Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
Doctor men
รีวิวโดย
ทีมแพทย์ HD
มะเร็งและโรคร้าย

หัวใจเต้นผิดจังหวะ (Abnormal Heart Rhythms)

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะคืออะไร มีทั้งหมดกี่ชนิด มีสาเหตุเกิดจากอะไรบ้าง หากเป็นแล้วจะมีอันตรายถึงแก่ชีวิตหรือไม่ และมีวิธีการรักษาอย่างไร
เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ: 29 พ.ค. 2019 อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2020 รีวิวเมื่อวันที่ 11 ต.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 4 นาที
หัวใจเต้นผิดจังหวะ (Abnormal Heart Rhythms)

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Abnormal Heart Rhythms หรือ Arrhythmia) คือ สภาวะที่หัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ เต้นช้ากว่าปกติ หรือเต้นผิดจังหวะ ผู้ป่วยภาวะนี้อาจไม่พบอาการใดเลย หรืออาจพบว่ารู้สึกไม่สบาย ใจสั่น ปวดบริเวณหน้าอก เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ภาวะนี้อาจไม่ได้ทำให้เกิดอันตรายถึงแก่ชีวิต และไม่ได้ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรง

ชนิดของอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะที่พบบ่อย มีดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
หากคุณรู้สึกว่าตัวเองมีความบกพร่องในด้านของความเข้าใจ

เราอยากชวนคุณมาทดลองงานวิจัยกับเรา

Istock 541831614
  • หัวใจเต้นเร็ว (Tachycardia) : หมายถึง การที่หัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ คืออยู่ในขณะพักแต่หัวใจเด้นเร็วกว่า 100 ครั้งต่อนาที สามารถแบ่งอาการหัวใจเต้นเร็วออกเป็น 3 ชนิด ได้แก่
    • หัวใจเต้นเร็วชนิด Supraventricular Tachycardia : อาการหัวใจเต้นเร็วที่เกิดขึ้นในหัวใจห้องบน (Atria)
    • หัวใจเต้นเร็วชนิด Ventricular Tachycardia : อาการหัวใจเต้นเร็วที่เกิดขึ้นในหัวใจห้องล่าง (Ventricles)
    • หัวใจเต้นเร็วชนิด Sinus Tachycardia : ภาวะที่หัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ ซึ่งอาจเกิดขณะที่ป่วยหรือมีอาการตื่นเต้น
  • หัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดหัวใจห้องบนสั่นพริ้ว (Atrial Fibrillation) : หัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดนี้เกิดขึ้นในหัวใจห้องบน เป็นภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่พบบ่อย เกิดขึ้นเมื่อสัญญาณไฟฟ้าภายในหัวใจไม่เสถียร และมีความผิดพลาด เป็นผลให้หัวใจห้องบนสั่นพลิ้วเกินการควบคุม อัตราการเต้นของหัวใจจะสูงได้ถึง 100-200 ครั้งต่อนาที
  • หัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดหัวใจห้องบนเต้นเร็วผิดจังหวะ (Atrial Flutter) : มักเกิดขึ้นในหัวใจห้องบนขวา (Right Atrium) แต่ก็อาจเกิดขึ้นกับหัวใจห้องบนซ้ายได้เช่นกัน  ภาวะนี้มีสาเหตุมาจากสัญญาณไฟฟ้าที่เคลื่อนที่อย่างรวดเร็วในหัวใจห้องบนที่ได้รับผลกระทบ ทำให้มีอาการหัวใจเต้นเร็วแบบเป็นจังหวะสม่ำเสมอ
  • หัวใจเต้นช้า (Bradycardia) : ภาวะที่หัวใจเต้นช้ากว่า 60 ครั้งต่อนาที มักเกิดจากการที่สัญญาณไฟฟ้าในหัวใจจากหัวใจห้องบนไปหัวใจห้องล่างถูกขัดขวาง แต่นักกีฬาบางคนอาจจะมีอัตราการเต้นของหัวใจช้ากว่าคนปกคิ เพราะมีสมรรถนะทางกายที่ดีเยี่ยม ไม่ได้เกิดจากปัญหาที่หัวใจ
  • หัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดหัวใจห้องล่างสั่นพริ้ว (Ventricular Fibrillation) : ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดนี้สามารถทำให้หัวใจหยุดเต้นและเป็นสาเหตุของหัวใจวายได้ เพราะเลือดไม่สามารถสูบฉีดออกไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายและสมอง จัดเป็นภาวะร้ายแรงที่อาจทำให้เสียชีวิตได้ถ้าไม่ได้รับการรักษาทันท่วงที
  • ภาวะหัวใจเต้นก่อนกำหนด (Premature Contractions) : ภาวะที่หัวใจเหมือนจะมีจังหวะที่หายไปขณะวัดชีพจรที่ข้อมือหรือที่หน้าอก เพราะการเต้นในภาวะนี้จะเบาหรืออ่อนจนไม่สามารถได้ยินหรือรู้สึกได้

อาการของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ มักจะทำให้เกิดอาการดังต่อไปนี้

  • รู้สึกหน้ามืด เวียนศีรษะ เป็นลม
  • หายใจถี่ หายใจลำบาก
  • ใจสั่น
  • เจ็บหน้าอก
  • ผิวหนังซีด
  • เหงื่อออก

สาเหตุของอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ

อาการหัวใจเต้นผิดจังหวะเกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่สาเหตุที่พบบ่อยที่สุด ได้แก่

  • โรคหลอดเลือดหัวใจ (Coronary Heart Disease) : เป็นโรคหัวใจที่รุนแรง เกิดขึ้นเมื่อมีคอเลสเตอรอลและไขมันไปอุดตันในเส้นเลือดเลี้ยงหัวใจ (Coronary arteries)
  • การใช้ยา : ยาหรือสารบางชนิดอาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ เช่น คาเฟอีน (Caffeine) แอมเฟตามีน (Amphetamines) หรือยาในกลุ่ม Beta-blockers ที่ใช้สำหรับลดความดันโลหิต
  • สาเหตุอื่นๆ : ยังมีปัจจัยอื่น ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจังหวะการเต้นของหัวใจ ได้แก่
    • การเปลี่ยนแปลงของกล้ามเนื้อหัวใจภายหลังอาการเจ็บป่วยหรือการบาดเจ็บ
    • การฟื้นตัวของหัวใจหลังการผ่าตัดหัวใจ
    • ระดับโพแทสเซียมและเกลือแร่อื่นๆ ต่ำ
    • ความผิดปกติของหัวใจ

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ มีแนวโน้มจะเกิดมากขึ้น ในผู้มีปัจจัยเสี่ยงดังต่อไปนี้

  • สูบบุหรี่
  • เคยเป็นโรคหัวใจ หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
  • เป็นโรคเบาหวาน
  • มีความเครียด
  • มีน้ำหนักตัวเกินมาตรฐาน
  • ไม่ออกกำลังกาย และไม่ค่อยขยับร่างกาย
  • การรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง คอเลสเตอรอลสูง และอาหารที่ไม่เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ
  • มีความดันโลหิตสูง หรือปัญหาทางสุขภาพอื่นๆ
  • ดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก
  • ใช้ยาในทางที่ผิด
  • มีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ (Sleep Apnea)

การวินิจฉัยอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ

แพทย์จะตรวจร่างกาย โดยใช้หูฟัง (Stethoscope) ฟังการเต้นของหัวใจ และอาจใช้เครื่องตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (Electrocardiogram) ตรวจคลื่นไฟฟ้าภายในหัวใจ เพื่อช่วยประเมินว่าจังหวะการเต้นของหัวใจนั้นปกติหรือไม่ และช่วยหาสาเหตุของความผิดปกติที่เกิดขึ้น และนอกจากนี้ แพทย์อาจใช้เครื่องมืออื่นๆ ช่วยวินิจฉัย ได้แก่

  • การตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง (Echocardiogram) : เป็นการตรวจโดยใช้คลื่นเสียงช่วยถ่ายภาพหัวใจ
  • การติดเครื่องบันทึกคลื่นไฟฟ้าหัวใจ 24 ชั่วโมง (Holter Monitor) : เป็นการติดเครื่องมือไว้ที่ตัวผู้เข้ารับการตรวจเป็นเวลาอย่างน้อย 24 ชั่วโมง เพื่อติดตามการจังหวะการเต้นของหัวใจตลอดทั้งวัน
  • การตรวจสมรรถภาพหัวใจด้วยการออกกำลังกาย (Stress Test) : ผู้เข้ารับการตรวจจะต้องเดินบนสายพาน หรือวิ่งเหยาะๆ บนสายพาน เพื่อตรวจดูว่าการออกกำลังกายส่งผลต่อการทำงานของหัวใจอย่างไร

การรักษาอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ

การรักษาอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะจะขึ้นกับสาเหตุของการเกิดอาการ ซึ่งผู้ป่วยอาจต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น ออกกำลังกายเป็นประจำ ปรับเปลี่ยนการรับประทานอาหาร จำกัดการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน หรือหยุดสูบบุหรี่ เป็นต้น นอกจากนี้อาจจำเป็นต้องใช้ยาเพื่อควบคุมจังหวะการเต้นของหัวใจที่ผิดปกติ รวมถึงอาการอื่นๆ ที่เป็นร่วมด้วย

ในกรณีที่ผู้ป่วยมีความผิดปกติอย่างรุนแรง แพทย์อาจรักษาด้วยวิธีการดังต่อไปนี้

  • การใช้ยาควบคุมการเต้นผิดจังหวะของหัวใจ ซึ่งกลไกของยามีหลายแบบ การเลือกใช้แพทย์จะเป็นผู้พิจารณายาที่เหมาะสม
  • การใช้ยาอื่น เช่น ยาละลายลิ่มเลือด
  • การตรวจสวนหัวใจเพื่อวินิจฉัยปัญหาที่เกิดขึ้นกับหัวใจ (Cardiac Catheterization)
  • การใช้สายสวนจี้กล้ามเนื้อหัวใจที่นำไฟฟ้าผิดปกติ (Catheter Ablation)
  • การปรับการเต้นของหัวใจ (Cardioversion) โดยการใช้ยา หรือการใช้กระแสไฟฟ้าช็อกที่หัวใจ
  • การฝังเครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ (Pacemaker หรือ Cardioverter defibrillator)
  • การผ่าตัดเพื่อแก้ไขความผิดปกติที่เกิดขึ้น

3 การอ้างอิง
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Zipes Douglas P.; Wellens Hein J. J. (1998). "Sudden Cardiac Death". Circulation. 98 (21): 2334–2351. doi:10.1161/01.CIR.98.21.2334
Mehra, R (2007). "Global public health problem of sudden cardiac death". Journal of Electrocardiology. 40 (6 Suppl): S118–22. doi:10.1016/j.jelectrocard.2007.06.023. PMID 17993308.
Brindles Lee Macon, Elizabeth Boskey, What Causes Abnormal Heart Rhythms? (https://www.healthline.com/symptom/abnormal-heart-rhythms), 9 October, 2017

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป