Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
การเสพติด

ALCOHOL POISONING ภาวะสุราเป็นพิษ

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,352,873 คน

ALCOHOL POISONING ภาวะสุราเป็นพิษ

บทนำ

ภาวะสุราเป็นพิษ คือ การดื่มสุราในปริมาณมากจนถึงระดับที่เป็นอันตราย ซึ่งมักเกิดจากการดื่มสุราในปริมาณมากๆ ในช่วงเวลาอันสั้น และภาวะดังกล่าวนั้นส่งผลเสียต่อสุขภาพจนอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ ดังนั้น ควรหลีกเลี่ยงพฤติกรรมการดื่มสุราจนทำให้เกิดอาการเสพติดหรือดื่มสุราในปริมาณที่มากเกินไป 

สัญญานบ่งบอกและอาการเตือนภาวะสุราเป็นพิษ

มีสัญญานบ่งบอกและอาการเตือนภาวะสุราเป็นพิษ ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฟื้นฟูระบบประสาท ด้วยกายภาพบำบัด

ลดเพิ่ม 15% เริ่มที่ 850 บาท นักกายภาพระบบประสาทบำบัดวิชาชีพ ประสบการณ์สูง

Istock 1007757630
  • เกิดอาการจิตสับสน
  • พูดไม่ชัดหรือพูดไม่รู้เรื่องอย่างหนัก
  • การทำงานประสานกันของอวัยวะบกพร่อง
  • อาเจียน
  • จังหวะการหายใจผิดปกติหรือหายใจช้าลง
  • ตัวเย็นผิดปกติจนทำให้ผิวหนังซีดหรือกลายเป็นสีม่วง
  • หมดสติ ไม่รู้สึกตัว
  • เกิดภาวะกึ่งโคม่า ซึ่งยังรู้สึกตัวแต่ไม่สามารถตอบสนองการรับรู้ได

ในกรณีที่ภาวะสุราเป็นพิษรุนแรงอาจส่งผลทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการโคม่า สมองถูกทำลาย และอาจเสียชีวิตได้ในที่สุด

การช่วยเหลือผู้ป่วยขั้นต้นก่อนนำส่งโรงพยาบาล

หากพบว่ามีผู้ที่กำลังเกิดภาวะสุราเป็นพิษ ให้รีบโทร 191 หรือ 1669 เพื่อขอความช่วยเหลือ ในช่วงที่กำลังรอรถพยาบาล แนะนำให้ปฏิบัติดังนี้

  • พยายามปลุกผู้ป่วยให้ตื่นและพยายามพยุงให้อยู่ในท่านั่ง
  • ให้ดื่มน้ำเปล่าหากผู้ป่วยยังสามารถดื่มได้
  • หากผู้ป่วยเป็นลมหมดสติ ให้จัดผู้ป่วยในท่านอนตะแคงหรือท่าพักฟื้น และคอยตรวจดูว่าผู้ป่วยยังคงหายใจอยู่
  • พยายามทำให้ร่างกายของผู้ป่วยอบอุ่น
  • อยู่กับผู้ป่วยและคอยสังเกตอาการจนกว่ารถพยาบาลจะมารับผู้ป่วยไปโรงพยาบาล

ไม่แนะนำให้ปล่อยให้ผู้ป่วยนอนหลับ นั่นเพราะระดับของแอลกอฮอล์จะยังคงมีอยู่ในเลือดสูงประมาณ 30-40 นาทีหลังจากการดื่มครั้งสุดท้าย ส่งผลให้อาการของภาวะสุราเป็นพิษอาจเลวร้ายและรุนแรงขึ้นได้ นอกจากนี้ ฃไม่ควรให้ผู้ป่วยดื่มกาแฟหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์และไม่ควรนำผู้ป่วยไปอาบน้ำ ซึ่งไม่เพียงแต่จะไม่ได้ทำให้สถานการณ์ดีขึ้นแต่จะยิ่งทำให้อาการของผู้ป่วยรุนแรงและเป็นอันตรายมากขึ้นอีก

การรักษาภาวะสุราเป็นพิษ

เมื่อถึงมือแพทย์ แพทย์จะคอยสังเกตอาการของผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดจนกว่าจะมั่นใจแล้วว่าแอลกอฮอล์ถูกขับออกจากร่างกายจนหมดแล้ว และหากแพทย์จำเป็นต้องทำการรักษา อาจมีกระบวนการรักษาต่อไปนี้

  • ใช้วิธีการสอดท่อขนาดเล็กลงไปทางปากและหลอดลม เป็นการใส่ท่อช่วยหายใจเพื่อเปิดทางเดินหายใจ กำจัดสิ่งอุดตันต่างๆ และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถหายใจได้สะดวกขึ้น
  • ให้น้ำเกลือทางเส้นเลือด เป็นการเติมน้ำ น้ำตาล และวิตามิน เข้าสู่ร่างกายและเพื่อให้น้ำ น้ำตาล และวิตามินอยู่ในระดับปกติ
  • ใช้วิธีการสอดท่อขนาดเล็กมากทางท่อปัสสาวะไปยังกระเพาะปัสสาวะ เพื่อระบายน้ำปัสสาวะออกจากร่างกาย 

อันตรายของภาวะสุราเป็นพิษ

ผู้ที่มีภาวะสุราเป็นพิษจะมีอาการดังต่อไปนี้

  • สำลักในขณะอาเจียน
  • หยุดหายใจ
  • เกิดภาวะหัวใจวาย
  • หายใจสูดอาเจียนเข้าไปในปอดจนอาจเป็นอันตรายต่อปอดอย่างรุนแรงได้
  • เกิดอาการขาดน้ำอย่างรุนแรงจนเป็นอันตรายต่อสมองทำให้สมองเสียหายอย่างถาวร
  • ตัวเย็นมากผิดปกติ
  • มีอาการชัก อันเป็นผลมาจากการที่ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่าปกติ

นอกจากนี้ การอาเจียนมากๆ หรือขย้อนถี่ๆ อาจส่งผลทำให้อาเจียนเป็นเลือดซึ่งเกิดจากการตกเลือดในระบบทางเดินอาหารบริเวณระหว่างกระเพาะอาหารและหลอดอาหาร

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฟื้นฟูระบบประสาท ด้วยกายภาพบำบัด

ลดเพิ่ม 15% เริ่มที่ 850 บาท นักกายภาพระบบประสาทบำบัดวิชาชีพ ประสบการณ์สูง

Istock 1007757630

ผลกระทบและความเสี่ยงอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

การดื่มสุราในปริมาณมากเกินไปนั้นส่งผลกระทบต่อผู้ดื่มและอาจนำไปสู่สถานการณ์อันเสี่ยงต่อทั้งสุขภาพและความปลอดภัย เช่น

  • เกิดอุบัติเหตุและเกิดอาการบาดเจ็บ
  • มีส่วนเกี่ยวกข้องกับความรุนแรงหรือมีพฤติกรรมต่อต้านสังคมโดยใช้ความรุนแรง
  • มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน ส่งผลทำให้เกิดการตั้งครรภ์โดยไม่ได้วางแผนและเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
  • สูญเสียทรัพย์สิน

ภาวะสุราเป็นพิษเกิดขึ้นอย่างไร

ทุกครั้งที่ดื่มสุรา ตับจะทำหน้าที่ขับแอลกอฮอล์ออกจากเลือด โดยแอลกอฮอล์ถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายอย่างรวดเร็ว ซึ่งเร็วกว่าการดูดซึมสารอาหารมาก ในขณะที่ร่างกายสามารถขับแอลกอฮอล์ได้เพียง 1 ดื่มมาตรฐานต่อ 1 ชั่วโมงเท่านั้น และหากคุณดื่มสุราในปริมาณมากภายในช่วงเวลาอันสั้น อย่างการออกไปดื่มตามสถานบันเทิงหรือไปปาร์ตี้ แน่นอนที่ร่างกายไม่มีเวลามากพอที่จะขับแอลกอฮอล์ออกจากร่างกายได้หมด นอกจากนี้ภาวะสุราเป็นพิษยังสามารถเกิดขึ้นได้จากการใช้ยาหรือเครื่องดื่มอื่นๆ ที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ เช่น การที่บางครั้งเด็กทานยาที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์โดยไม่รู้ตัว ส่งผลทำให้ปริมาณแอลกอฮอล์ในเลือดสูงขึ้นด้วย

ผลข้างเคียงจากการดื่มสุรา

1-2 ดื่มมาตรฐาน
เมื่อดื่มสุราในปริมาณ 1-2 ดื่มมาตรฐาน หัวใจจะเต้นเร็วขึ้นและหลอดเลือดจะขยายใหญ่ขึ้น ซึ่งจะทำให้ผู้ดื่มตัวร้อน และเริ่มคุยเก่งมากขึ้น

4-6 ดื่มมาตรฐาน
หลังจากดื่มสุราไปแล้ว 4-6 ดื่มมาตรฐาน สมองและระบบประสาทจะเริ่มได้รับผลกระทบ โดยจะส่งผลต่อระบบภายในสมองที่เกี่ยวเนื่องกับการคิด วิเคราะห์ พิจารณา และการตัดสินใจ ทำให้ผู้ดื่มมีความประมาทสะเพร่าและมีพฤติกรรมที่ไม่สามารถควบคุมได้ นอกจากนี้ สุรายังส่งผลต่อการทำลายเซลล์ในระบบประสาทด้วย ทำให้ผู้ดื่มรู้สึกวิงเวียนศีรษะ การตอบสนองของร่างกายช้าลงและทำงานไม่สัมพันธ์กันกับสมอง

8-9 ดื่มมาตรฐาน
หลังจากดื่มสุราไปแล้ว 8-9 ดื่มมาตรฐาน การตอบสนองของร่างกายจะยิ่งช้าลงไปอีก เริ่มพูดช้าลง พูดไม่รู้เรื่อง และสายตาเริ่มมองเห็นภาพไม่ชัดเจน นอกจากนี้ ตับที่มีหน้าที่กรองแอลกอฮอล์ออกจากร่างกาย ไม่สามารถกรองแอลกอฮอล์ทั้งหมดที่ดื่มเข้าไปได้ภายในคืนเดียว จึงเป็นสาเหตุทำให้ผู้ดื่มสุรามีอาการเมาค้างในเช้าวันถัดมานั่นเอง

10-12 ดื่มมาตรฐาน
หลังจากดื่มสุราปริมาณ 10-12 ดื่มมาตรฐาน การตอบสนองของร่างกายจะบกพร่องทำให้เกิดความเสี่ยงสูงต่อการเกิดอุบัติเหตุ ซึ่งการดื่มสุราในปริมาณมากส่งผลกระทบต่อทั้งร่างกายและจิตใจ ทำให้ผู้ดื่มรู้สึกง่วงซึม
โดยปริมาณแอลกอฮอล์จะเริ่มเข้าสู่ระดับที่เป็นพิษต่อร่างกาย และร่างกายจะตอบสนองโดยการขับแอลกอฮอล์ออกมาทันทีผ่านการปัสสาวะ ส่งผลทำให้ร่างกายอยู่ในภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรงในเช้าวันถัดมาจึงเป็นสาเหตุทำให้ผู้ดื่มมีอาการปวดหัวอย่างหนัก
นอกจากนี้ การดื่มสุราในปริมาณที่มากเกินไปอาจส่งผลกระทบต่อระบบย่อยอาหารด้วยเช่นกัน ทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย และเกิดอาการท้องอืดอาหารไม่ย่อย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฟื้นฟูระบบประสาท ด้วยกายภาพบำบัด

ลดเพิ่ม 15% เริ่มที่ 850 บาท นักกายภาพระบบประสาทบำบัดวิชาชีพ ประสบการณ์สูง

Istock 1007757630

มากกว่า 12 ดื่มมาตรฐาน
หากดื่มสุรามากกว่า 12 ดื่มมาตรฐาน มีโอกาสเสี่ยงสูงมากที่ผู้ดื่มจะมีภาวะสุราเป็นพิษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากมีพฤติกรรมการดื่มสุราในปริมาณสูงในระยะเวลาอันสั้น
โดยปกติแล้ว ตับจะใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงในการขจัดแอลกอฮอล์ออกจากร่างกาย และภาวะสุราเป็นพิษเกิดขึ้นจากการดื่มสุราในปริมาณสูงจนเริ่มรบกวนระบบการทำงานของร่างกาย ดังต่อไปนี้

  • ระบบทางเดินหายใจ
  • อัตราการเต้นของหัวใจ
  • ระบบขย้อนเพื่อป้องกันอาการสำลักน้ำและอาหาร
    แน่นอนที่ภาวะสุราเป็นพิษอาจส่งผลร้ายแรงทำให้ผู้ดื่มหมดสติและเสียชีวิตได้

การจำกัดปริมาณการดื่มสุราที่แนะนำ

เพื่อให้อัตราเสี่ยงจากการดื่มสุราที่ส่งผลต่อสุขภาพอยู่ในระดับต่ำ แพทย์แนะนำว่า

ทั้งหญิงหรือชาย ไม่ควรดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เกินกว่า 14 ดื่มมาตรฐานต่อสัปดาห์

หากดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เกินกว่า 14 ดื่มมาตรฐานต่อสัปดาห์ แนะนำว่าไม่ควรดื่มหนักในคราวเดียวแต่ควรแบ่งปริมาณการดื่มออกเป็นหลายๆ วัน
สำหรับสุรา 1 ดื่มมาตรฐาน สามารถเปรียบเทียบเปรียบเทียบปริมาณได้ดังนี้

  • เทียบเท่าเบียร์สดครึ่งไพนต์ ที่มีระดับความเข้มข้นของแอลกอฮอล์อยู่ที่ 3.6%
  • เทียบเท่าสุรากลั่น 1 ช็อตปริมาณ 25 มล. ที่มีระดับความเข้มข้นของแอลกอฮอล์อยู่ที่ 40%

ทั้งนี้ควรหลีกเลี่ยงการดื่มแบบ binge drinking หรือการดื่มปริมาณมากเป็นครั้งคราวหรือการดื่มมากติดต่อกันในช่วงเวลาสั้นๆ แบบ “เมาหัวราน้ำ” นั่นเพราะการดื่มในลักษณะนี้มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะสุราเป็นพิษและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป