Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

​การตรวจการทำงานของตับ (Liver function tests)

ค่าจากการตรวจตับมีอะไรบ้าง ตรวจการทำงานของตับอย่างไรและต้องเตรียมตัวอย่างไร ค่าปกติของการตรวจการทำงานของตับคืออะไร สำคัญอย่างไรกับสุขภาพ
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 28 ธ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 2 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,414,493 คน

​การตรวจการทำงานของตับ (Liver function tests)

ตับเป็นอวัยวะที่มีขนาดใหญ่ มีน้ำหนักมาก และมีหน้าที่ความสำคัญมากมายต่อร่างกาย เช่น สร้างและรีไซเคิลโปรตีนสำคัญหลายชนิด สร้างเม็ดเลือดแดง เก็บวิตามิน เป็นแหล่งเก็บพลังงาน กำจัดสารพิษ ปัจจุบันตับยังเป็นอวัยวะที่ไม่มีอวัยวะเทียม หรือมีอุปกรณ์ใดมาทำหน้าที่ทดแทนได้ ด้วยเหตุนี้เราจึงควร "ตรวจการทำงานของตับ" เพื่อดูว่า ตับยังทำงานเป็นปกติอยู่หรือไม่ 

ยิ่งหากอยู่ในกลุ่มเสี่ยง เช่น ดื่มเครื่องดื่มแอลกฮอล์เป็นประจำ สูบบุหรี่จัดๆ ทำงานเกี่ยวกับการสัมผัสสารพิษ ชอบรับประทานอาหารปิ้งย่าง ของหมักดอง รับประทานยาหลายชนิด รับประทานยามากเกินไป ยิ่งควรเข้ารับการตรวจการทำงานของตับบ้าง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจตับวันนี้ เริ่มต้นที่ 688 บาท พร้อมจองคิวรพ.ให้ ไม่ต้องรอ

ดื่มเหล้าบ่อย อ้วนลงพุง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ความดันสูง หรือมีโรคตับ ควรตรวจตับเป็นประจำ

Istock 1037536402

ทำไมต้องตรวจการทำงานของตับ

การตรวจการทำงานของตับมีประโยชน์ดังนี้

  • ใช้เพื่อตรวจหาการติดเชื้อภายในตับ เช่น โรคตับอักเสบ (hepatitis)
  • ใช้เพื่อติดตามการดำเนินไปของโรค เช่น โรคตับแข็ง โรคตับอักเสบ เป็นต้น และสามารถใช้พิจารณาว่า ยาที่ใช้อยู่นั้นได้ผลหรือไม่
  • ใช้ตรวจสอบระดับความรุนแรงของโรค โดยเฉพาะโรคตับแข็ง (cirrhosis)
  • ใช้ตรวจสอบผลข้างเคียงที่เกิดจากการใช้ยาต่างๆ ได้

การตรวจการทำงานของตับเป็นการตรวจระดับโปรตีนและเอนไซม์บางชนิดในเลือด โดยหากมีระดับเอนไซม์เหล่านี้สูง หรือต่ำกว่าค่าปกติ จะสามารถบอกปัญหาที่อาจเกิดขึ้นภายในตับได้

ค่าจากการตรวจตับมีอะไรบ้าง

ตรวจการทำงานของตับ

  • การตรวจเอนไซม์ Alanine transaminase (ALT) หรือ SGPT  

พบได้ในตับ เอนไซม์จะทำหน้าที่ย่อยโปรตีน เมื่อตับมีปัญหาตับจะหลั่งเอนไซม์ ALT ออกมาในเลือดมากกว่าปกติ 

ค่าปกติทั่วไปของ ALT (SGPT) คือ 0-48 U/L

  • การตรวจเอนไซม์ Aspartate transaminase (AST) หรือ SGOT

เอนไซม์ที่ช่วยย่อยกรดอะมิโนชื่อว่า อะลานีน (alanine) โดยปกติแล้วเอนไซม์ AST จะมีปริมาณอยู่ในเลือดเพียงเล็กน้อย เช่นเดียวกับ ALT เอนไซม์เหล่านี้จะถูกหลั่งออกมาเมื่อตับเสียหาย หรือมีการทำลายกล้ามเนื้อเกิดขึ้นก็ได้ 

ค่าปกติของ AST (SGOT) ในผู้ชาย คือ 8-46 U/L ส่วนค่าปกติของ AST (SGOT) ในผู้หญิง คือ 7-34 U/L

  • การตรวจเอนไซม์ Alkaline phosphatase (ALP) 

เอนไซม์ที่อยู่ในตับ ท่อน้ำดี และกระดูก หากปริมาณเอนไซม์ ALP นั้นมีค่าสูงขึ้นกว่าค่าปกติ อาจหมายถึงตับอาจมีการถูกทำลายหรืออาจเป็นโรคบางชนิดได้ เช่น ท่อน้ำดีอุดตัน หรือโรคเกี่ยวกับกระดูก 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจตับวันนี้ เริ่มต้นที่ 688 บาท พร้อมจองคิวรพ.ให้ ไม่ต้องรอ

ดื่มเหล้าบ่อย อ้วนลงพุง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ความดันสูง หรือมีโรคตับ ควรตรวจตับเป็นประจำ

Istock 1037536402

ค่าปกติของ ALP ในผู้ใหญ่ คือ 30-120 U/L ค่าปกติของ ALP ในเด็ก คือ 30-300 U/L

ตรวจการทำงานของตับและทางเดินน้ำดี

  • การตรวจค่าบิลิรูบิน (Total Bilirubin) 

บิลิรูบินคือ สารที่ถูกสร้างขึ้นหากมีการแตกตัวของเซลล์เม็ดเลือดแดง โดยบิลิรูบินจะผ่านไปยังตับและถูกขับออกผ่านทางอุ0จาระ การเพิ่มขึ้นของปริมาณบิลิรูบินนั้นสามารถบ่งบอกความเสื่อมสภาพของตับ หรือการเป็นโรคบางชนิด หรือโรคโลหิตจางบางชนิดก็ได้ 

ค่าปกติของ Total bilirubin ในเด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ คือ 0.3 - 1.0 mg/dL ค่าปกติของ Total bilirubin ในทารก คือ 2.0 - 12.0 mg/dL ค่าวิกฤตของ Total bilirubin คือ > 12.0 mg/dL

  • การตรวจเอนไซม์ Gamma-glutamyltransferase (GGT) 

เอนไซม์ที่อยู่ในเลือด หากมีปริมาณเอนไซม์ GGT สูงอาจบ่งบอกถึงตับ หรือท่อน้ำดีเสียหาย

ตรวจโปรตีนในเลือด

  • การตรวจหาปริมาณอัลบูมิน (Albumin) และปริมาณโปรตีนรวมในเลือด (total protein) 

ร่างกายมนุษย์จะต้องการโปรตีนเหล่านี้ในการจัดการกับภาวะติดเชื้อ ดังนั้นหากมีปริมาณโปรตีนเหล่านี้น้อยกว่าค่าปกติ แสดงว่าอาจมีการติดเชื้อหรือตับถูกทำลายได้

ค่าปกติของ Albumin คือ 3.5 - 5 gm/dL 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจตับวันนี้ เริ่มต้นที่ 688 บาท พร้อมจองคิวรพ.ให้ ไม่ต้องรอ

ดื่มเหล้าบ่อย อ้วนลงพุง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ความดันสูง หรือมีโรคตับ ควรตรวจตับเป็นประจำ

Istock 1037536402

ค่าปกติของ Total protein ในผู้ใหญ่ คือ 6.4 - 8.3 gm/dL ค่าปกติของ Total protein ในเด็ก คือ 6.2 - 8 gm/dL

การเตรียมตัวสำหรับการตรวจการทำงานของตับ

อาหาร หรือการใช้ยาบางชนิดอาจส่งผลต่อผลของการตรวจการทำงานของตับได้ ดังนั้นแพทย์จะแจ้งให้ทราบว่า อาหาร หรือยาชนิดใดที่ต้องหยุดใช้ก่อนที่จะทำการเจาะเลือดเพื่อนำไปตรวจต่อไป

การตรวจการทำงานของตับ

ระหว่างการตรวจ จะเป็นการเจาะเลือดเพื่อนำไปตรวจ โดยใช้เข็มขนาดเล็กเจาะลงในเส้นเลือดบริเวณข้อพับแขนและดูดเลือดออกมา หลังการตรวจจะส่งเลือดไปยังห้องปฏิบัติการและจะได้รับผลการตรวจภายใน 1 ชั่วโมง

อย่างไรก็ดี ค่าปกติที่แจ้งไว้ในการตรวจการทำงานของตับแต่ละประเภทอาจคลาดเคลื่อนจากห้องปฏิบัติการที่แตกต่างกันได้ ดังนั้นหากตรวจพบค่าผิดปกติใดๆ ก็ตาม แนะนำให้ไปตรวจเช็คอีกที่หนึ่งเพื่อให้ได้ความเห็นที่ 2 มาเปรียบเทียบกัน


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
สัญญาณเตือนแรกเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่คุณควรรู้
สัญญาณเตือนแรกเกี่ยวกับโรคมะเร็งที่คุณควรรู้

คู่มือทำความเข้าใจโรคมะเร็งหลายชนิดและอาการของโรคมะเร็ง

ดูในแอป