ไส้ติ่งอักเสบคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ เม.ย. 3, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 324,047 คน

ไส้ติ่งอักเสบเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ถ้าไม่ได้รักษาทันที

ไส้ติ่งอักเสบเป็นภาวะที่ทำให้ปวดมากเกิดจากไส้ติ่งมีการอักเสบและมีหนอง ซึ่งประกอบด้วยเซลล์ที่ตายจากการติดเชื้อ โดยข้อมูลจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติระบุว่า ไส้ติ่งอักเสบเป็นสาเหตุมากที่สุดของการผ่าตัดฉุกเฉินทางหน้าท้อง

ไส้ติ่งเป็นกระเปาะขนาดเล็กรูปร่างคล้ายนิ้วมือติดอยู่กับลำไส้ใหญ่บริเวณท้องด้านขวาล่าง หน้าที่ของไส้ติ่งยังไม่ทราบแน่ชัด แต่งานวิจัยบางชิ้นระบุว่า ไส้ติ่งไม่ใช่อวัยวะที่ไร้ประโยชน์เหมือนที่เคยคิดมาก่อน แม้ว่าคนจะสามารถใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างปกติแม้ไม่มีไส้ติ่งและการอักเสบของไส้ติ่งสามารถรุนแรงจนทำให้เสียชีวิตได้ หากไม่รักษาไส้ติ่งอักเสบอย่างทันท่วงทีไส้ติ่งจะแตกและการติดเชื้อจะกระจายทั่วท้อง

เมื่อพูดถึงไส้ติ่งอักเสบโดยทั่วไปมักหมายถึงไส้ติ่งอักเสบฉับพลัน ซึ่งมีอาการปวดแปลบแหลมและจะแย่ลงอย่างรวดเร็วในไม่กี่ชั่วโมง อย่างไรก็ตามในบางกรณีอาจเป็นไส้ติ่งอักเสบเรื้อรังซึ่งมีอาการปวดเล็กน้อยเป็นๆ หายๆ และมักหายปวดเองทำให้ผู้ป่วยไม่รู้ว่าเป็นไส้ติ่งอักเสบจนมีการอักเสบฉับพลันขึ้นมาอีก

อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงของไส้ติ่งอักเสบ

อัตราการเกิดไส้ติ่งอักเสบฉับพลันในประเทศสหรัฐอเมริกาประมาณ 9 ใน 10,000 คนต่อปี (ประมาณปีละ 30,000 คน) และอัตราการเกิดไส้ติ่งอักเสบนี้สูงกว่าเมื่อ 20 ปีก่อนตามรายงานในปี ค.ศ. 2012 ของวารสารงานวิจัยศัลยศาสตร์ คนทุกช่วงอายุสามารถเป็นไส้ติ่งอักเสบได้แต่มักเกิดบ่อยในเด็กและวัยรุ่นอายุระหว่าง 10-19 ปี โดยเกิดในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ยังบอกไม่ได้ว่าเพราะเหตุใด

ไส้ติ่งอักเสบเกิดบ่อยในสังคมแบบตะวันตกและอาจเกิดบ่อยในพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมด้วยเมื่อเทียบกับสังคมชนบท อาหารแบบตะวันตกโดยทั่วไปนั้นมีใยอาหารต่ำและคาร์โบไฮเดรตสูงอาจเป็นสาเหตุ และการมีคนในครอบครัวเป็นไส้ติ่งอักเสบจะเพิ่มความเสี่ยงเป็นไส้ติ่งอักเสบมากขึ้นทั้งเด็กและผู้ใหญ่ โดยสถาบันสุขภาพแห่งชาติประมาณว่า มีคน 400 คนในประเทศสหรัฐอเมริกาตายจากไส้ติ่งอักเสบทุกปี

สาเหตุของไส้ติ่งอักเสบ

ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าสาเหตุของไส้ติ่งอักเสบคืออะไร แต่มักเกิดจาก 1 ใน 2 อย่างต่อไปนี้ คือ การติดเชื้อในทางเดินอาหารที่กระจายมาถึงไส้ติ่ง หรือ การอุดตันของรูเปิดไส้ติ่ง ซึ่งการอุดตันนั้นเกิดได้หลายสาเหตุ คือ

  • เนื้อเยื่อน้ำเหลืองของผนังไส้ติ่งโตขึ้น
  • อุจจาระแข็ง พยาธิ หรือการเจริญเติบโต
  • การระคายเคืองหรือแผลในทางเดินอาหาร
  • การบาดเจ็บในช่องท้อง
  • สิ่งแปลกปลอม เช่น เข็มหมุดหรือกระสุน

เมื่อไส้ติ่งเริ่มติดเชื้อหรือมีการอุดตัน แบคทีเรียในไส้ติ่งจะเติบโตอย่างรวดเร็วทำให้เกิดการติดเชื้อและบวมเป็นหนอง

อาการของไส้ติ่งอักเสบ

เมื่อเริ่มเป็นไส้ติ่งอักเสบจะรู้สึกปวดบริเวณสะดือแล้วค่อยๆ ย้ายที่ไปปวดตรงท้องด้านขวาล่าง อาการปวดจะแปลบแหลมมากขึ้นหลังผ่านไปไม่กี่ชั่วโมงและจะปวดมากเวลาขยับตัว หายใจลึก ไอ หรือจาม อาการอื่นๆ ของไส้ติ่งอักเสบ ได้แก่

  • คลื่นไส้
  • อาเจียน
  • ท้องผูกหรือถ่ายเหลว
  • ผายลมไม่ได้
  • เบื่ออาหาร
  • ท้องบวม
  • ไข้

การวินิจฉัยไว้ติ่งอักเสบ

เนื่องจากอาการไส้ติ่งอักเสบคล้ายคลึงกับอาการของโรคอื่นมาก เช่น โรคโครห์น (Crohn's disease) การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ โรคทางนรีเวช และกระเพาะอาหารอักเสบ ทำให้การวินิจฉัยไส้ติ่งอักเสบไม่ใช่เรื่องง่าย หลังจากทวนประวัติทางการแพทย์และถามลักษณะอาการแล้วแพทย์จะส่งตรวจเพิ่มเติมเพื่อช่วยในการวินิจฉัย เช่น

  • ตรวจท้องเพื่อประเมินอาการปวดและหาการอักเสบ
  • ส่งตรวจเลือดดูระดับเม็ดเลือดขาวซึ่งบ่งบอกถึงการติดเชื้อ
  • ตรวจปัสสาวะเพื่อตัดเรื่องการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะและนิ่วในไตออกไป
  • ตรวจภายในโดยใช้สองมือในผู้หญิง
  • ใช้ภาพรังสี ได้แก่ เอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์หรือซีที (CT) เอ็กซเรย์ท้อง อัลตราซาวน์ และสร้างภาพด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้าหรือเอ็มอาร์ไอ (MRI) เพื่อช่วยยืนยันการวินิจฉัยไส้ติ่งอักเสบหรือหาสาเหตุอื่นที่ทำให้ปวดท้อง

การรักษาไส้ติ่งอักเสบ

เป็นส่วนน้อยที่แพทย์จะรักษาไส้ติ่งอักเสบด้วยยาปฏิชีวนะแต่ต้องมีการติดเชื้อเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ซึ่งไส้ติ่งอักเสบส่วนใหญ่แล้วถือว่าเป็นภาวะฉุกเฉินและต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเอาไส้ติ่งออก โดยแพทย์สามารถผ่าตัดไส้ติ่งได้สองวิธี คือ ผ่าเปิดหน้าท้องหรือผ่าตัดส่องกล้อง

การผ่าเปิดหน้าท้องนั้นจะมีแผลผ่าตัดหนึ่งแผลบริเวณไส้ติ่ง (ท้องด้านขวาล่าง) ขณะที่ผ่าตัดส่องกล้องนั้นจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ผ่าตัดพิเศษและมีแผลผ่าตัดเล็กๆ หลายแผล ซึ่งการผ่าตัดส่องกล้องนี้เชื่อว่ามีภาวะแทรกซ้อนน้อยกว่าและใช้เวลาฟื้นตัวสั้นกว่า

หากไส้ติ่งอักเสบและไม่ได้รับการรักษาทันเวลาจะทำให้ไส้ติ่งแตกและกระจายการติดเชื้อไปทั่วช่องท้อง ซึ่งจะทำให้เกิดการติดเชื้อที่รุนแรงถึงชีวิต คือ เยื่อบุช่องท้องอักเสบซึ่งเป็นการติดเชื้อของเนื้อเยื่อที่บุภายในช่องท้อง และบางกรณีจะเกิดฝีขึ้นรอบไส้ติ่งที่แตก ซึ่งทั้งสองกรณีแพทย์จำเป็นต้องระบายเอาหนองหรือฝีในท้องออกและรักษาการติดเชื้อด้วยยาปฏิชีวนะก่อนจะผ่าตัดเอาไส้ติ่งออก

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่