ทารกคลอดก่อนกำหนด

ระดับบิลิลูบินและภาวะดีซ่าน

เมื่อไรที่ระดับบิลิลูบินส่งอันตรายต่อร่างกาย
เผยแพร่ครั้งแรก 8 ต.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
ระดับบิลิลูบินและภาวะดีซ่าน

บิลิลูบิน คือ สารสีเหลืองที่สร้างขึ้นจากตับจากการทำลายของเม็ดเลือดแดงและขับลงสู่น้ำดี ระดับบิลิลูบินที่สูงทำให้เกิดภาวะดีซ่านหรือภาวะที่มีผิวเหลืองและตาเหลือง ดีซ่านเป็นภาวะที่พบบ่อยซึ่งส่งผลต่อเด็กแรกเกิด เพราะเด็กแรกเกิดทุกคนจะมีช่วงเวลาในการทำลายเม็ดเลือดแดงอย่างรวดเร็วหลังเกิด

แต่ภาวะดีซ่านมักไม่รุนแรงและสามารถหายไปได้เอง ไม่ก่อให้เกิดผลข้างเคียง แต่ในเด็กบางคนอาจมีอาการดีซ่านรุนแรงมากที่เรียกว่า ภาวะบิลิลูบินในเลือดสูง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ปัจจัยหลายอย่างที่ส่งผลให้เกิดภาวะบิลิลูบินในเลือดสูง ได้แก่

  • การคลอดก่อนกำหนด
  • ภาวะหมู่เลือดไม่เข้ากันระหว่างแม่กับลูก
  • สารอาหารไม่เพียงพอ
  • มีอาการช้ำเลือดอย่างชัดเจนในตอนแรกเกิด
  • ภาวะดีซ่านเกิดขึ้นในช่วง 24 ชั่วโมงตั้งแต่แรกเกิด

การตรวจเลือดเป็นวิธีหนึ่งในการวัดระดับบิลิลูบินในเลือด เมื่อลูกของคุนมีระดับบิลิลูบินเริ่มสูงกว่าปกติ การรักษาโดยการส่องไฟชนิดพิเศษจะช่วยขับเม็ดสีเหลืองออกจากผิวได้

ระดับบิลิลูบินที่ผิดปกติ

ระดับบิลิลูบินบางค่านั้นอาจปกติ แต่ค่าปกตินั้นอาจไม่เท่ากันในแต่ละที่เนื่องจากใช้วิธีการวัดและเทคนิคในการวัดแตกต่างกัน  ระดับบิลิลูบินปกติ คือ

  • Direct bilirubin: 0 to 0.3 มก/ดล
  • Total bilirubin: 0.3 to 1.9 มก/ดล

สำหรับเด็กแรกเกิดจะมีระดับบิลิลูบินสูงขึ้น ในช่วงวันแรก ๆ ของชีวิต แพทย์จะวัดระดับบิลิลูบินเพื่อประเมินความรุนแรงในการเกิดภาวะดีซ่านและอายุเป็นชั่วโมง

สำหรับเด็กที่ไม่มีความเสี่ยง แพทย์จะสงสัยภาวะดีซ่านที่รุนแรงในกรณีที่มีระดับบิลิลูบิน ดังต่อไปนี้

  • อายุ 24ชั่วโมง : 8 มก/ดล
  • อายุ 24ชั่วโมง: 13 มก/ดล
  • อายุ 24ชั่วโมง: 16 มก/ดล
  • อายุ 96 ชั่วโมง: 17มก/ดล

หากลูกของคุณมีระดับบิลิลูบินสูงขึ้นในลักษณะดังกล่าว แพทย์จะเฝ้าดูอย่างใกล้ชิดจนกว่าจะมั่นใจว่าระดับดังกล่าวจะลดลง แพทย์จะพิจารณาถึงระดับที่สูงขึ้นว่ารวดเร็วมากเพียงใดจากทั้งเด็กคลอดก่อนกำหนด และอายุของเด็ก

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 474 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้มีระดับบิลิลูบินสูง

ระดับบิลิลูบินที่สูงมากอาจทำให้เกิดโรคที่รุนแรงได้ ลูกของคุณจะดูเหนื่อยและอาจยากที่จะรู้สึกว่า ผิวหนังและตาจะมีสีเหลือง ซึ่งหากไม่ได้รับการรักษา ภาวะดีซ่านจะทำให้เกิดโรค kernicterus ซึ่งเป็นภาวะที่ทำลายสมองอย่างถาวร  สำหรับเด็กที่มีสุขภาพดี คลอดครบกำหนด มักจะไม่เกิดโรค kernicterus หากมีระดับบิลิลูบินน้อยกว่า 35 มก/ดล แต่ในเด็กที่คลอดก่อนกำหนด โรค kernicterus อาจเกิดได้ในระดับที่ต่ำกว่า แต่อย่างไรก็ตามพบได้น้อยในระดับที่ต่ำกว่า 20 มก/ดล

เนื่องจากภาวะดีซ่านง่ายที่จะทดสอบและรักษา ปัจจุบันโรค kernicterus จึงพบได้น้อยมาก  ภายหลังจากที่คุณพาลูกกลับจากโรงพยาบาล ควรมาติดตามการรักษากับแพทย์กุมารเวชเพื่อให้มั่นใจว่าลูกคุณปลอดภัยและสุขภาพแข็งแรง

สาเหตุอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดภาวะดีซ่าน

ภาวะดีซ่านเกิดจากการทำลายของเม็ดเลือดแดงหลังเกิด แต่ในบางครั้งภาวะดีซ่านอาจเกิดจากภาวะบางอย่างที่ทำให้เกิดทำลายของเม็ดเลือดแดง  ภาวะดังกล่าว มีดังนี้

  • อิริโทรบลาสโทซิส ฟีทาลิส (Erythroblastosis fetalis) เป็นความผิดปกติของเลือด
  • ภาวะที่เกิดการทําลายเม็ดเลือดแดงก่อนอายุขัย (Hemolytic anemia) ความผิดปกติของเม็ดเลือดแดง
  • ปฏิกิริยาไม่พึงประสงค์หลังจากการให้เลือด (Transfusion reaction) การรับเลือดทำให้เกิดการทำลายเม็ดเลือดแดงจากระบบภูมิคุ้มกัน

30 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
High bilirubin levels: Meaning, symptoms, and tests. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/315086)
Evaluating Elevated Bilirubin Levels in Asymptomatic Adults. National Center for Biotechnology Information. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4424929/)
Bilirubin Test: High vs. Low Levels, Direct vs. Indirect. WebMD. (https://www.webmd.com/a-to-z-guides/bilirubin-test#1)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม