต้องกินหลายแคปซูล ทั้งก่อนหลังอาหารที่ทำให้เกิดแก๊สมาก แต่ถ่านมีข้อเสีย คืออาจขัดขวางการดูดซึมยาและสารอาหารด้วย นอกจากถ่าน ปัจจุบันยังมีน้ำย่อยสำหรับย่อยคาร์โบไฮเดรตในใยพืชโดยเฉพาะจำหน่าย เป็นน้ำย่อยที่สกัดจากเชื้อรา ใช้ทดแทนน้ำย่อยที่คนเราขาด ทำให้ใยพืชย่อยที่สกัดจากเชื้อรา ใช้ทดแทนน้ำย่อยที่คนเราขาด ทำให้ใยพืชถูกย่อยจนร่างกายใช้เป็นคาร์โบไฮเดรตเหมือนที่ได้จากข้าวได้ ไม่เหลืออยู่ในลำไส้จนตกเป็นอาหารของบักเตรี จึงไม่มีแก๊สเกิดขึ้น น้ำย่อยนี้เป็นยาอย่างน้ำ แนะนำให้ผู้ที่มีปัญหาเรื่องท้องอืดมากกินก่อนกินอาหารที่มีใยพืชสูง


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Beat the bloat. NHS (National Health Service). (https://www.nhs.uk/live-well/eat-well/remedies-for-bloating-and-wind/)
How to avoid bloating after eating: 10 ways. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/322200)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป