ทารกคลอดก่อนกำหนด

ระดับบิลิลูบินและภาวะดีซ่าน

เมื่อไรที่ระดับบิลิลูบินส่งอันตรายต่อร่างกาย
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
Istock 153525902

บิลิลูบิน คือ สารสีเหลืองที่สร้างขึ้นจากตับจากการทำลายของเม็ดเลือดแดงและขับลงสู่น้ำดี ระดับบิลิลูบินที่สูงทำให้เกิดภาวะดีซ่านหรือภาวะที่มีผิวเหลืองและตาเหลือง ดีซ่านเป็นภาวะที่พบบ่อยซึ่งส่งผลต่อเด็กแรกเกิด เพราะเด็กแรกเกิดทุกคนจะมีช่วงเวลาในการทำลายเม็ดเลือดแดงอย่างรวดเร็วหลังเกิด

แต่ภาวะดีซ่านมักไม่รุนแรงและสามารถหายไปได้เอง ไม่ก่อให้เกิดผลข้างเคียง แต่ในเด็กบางคนอาจมีอาการดีซ่านรุนแรงมากที่เรียกว่า ภาวะบิลิลูบินในเลือดสูง

ปัจจัยหลายอย่างที่ส่งผลให้เกิดภาวะบิลิลูบินในเลือดสูง ได้แก่

  • การคลอดก่อนกำหนด
  • ภาวะหมู่เลือดไม่เข้ากันระหว่างแม่กับลูก
  • สารอาหารไม่เพียงพอ
  • มีอาการช้ำเลือดอย่างชัดเจนในตอนแรกเกิด
  • ภาวะดีซ่านเกิดขึ้นในช่วง 24 ชั่วโมงตั้งแต่แรกเกิด

การตรวจเลือดเป็นวิธีหนึ่งในการวัดระดับบิลิลูบินในเลือด เมื่อลูกของคุนมีระดับบิลิลูบินเริ่มสูงกว่าปกติ การรักษาโดยการส่องไฟชนิดพิเศษจะช่วยขับเม็ดสีเหลืองออกจากผิวได้

ระดับบิลิลูบินที่ผิดปกติ

ระดับบิลิลูบินบางค่านั้นอาจปกติ แต่ค่าปกตินั้นอาจไม่เท่ากันในแต่ละที่เนื่องจากใช้วิธีการวัดและเทคนิคในการวัดแตกต่างกัน  ระดับบิลิลูบินปกติ คือ

  • Direct bilirubin: 0 to 0.3 มก/ดล
  • Total bilirubin: 0.3 to 1.9 มก/ดล

สำหรับเด็กแรกเกิดจะมีระดับบิลิลูบินสูงขึ้น ในช่วงวันแรก ๆ ของชีวิต แพทย์จะวัดระดับบิลิลูบินเพื่อประเมินความรุนแรงในการเกิดภาวะดีซ่านและอายุเป็นชั่วโมง

สำหรับเด็กที่ไม่มีความเสี่ยง แพทย์จะสงสัยภาวะดีซ่านที่รุนแรงในกรณีที่มีระดับบิลิลูบิน ดังต่อไปนี้

  • อายุ 24ชั่วโมง : 8 มก/ดล
  • อายุ 24ชั่วโมง: 13 มก/ดล
  • อายุ 24ชั่วโมง: 16 มก/ดล
  • อายุ 96 ชั่วโมง: 17มก/ดล

หากลูกของคุณมีระดับบิลิลูบินสูงขึ้นในลักษณะดังกล่าว แพทย์จะเฝ้าดูอย่างใกล้ชิดจนกว่าจะมั่นใจว่าระดับดังกล่าวจะลดลง แพทย์จะพิจารณาถึงระดับที่สูงขึ้นว่ารวดเร็วมากเพียงใดจากทั้งเด็กคลอดก่อนกำหนด และอายุของเด็ก

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้มีระดับบิลิลูบินสูง

ระดับบิลิลูบินที่สูงมากอาจทำให้เกิดโรคที่รุนแรงได้ ลูกของคุณจะดูเหนื่อยและอาจยากที่จะรู้สึกว่า ผิวหนังและตาจะมีสีเหลือง ซึ่งหากไม่ได้รับการรักษา ภาวะดีซ่านจะทำให้เกิดโรค kernicterus ซึ่งเป็นภาวะที่ทำลายสมองอย่างถาวร  สำหรับเด็กที่มีสุขภาพดี คลอดครบกำหนด มักจะไม่เกิดโรค kernicterus หากมีระดับบิลิลูบินน้อยกว่า 35 มก/ดล แต่ในเด็กที่คลอดก่อนกำหนด โรค kernicterus อาจเกิดได้ในระดับที่ต่ำกว่า แต่อย่างไรก็ตามพบได้น้อยในระดับที่ต่ำกว่า 20 มก/ดล

เนื่องจากภาวะดีซ่านง่ายที่จะทดสอบและรักษา ปัจจุบันโรค kernicterus จึงพบได้น้อยมาก  ภายหลังจากที่คุณพาลูกกลับจากโรงพยาบาล ควรมาติดตามการรักษากับแพทย์กุมารเวชเพื่อให้มั่นใจว่าลูกคุณปลอดภัยและสุขภาพแข็งแรง

สาเหตุอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดภาวะดีซ่าน

ภาวะดีซ่านเกิดจากการทำลายของเม็ดเลือดแดงหลังเกิด แต่ในบางครั้งภาวะดีซ่านอาจเกิดจากภาวะบางอย่างที่ทำให้เกิดทำลายของเม็ดเลือดแดง  ภาวะดังกล่าว มีดังนี้

  • อิริโทรบลาสโทซิส ฟีทาลิส (Erythroblastosis fetalis) เป็นความผิดปกติของเลือด
  • ภาวะที่เกิดการทําลายเม็ดเลือดแดงก่อนอายุขัย (Hemolytic anemia) ความผิดปกติของเม็ดเลือดแดง
  • ปฏิกิริยาไม่พึงประสงค์หลังจากการให้เลือด (Transfusion reaction) การรับเลือดทำให้เกิดการทำลายเม็ดเลือดแดงจากระบบภูมิคุ้มกัน

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่