ยาและการรักษาโรคภูมิแพ้

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ เม.ย. 3, 2017 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที

โรคภูมิแพ้เป็นโรคที่รักษาไม่หายขาด แต่การรักษาที่มีประสิทธิภาพสามารถลดอาการและยกระดับคุณภาพชีวิตให้ผู้ป่วยได้

การรักษาโรคภูมิแพ้นั้นมีหลากหลายวิธี โดยขึ้นอยู่กับความรุนแรงและชนิดของโรคภูมิแพ้ที่ผู้ป่วยเป็น หากผู้ป่วยเป็นโรคภูมิแพ้ที่มีความรุนแรงจนทำให้ไม่สามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้ ผู้ป่วยควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุว่าผู้ป่วยแพ้สารชนิดใด เพื่อเข้าถึงตัวเลือกการรักษาที่ครบถ้วน แต่หากผู้ป่วยเป็นโรคภูมิแพ้ที่มีความรุนแรงน้อย หรือ เพียงแค่สร้างความรำคาญให้ตัวผู้ป่วยเอง ผู้ป่วยสามารถซื้อยาแผนปัจจุบันตามร้านขายยาทั่วไปได้ เภสัชกรสามารถช่วยแนะนำแบะเลือกยาที่ดีที่สุดตามอาการของผู้ป่วย

ยารักษาโรคภูมิแพ้

ยาสามารถลดปฏิกิริยาของภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้ (allergens) ได้ ซึ่งกลไกดังกล่าวจะช่วยบรรเทาอาการแสดงของโรคภูมิแพ้ได้ ซึ่งยารักษาโรคภูมิแพ้นั้นมีทั้งยาแผนปัจจุบันที่สามารถซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป และยาที่ได้ตามใบสั่งแพทย์ (prescription) โดยยามีทั้งชนิด ยาน้ำ (liquids) ยาเม็ด (pills) ยาพ่นทางจมูก (nasal sprats) หรือยาหยอดตา (eye drops)

ยารักษาโรคภูมิแพ้ทั่วไป ประกอบด้วย

ยาต้านฮิสตามีน (antihistamines) : ยาต้านฮิสตามีนออกฤทธิ์ผ่านกลไกการต้านฤทธิ์ของสารฮิสตามีน (สารเคมีในร่างกายซึ่งทำให้เกิดอาการของโรคภูมิแพ้)  ในบางครั้งจึงมีการใช้ยาต้านฮิสตามีนร่วมกับยาชนิดอื่น ตัวอย่างเช่น

  • Allegra; อัลเลกรา (fexofenadine; เฟกโซเฟนาดีน)
  • Astelin; แอสเทลิน or Astepro แอสเทโปร (azelastine; อะซีลาสตีน)
  • Benadryl; เบนาดริล (diphenhydramine; ไดเฟนไฮดรามีน)
  • Clarinex; คลาริเน็ก (desloratadine; เดสลอราทาดีน)
  • Claritin; คลาริทีน or Alavert; อะลาเวิท (loratadine; ลอราทาดีน)
  • Dimetane; ไดมีเทน (brompheniramine; บรอมเฟนิรามีน)
  • Emadine; อีมาดีน (emedastine; อีมีดาสทีน)
  • Livostin; ลิโวสติน (levocabastine; เลโวคาบาสทีน)
  • Optivar; ออปทิวา (azelastine; อะซีลาสตีน)
  • Palgic; พัลจิก (carbinoxamine; คาร์บินอกซามีน)
  • Xyzal; ไซซัล (levocetirizine; ลีโวเซททิริซีน)
  • Tavist; ทาวิสท์ (clemastine; คลีมาสทีน)
  • Zyrtec เซอร์เทค (cetirizine; เซททิริซีน)

ยาแก้คัดจมูก (decongestants) : ยาแก้คัดจมูกออกฤทธิ์โดยลดการบวมคั่งของเนื้อเยื่อและเส้นเลือดฝอยภายในจมูก โดยยาแก้คัดจมูกนี้มักให้ร่วมกับยาต้านฮิสตามีน ตัวอย่างเช่น

  • Sudafed ; ซูดาเฟด (pseudoephedrine; ซูโดเอฟีดรีน)
  • Neo-Synephrine ; นีโอไซเนฟรีน หรือ Afrin; แอฟริน (oxymetazoline; ออกซีเมตาโซลีน)
  • บางรูปแบบของ Visine® eye drops

ตัวอย่างยาที่มีส่วนผสมของทั้งยาต้านฮิสตามีนและยาแก้คัดจมูก ดังนี้

  • Allegra-D ; อัลเลกรา-ดี (fexofenadine and pseudoephedrine เฟกโซเฟนาดีน และซูโดเอฟีดรีน)
  • Zyrtec-D ; เซอร์เทค-ดี (cetirizine and pseudoephedrine ; เซททิริซีน และซูโดเอฟีดรีน)
  • Claritin-D ; คลาริทีน-ดี (loratadine and pseudoephedrine; ลอราทาดีน และซูโดเอฟีดรีน)

ยากลุ่ม mast cell stabilizer : ยากลุ่มนี้ออกฤทธิ์โดยการยับยั้งการหลั่งสารเคมีของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งเป็นตัวการทำให้เกิดปฏิกิริยาการแพ้ขึ้น ตัวอย่างเช่น

  • Crolom ; โครลอม (cromolyn โครโมลิน)
  • Alomide ; อะโลไมด์ (lodoxamide  โลโดซาไมด์)
  • Alocril; อะโลคริล (nedocromil เนโดรโครมิล)

ยาสเตียรอยด์ (Steroids) : ยาสเตียรอยด์สามารถช่วยลดการอักเสบและบวม ตัวอย่างเช่น

  • Flonase ; โฟลเนส หรือ  Veramyst ;วีรามิสท์ (fluticasone; ฟลูติคาโซน)
  • Nasacort ; นาซาคอท (triamcinolone; ไตรแอมซิโนโลน)
  • Qnasl คิวเนซิล (beclomethasone; บีโคลเมทาโซน)
  • Nasonex ; นาโซเน็กซ์ (mometasone; โมเมทาโซน)
  • Omnaris ; ออมนาริส (ciclesonide; ซิกคเลโซไนด์)
  • Prednisone; เพรดนิโซโลน

ยารักษาโรคหอบหืด (asthma) : บางครั้งยาที่มักใช้รักษาโรคหอบหืด เช่น  Leukotriene receptor antagonists (LTRAs) ยาขยายหลอดลม (Bronchodilators) และยาสเตียรอยด์บางชนิด ก็สามารถช่วยรักษาอาการของโรคภูมิแพ้ได้

ยาอิพิเนฟรินชนิดฉุกเฉิน (emergency epinephrine) : ยาอิพิเนฟรินชนิดฉุกเฉินถูกใช้ในการรักษาภาวะฉุกเฉินที่เกิดจากปฏิกิริยาภูมิแพ้อย่างเฉียบพลัน (Anaphylaxis) ซึ่งเป็นปฏิกิริยาภูมิแพ้ที่มีความรุนแรงถึงชีวิต โดยจะให้ยาอิฟิเนฟรินชนิดฉุกเฉินจนกว่า จะได้รับการรักษาที่เหมาะสมต่อไป ซึ่งยาอิฟิเนฟรินจะให้โดยการการฉีด เช่น Epi-Pen, Auvi-Q และอื่นๆ

การฉีดสารภูมิแพ้ (Allergy shot)*

การฉีดสารภูมิแพ้ (Allergy shot) หรือที่รู้จักกันว่า การรักษาโรคภูมิแพ้โดยการฉีดวัคซีน (Allergen immunotherapy) ทำเพื่อลดความไวต่อการกระตุ้นของสารก่อภูมิแพ้ และช่วยลดอาการของโรค ซึ่งการรักษาชนิดนี้ ทำโดยการฉีดสารสกัดจากสารก่อภูมิแพ้ โดยฉีดเข้าไปในร่างกายทีละน้อยเพื่อกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย โดยไม่ทำให้เกิดปฏิกิริยาการแพ้เกิดขึ้น แพทย์จะค่อยๆเพิ่มปริมาณสารก่อภูมิแพ้ขึ้นตามระยะเวลาที่รักษา

การฉีดสารก่อภูมิแพ้ทำหน้าที่คล้ายกับวัคซีน โดยจะทำให้ร่างกายของคุณจะสร้างภูมิคุ้นกัน และความทนทานต่อสารก่อภูมิแพ้ชนิดที่ฉีดเข้าไป โดยมากการรักษาชนิดนี้จะใช้เวลารวมทั้งสิ้นประมาณ 3-5 ปี โดยการรักษาโรคภูมิแพ้โดยการฉีดวัคซีนสามารถทำได้ในทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แต่ไม่แนะนำในเด็กที่อายุต่ำกว่า 5 ปี

การหยอดสารภูมิแพ้ทางปาก (Allergy drops)*

การหยอดสารภูมิแพ้ทางปาก (Allergy drops) หรือที่รู้จักกันว่า การอมสารก่อภูมิแพ้ใต้ลิ้น  (Sublingual immunotherapy) เป็นแนวทางใหม่ในการทำให้ร่างกายเคยชินต่อสารก่อภูมิแพ้ได้โดยไม่ต้องฉีดยา ซึ่งการรักษาโดยวิธีนี้ ทำโดยการอมสารก่อภูมิแพ้ปริมาณน้อยไว้ใต้ลิ้น เพื่อกระตุ้นความทนทานและภูมิคุ้นกันของร่างกาย ซึ่งการรักษาชนิดนี้สามารถทำได้ที่บ้าน

ในประเทศสหรัฐอเมริกา การรักษาโรคภูมิแพ้โดยการอมสารก่อภูมิแพ้ใต้ลิ้นกำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ  แต่อย่างไรก็ตามการรักษาโดยวิธีนี้ยังไม่ได้รับการรับรองโดยองค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (The Food and Drug Administration) การหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ การหลีกเลี่ยงตัวกระตุ้นถือเป็นหนึ่งในวิธีการลดอาการของโรคภูมิแพ้ที่สำคัญที่สุด โดยแพทย์ของคุณสามารถให้คำปรึกษาเกี่ยวกับแนวทางการปฏิบัติตัวเพื่อหลีกเลี่ยงตัวกระตุ้นได้ ทั้งนี้ปฏิกิริยาภูมิแพ้อาจจะยังเกิดขึ้นได้แม้ว่าคุณจะพยายามหลีกเลี่ยงจากตัวกระตุ้นภูมิแพ้แล้วก็ตาม

ยารักษาโรคภูมิแพ้ขณะตั้งครรภ์

ยารักษาโรคภูมิแพ้บางชนิดสามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยในขณะตั้งครรภ์  ในขณะที่บางชนิดก็ไม่ปลอดภัย หากคุณกำลังตั้งครรถ์ คุณควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินประโยชน์และความเสี่ยงในการใช้ยา แพทย์จะช่วยคุณเลือกยาที่ปลอดภัยที่สุดทั้งต่อตัวคุณและทารกในครรภ์

การรักษาโรคภูมิแพ้ที่บ้าน

คุณสามารถลดอาการของโรคภูมิแพ้ที่บ้านได้ ด้วยวิธีการดังต่อไปนี้

  • ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ เป็นการล้างโพรงจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อลดอาการคัดจมูก หรือใช้อุปกรณ์พิเศษที่ช่วยในการล้างจมูก เช่นกาน้ำล้างจมูก(Neti pot) หรือ ขวดบีบล้างจมูก (special squeeze bottle) โดยหากใช้อุปกรณ์ดังกล่าวควรมั่นใจว่าคุณปฏิบัติตามคำแนะนำในการใช้งานและทำความสะอาดอุปกรณ์อย่างถูกต้อง
  • ทำความสะอาดที่นอน ผ้าปูที่นอนอย่างสม่ำเสมอ การซักทำความสะอาดที่นอน ปลอกหมอนบ่อยๆด้วยน้ำอุ่น จะช่วยลดการสัมผัสต่อไรฝุ่น และเศษผิวหนังของสัตว์เลี้ยงได้อย่างมาก
  • รับประทานน้ำผึ้ง แม้ว่าจะมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์สนับสนุนวิธีการนี้เพียงเล็กน้อย แต่ก็มีบางคนกล่าวว่าการรับประทานน้ำผึ้งจะช่วยลดอาการของโรคภูมิแพ้ได้
  • ใช้แผ่นกรองอาการชนิดแผ่นกรองอนุภาคที่มีประสิทธิภาพสูง (High-efficiency particulate air หรือ HEPA filter) แผ่นกรองอากาศชนิดนี้จะช่วยดักจับสารก่อภูมิแพ้และการระคายเคืองอื่นๆ ในอากาศ ซึ่งจะช่วยลดอาการของโรคภูมิแพ้ได้
  • เปลี่ยนพื้นพรมเป็นพื้นธรรมดา วิธีการนี้จะช่วยให้ทำความสะอาดพื้นได้ง่ายขึ้นและลดสารก่อภูมิแพ้ได้
  • สมุนไพรและอาหารเสริมบางชนิด เช่น สารสกัดจากบัตเตอร์เบอร์ (Butterbur extract) อาจช่วยลดอาการของโรคภูมิแพ้ได้ อย่างไรก็ตาม วิธีการนี้มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์สนับสนุนไม่มากนัก

ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับประโยชน์และความเสี่ยงของการรับประทานอาหารเสริมก่อนที่จะรับประทานอาหารเสริมชนิดใดก็ตาม

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

เปนภูมิแพ้ทั้งแม่ละลูกควรทำยังไงดีค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ภูมิแพ้เกิดจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
โรคภูมิแพ้มีสิทธ์หายได้หรือไม่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
น้ำมูกไหลตลอดต้องทำอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ทำอย่างไรให้ภูมิแพ้หายขาด
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆที่เกี่ยวกับอาการนี้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามฟรี ได้คำตอบภายใน 24 ชม.

ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ตอบโดยแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง (คุณจะได้รับอีเมลเมื่อแพทย์ตอบคำถามของคุณ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

การันตีคำตอบจากคุณหมอภายใน 60 นาที หรือรับค่าดำเนินการคำถามด่วน 200 บาทคืนไปเลย

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน เพื่อที่คุณจะสามารถรับความคิดเห็นจากคุณหมอหลายๆท่านในคำถามของคุณ

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่