ไส้ติ่งอักเสบคืออะไร?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ เม.ย. 3, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที

ไส้ติ่งอักเสบเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ถ้าไม่ได้รักษาทันที

ไส้ติ่งอักเสบเป็นภาวะที่ทำให้ปวดมากเกิดจากไส้ติ่งมีการอักเสบและมีหนอง ซึ่งประกอบด้วยเซลล์ที่ตายจากการติดเชื้อ โดยข้อมูลจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติระบุว่า ไส้ติ่งอักเสบเป็นสาเหตุมากที่สุดของการผ่าตัดฉุกเฉินทางหน้าท้อง

ไส้ติ่งเป็นกระเปาะขนาดเล็กรูปร่างคล้ายนิ้วมือติดอยู่กับลำไส้ใหญ่บริเวณท้องด้านขวาล่าง หน้าที่ของไส้ติ่งยังไม่ทราบแน่ชัด แต่งานวิจัยบางชิ้นระบุว่า ไส้ติ่งไม่ใช่อวัยวะที่ไร้ประโยชน์เหมือนที่เคยคิดมาก่อน แม้ว่าคนจะสามารถใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างปกติแม้ไม่มีไส้ติ่งและการอักเสบของไส้ติ่งสามารถรุนแรงจนทำให้เสียชีวิตได้ หากไม่รักษาไส้ติ่งอักเสบอย่างทันท่วงทีไส้ติ่งจะแตกและการติดเชื้อจะกระจายทั่วท้อง

เมื่อพูดถึงไส้ติ่งอักเสบโดยทั่วไปมักหมายถึงไส้ติ่งอักเสบฉับพลัน ซึ่งมีอาการปวดแปลบแหลมและจะแย่ลงอย่างรวดเร็วในไม่กี่ชั่วโมง อย่างไรก็ตามในบางกรณีอาจเป็นไส้ติ่งอักเสบเรื้อรังซึ่งมีอาการปวดเล็กน้อยเป็นๆ หายๆ และมักหายปวดเองทำให้ผู้ป่วยไม่รู้ว่าเป็นไส้ติ่งอักเสบจนมีการอักเสบฉับพลันขึ้นมาอีก

อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงของไส้ติ่งอักเสบ

อัตราการเกิดไส้ติ่งอักเสบฉับพลันในประเทศสหรัฐอเมริกาประมาณ 9 ใน 10,000 คนต่อปี (ประมาณปีละ 30,000 คน) และอัตราการเกิดไส้ติ่งอักเสบนี้สูงกว่าเมื่อ 20 ปีก่อนตามรายงานในปี ค.ศ. 2012 ของวารสารงานวิจัยศัลยศาสตร์ คนทุกช่วงอายุสามารถเป็นไส้ติ่งอักเสบได้แต่มักเกิดบ่อยในเด็กและวัยรุ่นอายุระหว่าง 10-19 ปี โดยเกิดในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ยังบอกไม่ได้ว่าเพราะเหตุใด

ไส้ติ่งอักเสบเกิดบ่อยในสังคมแบบตะวันตกและอาจเกิดบ่อยในพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมด้วยเมื่อเทียบกับสังคมชนบท อาหารแบบตะวันตกโดยทั่วไปนั้นมีใยอาหารต่ำและคาร์โบไฮเดรตสูงอาจเป็นสาเหตุ และการมีคนในครอบครัวเป็นไส้ติ่งอักเสบจะเพิ่มความเสี่ยงเป็นไส้ติ่งอักเสบมากขึ้นทั้งเด็กและผู้ใหญ่ โดยสถาบันสุขภาพแห่งชาติประมาณว่า มีคน 400 คนในประเทศสหรัฐอเมริกาตายจากไส้ติ่งอักเสบทุกปี

สาเหตุของไส้ติ่งอักเสบ

ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าสาเหตุของไส้ติ่งอักเสบคืออะไร แต่มักเกิดจาก 1 ใน 2 อย่างต่อไปนี้ คือ การติดเชื้อในทางเดินอาหารที่กระจายมาถึงไส้ติ่ง หรือ การอุดตันของรูเปิดไส้ติ่ง ซึ่งการอุดตันนั้นเกิดได้หลายสาเหตุ คือ

  • เนื้อเยื่อน้ำเหลืองของผนังไส้ติ่งโตขึ้น
  • อุจจาระแข็ง พยาธิ หรือการเจริญเติบโต
  • การระคายเคืองหรือแผลในทางเดินอาหาร
  • การบาดเจ็บในช่องท้อง
  • สิ่งแปลกปลอม เช่น เข็มหมุดหรือกระสุน

เมื่อไส้ติ่งเริ่มติดเชื้อหรือมีการอุดตัน แบคทีเรียในไส้ติ่งจะเติบโตอย่างรวดเร็วทำให้เกิดการติดเชื้อและบวมเป็นหนอง

อาการของไส้ติ่งอักเสบ

เมื่อเริ่มเป็นไส้ติ่งอักเสบจะรู้สึกปวดบริเวณสะดือแล้วค่อยๆ ย้ายที่ไปปวดตรงท้องด้านขวาล่าง อาการปวดจะแปลบแหลมมากขึ้นหลังผ่านไปไม่กี่ชั่วโมงและจะปวดมากเวลาขยับตัว หายใจลึก ไอ หรือจาม อาการอื่นๆ ของไส้ติ่งอักเสบ ได้แก่

  • คลื่นไส้
  • อาเจียน
  • ท้องผูกหรือถ่ายเหลว
  • ผายลมไม่ได้
  • เบื่ออาหาร
  • ท้องบวม
  • ไข้

การวินิจฉัยไว้ติ่งอักเสบ

เนื่องจากอาการไส้ติ่งอักเสบคล้ายคลึงกับอาการของโรคอื่นมาก เช่น โรคโครห์น (Crohn's disease) การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ โรคทางนรีเวช และกระเพาะอาหารอักเสบ ทำให้การวินิจฉัยไส้ติ่งอักเสบไม่ใช่เรื่องง่าย หลังจากทวนประวัติทางการแพทย์และถามลักษณะอาการแล้วแพทย์จะส่งตรวจเพิ่มเติมเพื่อช่วยในการวินิจฉัย เช่น

  • ตรวจท้องเพื่อประเมินอาการปวดและหาการอักเสบ
  • ส่งตรวจเลือดดูระดับเม็ดเลือดขาวซึ่งบ่งบอกถึงการติดเชื้อ
  • ตรวจปัสสาวะเพื่อตัดเรื่องการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะและนิ่วในไตออกไป
  • ตรวจภายในโดยใช้สองมือในผู้หญิง
  • ใช้ภาพรังสี ได้แก่ เอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์หรือซีที (CT) เอ็กซเรย์ท้อง อัลตราซาวน์ และสร้างภาพด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้าหรือเอ็มอาร์ไอ (MRI) เพื่อช่วยยืนยันการวินิจฉัยไส้ติ่งอักเสบหรือหาสาเหตุอื่นที่ทำให้ปวดท้อง

การรักษาไส้ติ่งอักเสบ

เป็นส่วนน้อยที่แพทย์จะรักษาไส้ติ่งอักเสบด้วยยาปฏิชีวนะแต่ต้องมีการติดเชื้อเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ซึ่งไส้ติ่งอักเสบส่วนใหญ่แล้วถือว่าเป็นภาวะฉุกเฉินและต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเอาไส้ติ่งออก โดยแพทย์สามารถผ่าตัดไส้ติ่งได้สองวิธี คือ ผ่าเปิดหน้าท้องหรือผ่าตัดส่องกล้อง

การผ่าเปิดหน้าท้องนั้นจะมีแผลผ่าตัดหนึ่งแผลบริเวณไส้ติ่ง (ท้องด้านขวาล่าง) ขณะที่ผ่าตัดส่องกล้องนั้นจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ผ่าตัดพิเศษและมีแผลผ่าตัดเล็กๆ หลายแผล ซึ่งการผ่าตัดส่องกล้องนี้เชื่อว่ามีภาวะแทรกซ้อนน้อยกว่าและใช้เวลาฟื้นตัวสั้นกว่า

หากไส้ติ่งอักเสบและไม่ได้รับการรักษาทันเวลาจะทำให้ไส้ติ่งแตกและกระจายการติดเชื้อไปทั่วช่องท้อง ซึ่งจะทำให้เกิดการติดเชื้อที่รุนแรงถึงชีวิต คือ เยื่อบุช่องท้องอักเสบซึ่งเป็นการติดเชื้อของเนื้อเยื่อที่บุภายในช่องท้อง และบางกรณีจะเกิดฝีขึ้นรอบไส้ติ่งที่แตก ซึ่งทั้งสองกรณีแพทย์จำเป็นต้องระบายเอาหนองหรือฝีในท้องออกและรักษาการติดเชื้อด้วยยาปฏิชีวนะก่อนจะผ่าตัดเอาไส้ติ่งออก

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่