Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
ความรู้สุขภาพ

Acetaminophen

ข้อควรรู้เกี่ยวกับการตรวจหา Acetaminophen จากเลือด เพื่อวินิจฉัยว่ามีการรับประทานยาเกินขนาดหรือไม่ และทำให้ตับเสียหายมากน้อยเพียงใด พร้อมวิธีการตรวจ
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,322,363 คน

Acetaminophen

การตรวจ Acetaminophen โดยเก็บตัวอย่างจากเลือดไปทดสอบ ทำเพื่อวินิจฉัยว่ามีการรับประทานยาเกินขนาดหรือไม่ และมีความเสียหายที่ตับมากน้อยเพียงใด ผลการตรวจที่ออกมามีความหมายว่าอะไร

ชื่ออื่น: Paracetamol

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
จัดฟันใสกับ Zenyum, Invisalign, Clear Aligner เริ่มที่ 3,250 บาท เท่านั้น 🔥

ด่วน! ถึงวันที่ 12 ต.ค. นี้เท่านั้น 🦷เราจองคิวให้ ไม่ต้องรอหมอฟันนาน

%e0%b8%88%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%9f%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b9%83%e0%b8%aainternal ad

ชื่อทางการ: Acetaminophen

จุดประสงค์ของการตรวจ Acetaminophen

การตรวจ Acetaminophen ในเลือด ถูกนำมาใช้เพื่อวินิจฉัยว่ามีการรับประทานยาเกินขนาดหรือไม่ และเพื่อประเมินความเสียหายของตับ ก่อนจะวางแผนในการรักษาต่อไป

แพทย์อาจทำการตรวจอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น

  • การตรวจหาเอนไซม์ที่เกิดจากความเสียหายของเนื้อเยื่อในอวัยวะภายใน (Aspartate Transaminase (AST))
  • การตรวจหาเอนไซม์ที่เกิดจากความเสียหายของตับ (Alanine Transaminase (ALT))

หากเกิดภาวะตับวาย หรือได้รับยามากจนอยู่ในระดับร้ายแรง แพทย์อาจตรวจ Blood gas, Lactate level และ Metabolic panel เพื่อตัดสินใจว่าควรมีการปลูกถ่ายตับหรือไม่ ถ้าทำแล้วผู้ป่วยจะได้ประโยชน์อย่างไรบ้าง

สำหรับผู้หญิงที่อยู่ในวัยมีบุตร ซึ่งแพทย์สงสัยว่ารับประทาน Acetaminophen เกินขนาด อาจต้องได้รับการตรวจฮอร์โมน Human Chorionic Gonadotropin (hCG) เพื่อดูว่ามีการตั้งครรภ์หรือไม่ เพราะยาสามารถผ่านเข้าไปในรก และสามารถทำให้เกิดอันตรายต่อตัวอ่อนได้

เมื่อไรที่ต้องตรวจ Acetaminophen?

แพทย์จะทำการตรวจ Acetaminophen เมื่อผู้เข้ารับการตรวจมีสัญญาณและอาการของการรับประทานยาเกินขนาด ซึ่งจะปรากฏทันทีหลังจากรับประทานเข้าไป 2-3 ชั่วโมง หรือไม่เกิน 12 ชั่วโมงโดยอาการที่พบประกอบไปด้วย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
จัดฟันใสกับ Zenyum, Invisalign, Clear Aligner เริ่มที่ 3,250 บาท เท่านั้น 🔥

ด่วน! ถึงวันที่ 12 ต.ค. นี้เท่านั้น 🦷เราจองคิวให้ ไม่ต้องรอหมอฟันนาน

%e0%b8%88%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%9f%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b9%83%e0%b8%aainternal ad
  • อาเจียน คลื่นไส้ ท้องร่วง
  • เบื่ออาหาร ปวดท้อง หรือเจ็บท้องแบบเกร็ง
  • หงุดหงิด
  • เหงื่อออก

แพทย์อาจสั่งให้ตรวจหาระดับของยาดังกล่าวในชั่วโมงที่ 4 หลังจากรับประทานยาหรือคาดว่ามีการรับประทานยา และทุก 4-6 ชั่วโมง เพื่อติดตามว่าระดับของยาเพิ่มขึ้นหรือลดลง หากได้รับการรักษาภายใน 8 ชั่วโมง โอกาสฟื้นตัวจะสูงขึ้น

สำหรับเด็กที่รับประทานยาชนิดนี้ในรูปแบบน้ำ ต้องได้รับการรักษาตัวภายใน 2 ชั่วโมงหลังจากรับประทานยา เพราะยาจะถูกดูดซึมได้เร็วกว่าเมื่ออยู่ในรูปแบบน้ำ

หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษา อาจทำให้สารพิษสามารถลุกลามภายใน 3-4 วัน จนทำให้เกิดโรคดีซ่าน ตับและไตวาย ชักกระตุก โคม่า และเสียชีวิตได้

วิธีเก็บตัวอย่างเลือดเพื่อตรวจ Acetaminophen

แพทย์จะตรวจ Acetaminophen จากเลือด โดยการแทงเข็มเข้าไปในเส้นเลือดดำที่แขน ซึ่งผู้เข้ารับการตรวจไม่จำเป็นต้องเตรียมตัวล่วงหน้า

รายละเอียดการตรวจ Acetaminophen

อะเซตามีโนเฟน (Acetaminophen) เป็นหนึ่งในยาแก้ปวดและยาลดไข้ที่พบได้ทั่วไปในร้านขายยา ตามปกติแล้วยาชนิดนี้สามารถใช้ได้อย่างปลอดภัย แต่ก็มักจะเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคพิษต่อตับ (Toxic Hepatitis) ในอเมริกาเหนือและยุโรป จากการใช้ยาเกินขนาดโดยไม่ได้ตั้งใจหรือเจตนา

หากรับประทานยาชนิดนี้ในขนาดที่ใช้สำหรับการรักษา ตับจะสามารถกำจัดยาได้โดยไม่ทำให้เกิดผลกระทบที่เป็นอันตราย แต่ถ้าหากได้รับยาชนิดนี้มากเกินจนตับไม่สามารถกำจัดได้ทัน จะทำให้สารพิษก่อตัวขึ้นในตับซึ่งทำให้เซลล์ตับเสียหาย หากไม่ได้รับการรักษาที่รวดเร็ว อาจทำให้เกิดภาวะตับวายได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
จัดฟันใสกับ Zenyum, Invisalign, Clear Aligner เริ่มที่ 3,250 บาท เท่านั้น 🔥

ด่วน! ถึงวันที่ 12 ต.ค. นี้เท่านั้น 🦷เราจองคิวให้ ไม่ต้องรอหมอฟันนาน

%e0%b8%88%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%9f%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0%b9%83%e0%b8%aainternal ad

คนทั่วไปไม่ค่อยทราบว่ายาชนิดนี้เป็นหนึ่งในส่วนผสมของยาหลายชนิด เช่น ยารักษาโรคหวัด ยารักษาโรคไข้หวัดใหญ่ หากมีการรับประทานยาเหล่านี้ 2 เม็ด หรือมากกว่านี้พร้อมกัน อาจทำให้ระดับของอะเซตามีโนเฟนในร่างกายสูงเกิน โดยปริมาณของ Acetaminophen ที่ร่างกายควรได้รับ มีดังนี้

  • ผู้ใหญ่ไม่ควรรับประทานเกิน 4,000 มิลลิกรัม ภายใน 24 ชั่วโมง ถ้าหากรับประทานมากกว่า 7,000 มิลลิกรัม อาจทำให้เกิดภาวะกินยาเกินขนาดอย่างรุนแรงที่อาจทำให้เสียชีวิตได้ เว้นแต่ว่าจะได้รับการรักษาทันที
  • ปริมาณของอะเซตามีโนเฟนที่ถือว่าเกินขนาดสำหรับเด็ก ขึ้นอยู่กับอายุและน้ำหนัก เพราะฉะนั้นควรอ่านฉลากให้ดีทุกครั้งก่อนใช้ยา

กรณีสงสัยว่ามีผู้รับประทานยาชนิดนี้เกินขนาด ควรรีบพาไปโรงพยาบาลทันที หากแพทย์วินิจฉัยว่าได้รัยยาเกินขนาดจริง แพทย์ก็จะให้ทานยาแก้พิษ และยา N-acetylcysteine (NAC) ซึ่งสามารถช่วยลดความเสียหายที่มีต่อตับได้ ถ้าผู้ป่วยได้รับประทานยาภายใน 8-12 ชั่วโมงหลังจากรับประทานยาเกินขนาด

ความหมายของผลตรวจ

ระดับของอะเซตามีโนเฟน

การแปลผล

10-20 mcg/mL

อยู่ในระดับที่ต้องรักษา

น้อยกว่า 150 mcg/mL 4 ชั่วโมงหลังทาน

มีความเสี่ยงต่ำที่ตับจะเสียหาย

มากกว่า 200 mcg/mL 4 ชั่วโมงหลังทาน หรือมากกว่า 50 mcg/mL 12 ชั่วโมงหลังทาน

มีภาวะเป็นพิษและตับเสียหาย

 

แพทย์จะพิจารณาระดับของ Acetaminophen ตามตาราง ควบคู่กับสัญญาณและอาการอื่นๆ รวมถึงตรวจตับ เพื่อประเมินความเสี่ยงและดูความเสียหายของตับอีกครั้ง เพื่อหาวิธีการรักษาที่เหมาะสม

สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับการตรวจ Acetaminophen

  • ไม่ควรรับประทานยาที่มีส่วนผสมของอะเซตามีโนเฟนมากกว่า 1 เม็ดในครั้งเดียว
  • หากคุณดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 3 แก้วหรือมากกว่านี้ในแต่ละวัน ให้ปรึกษาแพทย์ก่อนว่า สามารถรับประทานอะเซตามีโนเฟนหรือไม่ เนื่องจากมีความเสี่ยงทำให้ตับเสียหายมากขึ้น

ที่มาของข้อมูล

Lab Test Online, Acetaminophen (https://labtestsonline.org/tests/acetaminophen), 14 March 2019.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
การให้อาหารทางสายยาง (Tube Feeding)
การให้อาหารทางสายยาง (Tube Feeding)

แนะนำ 3 สูตรอาหารสำหรับการให้อาหารทางสายยางที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ

อาหารทั่วไปในโรงพยาบาล (General Diet)
อาหารทั่วไปในโรงพยาบาล (General Diet)

หลักการและตัวอย่างอาหารในโรงพยาบาล ทั้งอาหารธรรมดา อาหารอ่อน อาหารน้ำใส และอาหารน้ำข้น แต่ละอย่างคืออะไร ดีต่อผู้ป่วยอย่างไรบ้าง

ยาถ่ายพยาธิ ยี่ห้อไหนดี? รวมรายชื่อ ยาถ่ายพยาธิ ที่ปลอดภัย
ยาถ่ายพยาธิ ยี่ห้อไหนดี? รวมรายชื่อ ยาถ่ายพยาธิ ที่ปลอดภัย

รวมชื่อยาถ่ายพยาธิ ข้อบ่งใช้ ผลข้างเคียง และตัวอย่างยี่ห้อที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

ดูในแอป