เซ็กส์อย่างถูกวิธี

มือใหม่หัดใช้ยาคุม (ตอนที่ 1)

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ พ.ค. 3, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
Istock 871189318 m

                ผู้ที่ต้องเริ่มต้นทำอะไรซักอย่างที่ไม่คุ้นเคยย่อมมีความสับสนเป็นธรรมดานะคะ ก็เช่นเดียวกันกับ “มือใหม่หัดใช้ยาคุม” (ฮ่า...) ที่มักจะมีคำถามล้านแปดผุดขึ้นมาในใจ แต่น่าแปลกที่หลายคนเลือกที่จะไม่ถามจากเภสัชกร!?!

                ...ก็เข้าใจนะคะว่าเขิน เพราะมาอาการเดียวกันกับหนุ่ม ๆ ที่ซื้อถุงยางอนามัยครั้งแรกเหมือนกัน (ฮ่า...)

                แต่อยากจะบอกเหลือเกินว่า “การคุมกำเนิดไม่ใช่เรื่องน่าอาย” เลยค่ะ อันที่จริงมันบ่งบอกถึงความฉลาดคิด ความรอบคอบ และความรับผิดชอบของคน ๆ นั้นด้วยซ้ำไปนะคะ เพราะฉะนั้นเวลาเข้าร้านยา คุณสาว ๆ ไม่จำเป็นต้องก้มหน้างุด ๆ พร้อมกระซิบชื่อยี่ห้อยาคุมด้วยเสียงแผ่วเบาแล้วนะคะ จะรีบซื้อรีบกลับทำไม ...อยู่คุยกับเภสัชกรเรื่องวิธีการใช้ก่อนสิคะ ทำราวกับว่ายาคุมกำเนิดเป็นของผิดกฎหมายต้องลักลอบซื้อขายไปได้ ธ่อวววว...

                อย่างไรก็ตาม เนื่องจากข้อมูลที่ควรรู้เกี่ยวกับการใช้ยาคุมกำเนิดมีมากมาย แม้ฟังเภสัชกรแนะนำแล้วก็อาจจำได้ไม่หมด เช่นนี้ค่อยมาทบทวนซ้ำด้วยการฟังหรืออ่านจากแหล่งข้อมูลอื่น ๆ เพิ่มเติม

 

                ในบทความนี้จะทบทวนเกี่ยวกับวิธีการรับประทานยาคุมกำเนิด โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ยาคุมแผงแรก ว่าควรเริ่มรับประทานเมื่อไหร่ แต่รายละเอียดในส่วนวิธีรับประทานยังไง ขอยกยอดไปตอนที่ 2 นะคะ

 

ยาคุมแผงแรก ควรรับประทานเมื่อไหร่

                ก่อนจะแนะนำเรื่องเวลาที่เหมาะสมในการรับประทานยาคุมเม็ดแรกของแผงนั้น ต้องขออธิบายความหมายของ “การใช้ยาคุมแผงแรก” ในที่นี้ก่อนค่ะ ว่าหมายรวมทั้งผู้ที่เริ่มใช้เป็นครั้งแรกในชีวิต กับผู้ที่เคยใช้แล้ว แต่หยุดใช้ไประยะหนึ่งด้วยสาเหตุใด ๆ ก็ตาม และต้องการกลับมาใช้ใหม่อีกครั้งด้วยนะคะ

                ขอแบ่งเป็น 4 กรณี ดังนี้...

 

1.การใช้เป็นครั้งแรกในชีวิต หรือ เริ่มใช้อีกครั้งหลังหยุดคุมกำเนิดไประยะหนึ่ง

                เริ่มรับประทานภายในวันที่ 1-5 ที่มีประจำเดือน เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ใช้ไม่ได้ตั้งครรภ์อยู่ เพราะอาจเสี่ยงต่อการเกิดความพิการของตัวอ่อน การรับประทาน “เม็ดยาฮอร์โมน” ในช่วงเวลาดังกล่าว ให้ผลในการคุมกำเนิดได้ทันทีตั้งแต่ เม็ดแรกที่รับประทาน 

                ต้องดูดี ๆ นะคะ เพราะยาคุมบางยี่ห้ออาจได้เริ่มใช้ “เม็ดยาหลอก” ก่อน “เม็ดยาฮอร์โมน” ดังนั้น ผลในการคุมกำเนิดจะยังไม่เกิดขึ้นในช่วงที่เริ่มต้นด้วย “เม็ดยาหลอก” ค่ะ

 

                หากมั่นใจว่าไม่มีการตั้งครรภ์แน่นอน และต้องการเริ่มรับประทานทันทีโดยไม่รอให้ประจำเดือนมาก่อน ก็สามารถรับประทานได้เลย แต่ผลในการคุมกำเนิดจะเกิดขึ้นเมื่อมีการรับประทาน “ยาเม็ดฮอร์โมน” ต่อเนื่องกัน 7 วันแล้วสำหรับยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม (หรือ 2 วันสำหรับยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว)

               

 

2.การใช้หลังคลอดบุตร

                โดยทั่วไปจะแนะนำให้เริ่มรับประทานยาคุมกำเนิด...

  • หลังคลอด 3 สัปดาห์ ถ้าไม่ได้ให้นมบุตร

                โดยใช้เป็นยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว เพื่อป้องกันการเกิดภาวะลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ (Venous thromboembolism หรือ VTE)

                และสามารถเปลี่ยนเป็นชนิดฮอร์โมนรวมได้หลังคลอดแล้ว 6 สัปดาห์

 

                โดยใช้เป็นยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว เพื่อป้องกันผลกระทบต่อคุณภาพและปริมาณของน้ำนม

                และสามารถเปลี่ยนเป็นชนิดฮอร์โมนรวมภายหลังพ้นช่วง 6 เดือนแรกหลังคลอด ซึ่งเน้นให้ทารกดื่มนมแม่อย่างเดียวเท่านั้น

 

 

3.การใช้หลังแท้งบุตร

                แนะนำให้เริ่มรับประทานทันทีหลังแท้งบุตร โดยไม่จำเป็นต้องใช้วิธีคุมกำเนิดอื่น ๆ ร่วมด้วย

 

 

4.การใช้กรณีที่เปลี่ยนจากการคุมกำเนิดวิธีอื่น ๆ

  • เปลี่ยนจากยาฉีดคุมกำเนิด

                เริ่มใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดในวันที่ครบกำหนดฉีดยาคุมครั้งต่อไป โดยไม่จำเป็นต้องใช้วิธีคุมกำเนิดอื่น ๆ ร่วมด้วย

 

  • เปลี่ยนจากห่วงอนามัย (ทั้งแบบฮอร์โมนและห่วงทองแดง)

                เริ่มรับประทานภายในวันที่ 1-5 ที่มีประจำเดือน มีผลคุมกำเนิดได้ทันทีตั้งแต่เม็ดแรก(ยกเว้นเม็ดยาหลอก) และถอดห่วงอนามัยออกได้เลย

 

                อย่างไรก็ตาม สามารถเริ่มใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดนอกเหนือจากเวลาดังกล่าวได้ หากมั่นใจว่าไม่มีการตั้งครรภ์ แต่ควรรอถอดห่วงอนามัยออกเมื่อมีเลือดประจำเดือนมาในครั้งต่อไป

                ในกรณีใช้เริ่มใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดหลังจาก 5 วันแรกของรอบเดือน จะถอดห่วงอนามัยออกเลยก็ได้ ถ้าในรอบเดือนนี้ไม่ได้มีเพศสัมพันธ์มาก่อน แต่ต้องใช้วิธีคุมกำเนิดอื่น ๆ ร่วมด้วยหรืองดมีเพศสัมพันธ์ต่อไปจนกว่าจะได้รับประทานยาเม็ดฮอร์โมนของยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมติดต่อกันครบ 7 วัน (หรือ 2 วันสำหรับยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว)

 

  • เปลี่ยนจากวิธีคุมกำเนิดด้วยฮอร์โมนวิธีอื่น ๆ (ยกเว้นยาฉีดคุมกำเนิดและห่วงอนามัย)

                หากมีการใช้ถูกต้องและน่าจะไม่มีการตั้งครรภ์ สามารถเริ่มใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดได้ทันทีที่ต้องการ โดยไม่ต้องรอให้มีประจำเดือนก่อน

 

  • เปลี่ยนจากวิธีคุมกำเนิดอื่น ๆ ที่ไม่ใช่ฮอร์โมนและห่วงอนามัย

                เริ่มรับประทานภายในวันที่ 1-5 ที่มีประจำเดือน หากเป็นเม็ดยาฮอร์โมน จะมีผลคุมกำเนิดได้ทันทีตั้งแต่เม็ดแรก

                หากเริ่มใช้ภายหลังจากนี้ ต้องงดมีเพศสัมพันธ์หรือใช้วิธีคุมกำเนิดอื่น ๆ ร่วมด้วยจนกว่าจะมีการใช้ยาเม็ดฮอร์โมนติดต่อกันครบ 7 วันสำหรับยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม หรือ 2 วันสำหรับยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว

 

 

หายสงสัยแล้วว่าต้องเริ่มใช้ยาคุมแผงแรกเมื่อไหร่ แต่อยากรู้ว่าจะต้องใช้ยังไงด้วยค่ะ ยี่ห้อที่ใช้อยู่มีแถบสีแดง ๆ บนแผงด้วย ไม่รู้จะต้องใช้ยังไงดี

งั้นไปอ่านต่อใน “มือใหม่หัดใช้ยาคุม (ตอนที่ 2)” เลยสิคะ

 

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่