Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
การเสพติด

การดื่มเหล้า ส่งผลต่ออวัยวะในร่างกายและกระทบต่อสังคมอย่างไรบ้าง?

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 16 ก.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 7 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,871,026 คน

การดื่มเหล้า ส่งผลต่ออวัยวะในร่างกายและกระทบต่อสังคมอย่างไรบ้าง?

สุราหรือแอลกอฮอล์ เป็นสารเสพติดที่มีทั้งคุณและโทษ เมื่อดื่มแล้วจะทำให้เกิดผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง โดยโทษของสุรานั้นอาจมีตั้งแต่ขั้นเบา ไปจนถึงขั้นรุนแรงอย่างเช่น เสียการทรงตัว พูดไม่ชัด และที่รุนแรงคือหมดสติ ดังนั้นสุราจึงถูกควบคุมทั้งการจำหน่าย และการผลิต จากกฏหมายอย่างเคร่งครัด

ประเภทของแอลกอฮอล์

แอลกอฮอล์ถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

โฆษณาจาก HonestDocs
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614
  1. Ethyl alcohol ซึ่งใช้สำหรับเป็นเครื่องดื่ม เช่น วิสกี้, บรั่นดี, เบียร์ เหล้าองุ่น, แชมเปญ
  2. Methyl alcohol ซึ่งใช้จุดไฟหรือผสมสี ซึ่งแอลกอฮอล์ประเภทนี้ใช้ดื่มไม่ได้ เนื่องจากเป็นอันตรายต่อร่างกาย โดยเฉพาะดวงตา

ปริมาณของแอลกอฮอล์ใช้ในเครื่องดื่มทั่วไป

  1. เบียร์ มีปริมารแอลกอฮอล์ 4-8 ดีกรี
  2. ไวน์ มีปริมารแอลกอฮอล์ 8-15 ดีกรี
  3. วิสกี้ (สุรา) มีปริมารแอลกอฮอล์ 28-95 ดีกรี

โทษของการดื่มสุราต่ออวัยวะต่างๆ

โทษของการดื่มสุรา ต่ออวัยวะภายในของร่างกาย ด้านสุขภาพ เป็นสาเหตุหลักในการเสียชีวิต ทั้งผลเสียทั้งในระยะสั้นและระยะสะสม หากดื่มสุราติดต่อกันเป็นระยะเวลายาวนาน (ติดเหล้า) จะส่งผลอย่างแน่นอนกับระบบความจำ ระบบประสาท ระบบเลือด ความดัน และที่ส่งผลโดยตรงต่ออวัยวะในร่างกายคือ "ตับ" พิษภัยจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยังส่งผลต่อสมองที่รุนแรงขึ้นหากดื่มตั้งแต่อายุยังน้อย

1. โทษต่อสมองและระบบประสาท

  • ระบบประสาทส่วนปลาย : จะทำให้เกิดมีหลายประสาทอักเสบ มีอาการชาตามปลายมือ, ปลายเท้า เป็นอาการของเหน็บชา, อาการทรงตัวเสียไป
  • สมอง : เมื่อเริ่มดื่มสุราใหม่ ๆ จะทำให้ระบบควบคุมการทำงาน จะทำให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่า, สดชื่น มีการเปลี่ยนแปลทางบุคลิก เมื่อดื่มสุรามากขึ้นจะเกิดอาการมึนเมาง่วงนอนหลับ หมดสติ
  • การที่ดื่มสุราเรื้อรัง : จะมีการเปลี่ยนแปลงในสมองทำให้ความจำเสื่อม, ความคิดเลอะเลือน เมื่อเป็นระยะนานขึ้นจะทำให้สมองเสื่อมทำให้การทรงตัวเสีย จะมีลักษณะเดินไม่ตรงทาง เมื่อเอ็กซเรย์สมองจะพบว่าขนาดของสมองเล็กลง จะมีการเปลี่ยนแปลงทางบุคลิกภาพ ไม่สนใจต่อสิ่งแวดล้อมบางครั้งจะเศร้าซึม หรือบางครั้งจะมีประสาทหลอน ระแวงว่าจะมีคนมาทำอันตราย

2. ผลต่อระบบทางเดินอาหารและตับ

  • กระเพาะอาหารพิษของสุราจะทำให้เยื่อบุกระเพาะอาหารถูกทำลาย ซึ่งกรดในกระเพาะก็จะเพิ่มมากขึ้นทำให้เกิดโรคกระเพาะอาหารอักเสบ เป็นแผลในกระเพาะ จะทำให้เกิดมีอาการปวดท้องหรืออาเจียนเป็นเลือดได้
  • ตับอ่อน : เมื่อดื่มสุรามากๆ แอลกอฮอล์จะไปกระตุ้นตับอ่อนทำให้หลั่งน้ำย่อยออกมามาก ทำให้เกิดมีตับอ่อนอักเสบมีอาการปวดท้องอย่างรุนแรง ไข้สูง ในบางครั้งอาจมีอันตรายถึงแก่ชีวิตได้
  • ตับ : ตับเป็นอวัยวะที่สำคัญในการทำลายแอลกอฮอล์ เมื่อแอลกอฮอล์เข้าสู่ร่างกายแล้ว จะถูกดูดซึมเข้าลำไส้ แล้วส่งตรงไปยังตับเพื่อลาย เมื่อมีปริมารน้อยร่างกายก็ทนทานได้เมื่อมีปริมารมากขึ้นตับก็จะบวม มีไขมันไปแทรกตามเซลล์ของตับ เมื่อมีอาการนานเข้าจะทำให้เกิดโรคตับแข็ง ซึ่งจะมีอาการมานน้ำอาเจียนเป็นเลือด และอาจจะแปลี่ยนแปลงเป็นมะเร็งของตับได้ ดังนั้นโทษของการดื่มสุราอย่างเห็นได้ชัดในคนส่วนใหญ่คือการเป็นโรคตับแข็งนั่นเอง

3. ระบบหัวใจและหลอดเลือด

  • ระบบหัวใจ เมื่อดื่มสุรามาก ๆ จะทำให้การเต้นและการบีบตัวของหัวใจไม่ปกติ หัวใจเต้นเร็วขึ้นและขณะเดียวกันถ้าดื่มสุรามากจะขาดวิตามินบีหนึ่ง ก็จะทำให้กล้ามเนื้อของหัวใจทำงานไม่ดี ปัจจัยเหล่านี้จะทำให้เกิดหัวใจโต ทำงานไม่ได้ตามปกติ จะมีอาการเต้นไม่ปกติได้
  • ระบบหลอดเลือด แอลกอฮอล์จะทำให้เส้นเลือดขยายตัวและทำให้ไขมันในเลือดสูงทำให้เส้นเลือดแข็งตัวง่าย ซึ่งจะทำให้เส้นเลือดในสมองแตกได้ง่าย

4. โทษของสุราต่อระบบเม็ดเลือด

แอลกอฮอล์จะทำให้การทำงานของเม็ดเลือดแดงเสีย จะทำให้มีอาการของเลือดจาง ขาดสารพวกโฟลิก เม็ดเลือดขาวก็จะมีการผลิตน้อยลง ความต้านทานลดต่ำลง การหยุดเลือดในร่างกายไม่ดีเนื่องจากเกร็ดเลือดทำหน้าที่ไม่ดีทำให้มีอาการตกเลือดได้ง่าย

5. อัตราการเกิดมะเร็งในอวัยวะต่าง ๆ

การเกิดมะเร็งในอวัยวะต่างๆ เป็นสาเหตุการตายอันดับที่สองของกลุ่มคนที่ติดสุราเรื้อรัง และมีโอกาสเกิดมะเร็งสูงถึง 10 เท่า เมื่อเทียบกับคนปกติ อวัยวะที่พบมะเร็งได้บ่อยคือหลอดอาหาร กระเพาะ ตับ และตับอ่อน

6. ระบบขับถ่ายและอวัยวะสืบพันธุ์

แน่นอนว่าเมื่อดื่มแอลกอฮอล์น้อยๆ จะมีความต้องการทางเพศสูง แต่เมื่อดื่มเรื้อรังความต้องการทางเพศจะลดลง และอาจจะส่งผลทำให้ลูกอัณฑะเล็กลงได้ ส่วนในผู้หญิงตั้งครรภ์ถ้าดื่มสุรา จะทำให้เกิดการแท้งหรือคลอดบุตรเร็ว และบุตรมีโอกาสเกิดมาเป็นเด็กที่มีความผิดปกติได้สูง

โทษของการดื่มสุราต่อสังคม

  • อุบัติเหตุจากการเมาแล้วขับ เนื่องจากผู้ที่ดื่มสุราหรือเหล้า มักมีความมั่นใจว่าไม่เมา มั่นใจว่ามีสติขับรถได้จริงๆ แต่ในความเป็นจริงนั้น โทษของสุราที่ดื่มเข้าไปจะไปกดประสาทส่วนกลาง ทำให้การรับรู้เรื่องราวต่างๆช้าลง และส่งกระทบผลต่อระบบการตัดสินใจ จึงยังไม่สามารถควบคุมตนเองได้เต็มร้อย จึงทำให้เกิดอุบัติเหตุจากการขับขี่ได้สูงมาก
  • การทะเลาะวิวาท สุรามีผลกระทบต่อสมองส่วนหน้า เป็นส่วนควบคุมสติ และการตัดสินใจ ดังนั้นคนที่เมาสุราจึงมักจะหาเรื่องทะเลาวิวาทกับผู้อื่นเป็นประจำ ส่งผลให้เกิดความสูญเสียต่อคนรอบข้างด้วยเช่นกัน
  • ฆาตกรรม มีผลการศึกษาคดีฆาตรกรรมจากการผ่าพิสูจน์ศพ โดยพบว่ามากกว่า 60% ของผู้ที่เสียชีวิต/ก่อนเหตุจากคดีฆาตรกรรม ตรวจพบว่าในร่างกายมีเหล้าผสมด้วยอยู่เสมอ เพราะการดื่มเหล้าจะช่วยให้ศูนย์ควบคุมจิตใจทำงานได้แย่ลง ส่งผลให้ทำในสิ่งที่กล้าได้มากขึ้น
  • การฆ่าตัวตาย ผลการวิจัยพบว่าในจำนวนคนกว่า 50% ของผู้ที่เคยฆ่าตัวตายนั้น จะต้องดื่มสุราเพื่อเรียกความกล้าก่อนเสมอ เนื่องจากเมื่อสุราออกฤทธิ์ไปยังสมองส่วนกลางแล้ว จะทำให้ผู้ดื่มรู้สึกคลายทุกข์ และมีความกล้าเพิ่มขึ้น

วิธีหลีกเลี่ยง และเลิกดื่มสุรา

  1. เมื่อมีอายุน้อยไม่ควรจะดื่มสุรา เนื่องจากยังไม่สามารถจะคิดและพิจารณาถึงข้อดีข้อเสียของสุรา จะทำให้ติดสุราโดยง่าย
  2. ไม่ควรทดลองดื่มสารที่ผสมด้วยแอลกอฮอล์ เพราะจะทำให้เกิดการติดตามไปดื่มสุราได้
  3. ควรขจัดค่านิยมว่าลูกผู้ชายต้องดื่มสุรา
  4. ผู้ที่ดื่มสุรามากควรจะได้ศึกษาโทษและอันตรายที่เกิดกับสุรา
  5. ควรจะพยายามหาสาเหตุที่แท้จริงที่ทำไห้ดื่มสุราและแก้ไข
  6. กรณีไม่สามารถเลิกได้อย่างจริงจัง ก็ให้ใช้ยาช่วยให้หยุดดื่มสุรา เนื่องจากถ้ารับประทานยานั้นแล้วดื่มสุราจะทำให้เกิดอาการอาเจียนทำให้ดื่มไม่ได้
  7. ปรึกษาแพทย์เพื่อรักษาโรคแทรกซ้อนที่เกิดจากดื่มสุรา เช่น โรคประสาท โรคตับ โรคกระเพาะ

คำถามจากผู้อ่านเกี่ยวกับแอลกอฮอล์

เมื่อวานไปกินค็อกเทลมา ตอนเช้าตื่นมาพบว่าเป็นตุ่มเเดงๆใหญ่ คล้ายมดกัด ขึ้นตามลำตัว เเขนและขา มีอาการคันด้วย เเบบนี้คือแพ้แอลกอฮอล์หรือเปล่าคะ

คำตอบ: อาจจะเป็นไปได้ครับ แต่ก็อาจเกิดจากการแพ้อย่างอื่นได้เช่นกัน ไม่ทราบว่าปกติดื่มแอลกอฮอล์แล้วมีอาการแบบเดียวกันหรือไม่ ถ้าใช่ก็แสดงว่าน่าจะแพ้ครับ - ตอบโดย ชยากร พงษ์พยัคเลิศ (นพ.)

ดื่มเบียร์ไปแค่ 2 แก้ว ผ่านไปไม่ถึง 30 นาที มีผื่นแดงขึ้นแต่ไม่คันและก็หายใจติดขัด พอหยุดกินแต่น้ำก็ค่อยดีขึ้น แต่ผื่นหายไปเร็วมากค่ะ แบบนี้เรียกว่าแพ้แอลกอฮอล์มั้ยคะ

คำตอบ: ค่ะการมีผื่นแดงขึ้นตามร่างกายหลังจากการทานอาหาร ร่วมกับมีอาการายใจติดขัด เข้าได้กับอาการแพ้นะคะ ไม่ควรรับประทานแอลกอฮอล์อีกค่ะ เพราะในบางรายหากมีอาการแพ้รุนแรงอาจมีอาการหนังตา ริมฝีปากบวมได้ คลื่นไส้อาเจียน ในบางรายหากแพ้รุนแรงอาจมีความดันโลหิตต่ำได้ด้วยนะคะเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ แนะนำว่าไม่ควรดื่มอีกและหากมีอาการดังกล่าวข้างต้นแนะนำใ้รีบไปโรงพยาบาลค่ะ เพราะถ้าแพ้มากๆอาจต้องได้รับการฉีดยาบริเวณต้นขาโดยด่วนในรายที่มีอาการรุนแรง แต่หากมีแค่ผื่นคันและหายใจติดขัด อาจจะฉีดยาแก้แพ้เข้าทางเส้นเลือด และพ่นยาอาการก็จะดีขึ้นค่ะ และควรสังเกตุอาการต่ออีก 24 ชั่วโมง นะคะ เพราะอาการแพ้สามารถกลับมาเป็นซ้ำได้อีกค่ะ แต่ทางโรงพยาบาลก็จะมียาแก้แพ้ให้ทานต่อนะคะเพื่อป้องกันการเกิดอาการแพ้ซ้ำภายใน 24 ชั่วโมงดังข้างกล่าวค่ะ - ตอบโดย Witchuda Onmee (พญ.)

โฆษณาจาก HonestDocs
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614

ผมดื่มแอลกอฮอล์มานานแล้วครับ พอเลิกมาสักอาทิตย์นึง มีอาการคันมากและเป็นผื่นแดงตามตัว อยากทราบว่าเป็นเพราะอะไรครับ?(ตอนดื่มอยู่ไม่เป็นครับ) ตอนนี้ผมต้องกินยาแก้แพ้ครับพอช่วยได้ คุณหมอมีวิธีรักษาให้หายขาดไหมครับ?

คำตอบ: อาการดังกล่าวน่าจะเป็นอาการแพ้แอลกอฮอล์ ครับ ซึ่งอาการแพ้บางคนไม่เหมือนกัน บางคนเกิดเร็วทันที บางคนเกิดข้า เรียกว่า delay phase ครับ แนะนำว่าหากแพ้ให้เลิกทานครับ เป็นวิธีที่ทำให้หายขาด - ตอบโดย  รัตน์พล อ่ำอำไพ (นพ.)

แพ้แอลกอฮอล์จะมีอาการอย่างไร?

คำตอบ: อาการผิดปกติจากแอลกอฮอล์มีหลายลักษณะ บางรายจะเกิดอาการหน้าแดง เวียนศีรษะ ใจสั่น ความดันตก อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากการแพ้แอลกอฮอล์แต่เกิดจากการที่ร่างกายขาดเอนไซม์ Aldehyde dehydrogenase ทำให้เกิดการคั่งของ acetaldehyde จึงทำให้เกิดอาการดังกล่าวขึ้น ซึ่งอาการเหล่านี้จะรุนแรงขึ้นตามปริมาณแอลกอฮอล์ที่บริโภค ส่วนการแพ้แอลกอฮอล์นั้นเป็นลักษณะที่พบได้น้อย จะเกิดจากปฏิกิริยาทางภูมิคุ้มกันของร่างกาย ซึ่งการบริโภคเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนผสมแม้ปริมาณเล็กน้อยก็สามารถกระตุ้นให้เกิดอาการได้ โดยอาการที่พบได้แก่ เกิดผื่น หายใจลำบากปวดเกร็งในช่องท้อง และอาจเกิดการแพ้รุนแรงนำไปสู่การเสียชีวิตได้ - ตอบโดย ชยากร พงษ์พยัคเลิศ (นพ.)

ผู้ที่ปลูกถ่ายไตให้คนอื่นแล้วสามารถ ดื่มแอลกอฮอล์ได้หรือไม่

คำตอบ: ถ้ามีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง การบริจาคไต 1 ข้าง ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อการทำงานในชีวิตประจำวัน สามารถทำงานและทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ตามปกติ การมีไตข้างเดียวสามารถที่จะรับภาระในการกำจัดของเสียและน้ำส่วนเกินและทำหน้าที่อื่น ๆ ของไตได้มีประสิทธิภาพและเพียงพออยู่แล้ว และไม่ได้เป็นสาเหตุของการเกิดโรคไตอื่น ๆ ตามมาในภายหลัง แต่ทั้งนี้คนทุกคนควรรักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง ควรงดสารกระตุ้นหรือสิ่งมึนเมา เพราะอาจจะส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวได้ค่ะ - ตอบโดย ศิรินทิพย์ ผอมน้อย (นักจิตวิทยาคลินิก)

การดื่มเหล้าแล้วตัวแดงมีผลต่อการเป็นโรคมะเร็งมั้ยคะ

คำตอบ: ตับจะทำหน้าที่กำจัดแอลกอฮอล์ออกจากร่างกาย โดยอาศัยเอนไซม์ที่เปลี่ยนแอลกอฮอล์เป็น Acetaldehyde จากนั้นร่างกายก็จะเอาไอ้สารตัวนี้ไปทำปฎิกริยาแล้วขับออกจากร่างกายอีกทีนึง ในคนเอเชีย โดยเฉพาะเอเชียตะวันออก จะมีปัญหาที่ยีนส์ ALDH2 ที่ทำให้การกำจัดเจ้า Acetaldehyde มันทำงานได้น้อยลง ผลคือพวกนี้มันจะกินเหล้าแป๊บๆก็ตัวแดง และการที่ Acetaldehyde สะสมในร่างกายบ่อยๆเพราะกระบวนการกำจัดมันไม่ดี จะทำให้คนกลุ่มนี้มีความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งสูงกว่าคนปกติ จะเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งหลอดอาหาร สูงกว่าคนทั่วไป 6-10 เท่า นะครับ - ตอบโดย สุเทพ สุขนพกิจ (นพ.)

อยากทราบวิธีเลิกเหล้าค่ะ พี่ชายติดเหล้า ต้องกินทุกวันเเละเมาเร็วกว่าคนอื่น

คำตอบ: การเลิกสุราในคนที่รับประทานมานาน จนเป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง การเลิกสุราแบบฉับพลัน ให้หยุดทันทีผู้ป่วยอาจจะมีอาการของคนขาดเหล้าได้ค่ะ ซึ่งมักจะเกิดภายใน 48-72 ชม.หลังหยุดสุรา บางรายถ้าเป็นน้อยๆ จะมีอาการกระสับกระส่าย มือสั่น เป็นมากจะโวยวาย บางคนสับสน เวลาสถานที่ ในกรณีที่เป็นมากอาจมีอาการชักจากการขาดสุราได้ค่ะ ดังนั้นจึงแนะนำ ให้พาผู้ป่วยไปบำบัดสุรากับแพทย์ ซึ่งมียาให้รับประทานเพื่อช่วยบำบัดการติดสุราอย่างปลอดภัยค่ะ - ตอบโดย วิภา สุวรรณชีวะศิริ (พญ.)

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป