โรคเนื้องอก/มะเร็งสมอง

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ม.ค. 7, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที

สมองเป็นอวัยวะที่อยู่ในระบบประสาทวิทยา เป็นอวัยวะที่สำคัญที่สุดอวัยวะหนึ่งของมนุษย์ มีหน้าที่ในการให้ความนึกคิด ความจำ ความรู้สึก ควบคุมการทำงานของเนื้อเยื่อ/อวัยวะต่างๆ ในร่างกาย และควบคุมการเคลื่อนไหว/การทำงานของแขน/ขา

สมองแบ่งเป็นหลายส่วน แต่ละส่วนมีหน้าที่ควบคุมเนื้อเยื่อ/อวัยวะอื่นๆที่แตกต่างกันออกไป ส่วนที่สำคัญ ได้แก่ สมองใหญ่ (cerebum) มีหน้าที่หลักในด้านความจำ ความรู้สึก การพูดคุย และควบคุมการเคลื่อนไหวของแขน/ขา สมองน้อย (cerebellum) มีหน้าที่หลักเกี่ยวข้องกับการทรงตัวของร่างกาย สมองส่วนกลาง (mid brain) และก้านสมองส่วนท้าย (medulla oblongata) มีหน้าที่หลักควบคุมเกี่ยวกับการหายใจ นอกจากนี้ยังมีโพรงสมอง ซึ่งอยู่ตรงกลางสมองทุกส่วน มีหน้าที่สร้างน้ำหล่อเลี้ยงสมองและไขสันหลัง

สมองประกอบด้วยเซลล์เนื้อเยื่อหลายชนิด ได้แก่ เซลล์ของเนื้อเยื่อสมองเอง เยื่อหุ้มสมอง และเส้นเลือด ซึ่งทั้งหมดสามารถเกิดเป็นเนื้องอกหรือมะเร็งได้ทั้งสั้น แต่เนื้องอก/มะเร็งสมองส่วนใหญ่/เกือบทั้งหมดจะเกิดจากเยื่อหุ้มสมองและตัวเซลล์ของเนื้อเยื่อสมองเอง

มะเร็งสมองในที่นี้หมายถึง โรคมะเร็งที่เกิดจากเซลล์เนื้อเยื่อสมองเอง ไม่ใช่โรคมะเร็งจากอวัยวะอื่นที่แพร่กระจายเข้าสู่สมอง (มะเร็งระยะที่ 4 ของอวัยวะอื่นๆ)

ถาม : โรคเนื้องอกสมองกับโรคมะเร็งสมองต่างกันอย่างไร?

ตอบ : เนื้องอกสมอง คือ ก้อนเนื้อที่ไม่สามารถลุกลามและแพร่กระจายเข้าเนื้อเยื่อ/อวัยวะอื่นๆได้ แต่ถ้าก้อนเนื้อโตมาก อาจกด/เบียดทับเนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียง ทำให้เกิดอาการได้เช่นเดียวกับโรคมะเร็งสมอง

มะเร็งสมอง คือ เนื้องอกมะเร็งที่สามารถลุกลามทำลายเนื้อเยื่อต่างๆในสมอง และสามารถแพร่กระจายเข้าน้ำหล่อเลี้ยงสมองไขสันหลัง/น้ำไขสันหลังและกระแสเลือดได้ (มะเร็งสมองสามารถแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือดไปยังอวัยวะต่างๆ ได้เช่นเดียวกับโรคมะเร็งอื่น แต่มีโอกาสเกิดน้อยกว่ามาก ซึ่งเมื่อมีการแพร่กระจาย มักแพร่กระจายเข้าสู่ปอด)

เนื่องจากสมองเป็นอวัยวะที่สำคัญมาก ดังนั้น เมื่อเกิดเป็นเนื้องอกธรรมดาที่ไม่ใช่มะเร็ง อาการและความรุนแรงของโรค จึงใกล้เคียงกับโรคมะเร็ง นอกจากนี้ เนื้องอกธรรมดาในสมองยังอาจกลายเป็นเนื้องอกมะเร็งได้ รวมทั้งมีแนวทางในการรักษาคล้ายคลึงกัน เมื่อกล่าวถึงโรคทั้งสองชนิดนี้จึงมักพูดสลับกันไปมา ควบคู่กัน และ/หรือจัดเป็นโรคในกลุ่มเดียวกัน

ถาม : โรคเนื้องอก/มะเร็งสมองเกิดจากอะไร?

ตอบ : ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่นอนของการเกิดเนื้องอก/มะเร็งสมอง แต่จากการศึกษาเชื่อว่า น่าจะมาจากหลายปัจจัยเสี่ยงร่วมกัน ได้แก่

  • ความผิดปรกติทางพันธุกรรมบางชนิด ทั้งชนิดถ่ายทอดได้และชนิดไม่ถ่ายทอด ซึ่งส่วนใหญ่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการแบ่งตัวและการตายของเซลล์ปรกติ
  • การได้รับสารก่อมะเร็งบางชนิดในปริมาณสูงหรือต่อเนื่อง เช่นสารเคมีในอุตสาหกรรมบางชนิด
  • การได้รับรังสีชนิดคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในปริมาณสูงหรือต่อเนื่อง เช่น รังสีเอกซ์
  • การบริโภคสารก่อมะเร็งในปริมาณสูงจากมารดาขณะตั้งครรภ์ (ปัจจัยเสี่ยงของโรคเนื้องอก/มะเร็งสมองบางชนิดในเด็ก)
  • การขาดสารอาหารบางชนิดของมารดาขณะตั้งครรภ์ (ปัจจัยเสี่ยงของโรคเนื้องอก/มะเร็งสมองบางชนิดในเด็ก)
  • การมีภูมิคุ้มกัน/ต้านทานโรคบกพร่องจากสาเหตุต่างๆ

ถาม : โรคเนื้องอก/มะเร็งสมองพบได้บ่อยหรือไม่?

ตอบ : โรคเนื้องอก/มะเร็งสมองเป็นโรคที่พบได้บ่อยปานกลาง ในทุกเพศและทุกวัย ทั้งในเด็ก วัยรุ่น ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ โดยเฉพาะในเด็ก พบได้มากเป็นอันดับ 2 รองจากมะเร็งในระบบโรคเลือด

ถาม : โรคเนื้องอก/มะเร็งสมองมีกี่ชนิด?

ตอบ : เนื้องอก/มะเร็งสมองมีหลายชนิด และแต่ละชนิดมีความรุนแรงโรคแตกต่างกัน ชนิดที่มีความรุนแรงสูงสุดคือ ชนิดไกลโอบลาสโตมา ซึ่งเรียกย่อว่าชนิดจีบีเอ็ม (GBM : glioblasma multiforme)

ถาม : โรคเนื้องอก/มะเร็งสมองมีอาการอย่างไร?

ตอบ : อาการของโรคเนื้องอก/มะเร็งสมอง ขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เกิดโรค แต่โดยทั่วไปจะมีอาการที่พบบ่อย ดังนี้

  • ปวดศีรษะมาก ทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ บ่อบครั้งมีอาการอาเจียนร่วมด้วย
  • แขนและขาข้างเดียวกันอ่อนแรง
  • อาการชัก ซึ่งเป็นการชักโดยไม่มีไข้
  • อาจมีปัญหาทางสายดา เห็นภาพซ้อน และ/หรือตาเหล่
  • ทรงตัวไม่ได้ เดินเซ

ถาม : รู้ได้อย่างไรว่าเป็นโรคเนื้องอก/มะเร็งสมอง?

ตอบ : แพทย์วินิจฉัยโรคเนื้องอก/มะเร็งสมองได้จากการสอบถามประวัติอาการ การตรวจร่างกาย การตรวจสมองด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หรือด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า แต่ที่ให้ผลแน่นอนคือ การนำชิ้นเนื้อไปตรวจทางพยาธิวิทยา ซึ่งโดยทั่วไป เมื่อผลการตรวจเอกซเรย์พบว่ามีก้อนเนื้อในสมอง การรักษาคือ การผ่าตัด จะไม่มีการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจก่อน (เพราะไม่ว่าผลจะออกมาอย่างไร แพทย์ก็ต้องให้การผ่าตัดอยู่แล้ว) หลังจากนั้นจึงตรวจชิ้นเนื้อจากการผ่าตัดทางพยาธิวิทยา แต่มีข้อยกเว้นในผู้ป่วยที่ไม่สามารถผ่าตัดได้ แพทย์จึงใช้วิธีการตัดชิ้นเนื้อเพื่อตรวจทางพยาธิวิทยา หรือถ้าตัดชิ้นเนื้อไม่ได้ เพราะโรคอยู่ในตำแหน่งที่มีอันตรายสูงต่อการตัดชิ้นเนื้อ แพทย์จะวินิจฉัยจากการตรวจภาพสมองด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เอ็มอาร์ไอเพียงวิธีการเดียว

ถาม : โรคเนื้องอก/มะเร็งสมองมีกี่ระยะ?

ตอบ : ในโรคเนื้องอก/มะเร็งสมอง ไม่นิยมแบ่งระยะโรค (มะเร็งบางชนิดของสมองมีการจัดระยะโรค แต่ยังไม่นิยมนำมาใช้ในทางปฏิบัติ) โดยทั่วไปมักแบ่งตามความรุนแรงโรคจากน้อยไปมาก เช่น โรคระยะผ่าตัดได้ (อาจผ่าตัดก้อนมะเร็งออกได้หมดหรือผ่าตัดได้เพียงบางส่วน) ระยะผ่าตัดไม่ได้ และระยะโรคย้อนกลับเป็นซ้ำ

ถาม : รู้ได้อย่างไรว่าเป็นเนื้องอก/มะเร็งสมองระยะที่เท่าไร?

ตอบ : แพทย์ประเมินได้ว่าโรคมะเร็งสมองอยู่ระยะใด จากประวัติการรักษาที่ผ่านมา อาการ อายุ และสุขภาพของผู้ป่วย การตรวจภาพสมองด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์/เอ็มอาร์ไอ และผลจากการผ่าตัดว่า ตัดเนื้อมะเร็งออกได้หมดหรือมากน้อยเพียงใด

ถาม : โรคเนื้องอก/มะเร็งสมองมีวิธีรักษาอย่างไร?

ตอบ : การรักษาของโรคเนื้องอก/มะเร็งสมองคือ การผ่าตัด โดยภายหลังการผ่าตัด แพทย์จะประเมินการลุกลามของโรคและชนิดของเซลล์จากการตรวจทางพยาธิวิทยา และความสามารถในการผ่าตัดเอาก้อนเนื้อออกว่าได้มากหรือน้อย หลังจากนั้นจึงพิจารณาการรักษาต่อเนื่อง ด้วยรังสีรักษาและ/หรือเคมีบำบัด แต่ทั้งนี้ยังขึ้นกับอายุและสุขภาพของผู้ป่วยด้วย ส่วนการใช้ยารักษาตรงเป้ายังอยู่ในระหว่างการศึกษา

ถาม : โรคเนื้องอก/มะเร็งสมองรักษาหายได้หรือไม่?

ตอบ : เนื้องอกสมองชนิดไม่รุนแรง เมื่อผ่าตัดออกได้หมด ผู้ป่วยจะมีโอกาสรักษาหายสูงถึงประมาณร้อยละ 80-90 แต่ถ้าไม่สามารถผ่าตัดออกได้หมด โอกาสควบคุมโรคได้จะต่ำลง

ส่วนมะเร็งสมองบางชนิดที่มีความรุนแรงของโรคสูงมาก ไม่มีโอกาสรักษาหาย (ชนิดจีบีเอ็ม) แต่ชนิดที่มีความรุนแรงโรคต่ำ จะยังมีโอกาสรักษาโรคหายได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับว่าสามารถผ่าตัดก้อนมะเร็งออกได้หมดหรือไม่

อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปโอกาสรักษาหายทั้งของเนื้องอกและมะเร็งสมอง นอกจากจะขึ้นอยู่กับชนิดของเซลล์เนื้องอก/มะเร็งแล้ว ยังขึ้นอยู่กับขนาดก้อนเนื้อ ตำแหน่งที่เกิดโรคมะเร็ง (การเกิดโรคในเนื้อสมองที่อยู่ลึกติดกับโพรงสมอง สมองส่วนกลางและก้านสมอง มีความรุนแรงโรคสูง) ความสามารถในการผ่าตัดเอาก้อนเนื้อออก อายุและสุขภาพของผู้ป่วย

ถาม : มีวิธีตรวจคัดกรองโรคเนื้องอก/มะเร็งสมองหรือไม่?

ตอบ : ปัจจุบันยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองให้พบโรคเนื้องอ/มะเร็งสมองตั้งแต่เริ่มเป็น

ถาม : มีวิธีป้องกันโรคเนื้องอก/มะเร็งสมองหรือไม่?

ตอบ : ปัจจุบันยังไม่มีวิธีป้องกันโรคเนื้องอก/มะเร็งสมองที่มีประสิทธิภาพ นอกจากการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง (ที่หลีกเลี่ยงได้) ดังที่กล่าวแล้ว

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เป็นเนื้องอกในมดลูกอันตรายมากไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
ประจำมาตลอดเลยติดกัน2เดือนแล้วค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ไทรอยเป็นพิษ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคคุชชิ่งซินโดรม มีวิธีดูแลรักษายังไงค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่