Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
ความรู้สุขภาพ

อาการกดเจ็บที่ท้อง (Abdominal Tenderness)

อาการกดเจ็บที่ท้องเป็นอย่างไร เกิดจากสาเหตุอะไรบ้าง มีวิธีการตรวจและรักษาแบบใด?
เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ: 7 เม.ย. 2019 อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 11 ก.พ. 2020 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
อาการกดเจ็บที่ท้อง (Abdominal Tenderness)

อาการกดเจ็บที่ท้อง หมายถึงการได้รับแรงกด หรือออกแรงกดที่บริเวณหน้าท้องแล้วเกิดอาการปวด เจ็บหรือตึง แต่ในกรณีที่ปล่อยแรงกดแล้วเกิดอาการปวด หรือเจ็บตอนปล่อยมือ จะมีชื่อเรียกว่า อาการปล่อยเจ็บ (Rebound Tenderness/ Blumberg Sign)

อาการกดเจ็บที่ท้อง มักเป็นสัญญาณของร่างกายที่แสดงว่า มีอวัยวะใดอวัยวะหนึ่ง หรือหลายอวัยวะในบริเวณนั้น เกิดความผิดปกติขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
🦵🏻เลเซอร์กำจัดขนขา เริ่มต้นที่ 750 บาท ถึง 17 ธ.ค. นี้

บอกลาตอขนขาแข็งๆ ที่เกิดจากการโกน

Internal ad

อาการที่เกี่ยวข้องกับอาการกดเจ็บที่ท้อง

เมื่อมีอาการกดเจ็บที่ท้อง มักจะเจออาการเหล่านี้ร่วมอยู่ด้วย

สาเหตุที่พบได้บ่อยของอาการกดเจ็บที่ท้อง

โดยทั่วไปแล้ว อาการนี้จะถือเป็นสัญญาณที่แสดงถึงการอักเสบหรือกระบวนการชนิดเฉียบพลันต่างๆ ของอวัยวะใดอวัยวะหนึ่ง หรือหลายอวัยวะร่วมกันในบริเวณนั้น

กระบวนการชนิดเฉียบพลัน หมายถึงการเกิดแรงกดดันอย่างฉับพลันด้วยสาเหตุบางอย่าง เช่น การบิดตัวของอวัยวะ หรือการอุดกั้นต่างๆ ที่อาจทำให้เกิดแรงกดดันจนทำให้เกิดอาการกดเจ็บที่ท้องตามมา

สาเหตุโดยทั่วไปที่พบได้บ่อย ได้แก่

  • ไส้ติ่งอักเสบ (Appendicitis) : เป็นภาวะที่ไส้ติ่งเกิดการบวมขึ้น ส่วนมากมักมีสาเหตุจากอุจจาระที่เดินทางผ่านลำไส้ใหญ่เข้ามาอุดตันบริเวณปากถุง
  • ฝีในช่องท้อง (Abnominal Abscess) : การเกิดตุ่มบวมกลัดหนองขึ้นมาในช่องท้อง โดยทั่วไปเกิดจากภาวะไส้ติ่งแตก ลำไส้ฉีกขาด รังไข่ฉีกขาด โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (Inflammatory Bowel Disease) หรือการติดเชื้ออื่นๆ
  • ถุงยื่นเม็คเคล (Meckel Diverticulum) : ภาวะที่สายสะดือส่วนที่เหลือกลายเป็นกระเปาะเล็กๆ ภายในลำไส้เล็ก ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะเลือดออกหรือลำไส้อุดตันในภายหลังได้
  • โรคถุงผนังลำไส้อักเสบ (Diverticulitis) : ภาวะที่มีการอักเสบของเยื่อบุด้านในลำไส้

นอกจากนี้ ยังมีสาเหตุอื่นๆ ที่พบในเพศหญิง ได้แก่

  • โรคไส้เลื่อนบริเวณขาหนีบ (Inguinal Hernia) : ภาวะที่ส่วนหนึ่งของเยื่อบุบริเวณช่องท้องหรือลำไส้ดันตัวยื่นผ่านกล้ามเนื้อหน้าท้องออกมา
  • โรคท่อนำไข่บิดตัว : ภาวะที่ท่อนำไข่หนึ่งข้าง หรือทั้งสองข้างบิดตัวรัดเนื้อเยื่อที่ล้อมรอบ ภาวะนี้เป็นภาวะที่พบได้ยาก
  • ถุงน้ำรังไข่ฉีกขาด (Ruptured Ovarian Cyst) : บางครั้งถุงน้ำหรือซีสต์ที่รังไข่ อาจเกิดการฉีกขาดออกมาสู่ท่อนำไข่หรือช่องท้องได้
  • ถุงตัวอ่อนนอกมดลูกฉีกขาด (Ruptured ectopic pregnancy) : เกิดขึ้นเมื่อตัวอ่อนเริ่มเจริญเติบโตภายนอกมดลูก และถุงของเหลวที่ล้อมรอบตัวอ่อนเกิดการฉีกขาดหรือระเบิดขึ้น ภาวะนี้เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ร้ายแรงถึงชีวิต
  • โรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ (PID) : เป็นภาวะที่อวัยวะสืบพันธุ์ของผู้หญิงเกิดการติดเชื้อ มักเป็นภาวะแทรกซ้อนจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ชนิดอื่น เช่น หนองในเทียม (Chlamydia) และโรคหนองใน (Gonorrhea)

ภาวะเหล่านี้ล้วนเชื่อมโยงกับการอักเสบ ทำให้เกิดอาการบวมซึ่งสร้างแรงดันภายในช่องท้องและส่งผลให้เกิดอาการเจ็บปวดตามมา

ควรเข้าพบแพทย์เมื่อใดหากเกิดอาการกดเจ็บที่ท้อง

โรคและความผิดปกติที่ก่อให้เกิดอาการกดเจ็บที่ท้อง ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ทั้งสิ้น เมื่อพบอาการดังกล่าวร่วมกับอาการมีไข้ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที เนื่องจากบางภาวะหากไม่ได้รับการรักษาอาจลุกลามจนเป็นอันตรายถึงชีวิต เช่นภาวะต่อไปนี้

  • ไส้ติ่งอักเสบ (Appendicitis) : ที่อาจลุกลามจนทำให้เกิดภาวะไส้ติ่งแตก (Ruptured Appendix) และภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบได้
  • การตั้งครรภ์นอกมดลูก (Ectopic Pregnancy) : ที่อาจนำไปสู่ภาวะเสียเลือดอย่างรุนแรงจนอาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต
  • ภาวะท่อนำไข่บิดตัว (Twisted Fallopian Tube) หรือโรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ (Pelvic Inflammatory Disease: PID) : อาจทำให้เกิดแผลเป็นบริเวณเชิงกราน และเกิดภาวะมีบุตรยาก
  • การติดเชื้อในทางเดินอาหาร (Diverticulitis) : ที่อาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต

การวินิจฉัยโรคจากอาการกดเจ็บที่ท้อง

การแบ่งส่วนของช่องท้อง

แพทย์จะตรวจโดยการสัมผัสท้องของคุณ เพื่อหาบริเวณที่มีอาการปวด ที่อาจแสดงปัญหาของอวัยวะในบริเวณนั้น เช่น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีน (จำเป็น) สำหรับผู้ใหญ่ เริ่มต้นที่ 750 บาท

กระตุ้นภูมิคุ้มกันด้วยการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่, HPV, งูสวัด, ไวรัสตับอักเสบบี และอื่นๆ ป้องกันโรคเหล่านี้มาเยือน

%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%84%e0%b8%8b%e0%b8%b5%e0%b8%99internal ad %281%29
  • กดเจ็บที่ท้องด้านบนขวา มักบ่งบอกถึงตับและถุงน้ำดี
  • กดเจ็บที่ท้องด้านซ้ายบน มักบ่งบอกถึงกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น
  • กดเจ็บที่ท้องด้านล่างขวา มักบ่งบอกถึงไส้ติ่ง
  • กดเจ็บที่ท้องด้านซ้ายล่าง มักบ่งบอกถึงส่วนสุดท้ายของลำไส้ใหญ่หรือทางเดินอาหาร

ประเภทของอาการกดเจ็บเฉพาะจุดที่เป็นที่รู้จักกันดีที่สุด คือ จุดแมคเบอร์เนย์ (McBurney Point) ซึ่งจะอยู่ในท้องส่วนขวาล่างใกล้กับไส้ติ่ง หากกดที่จุดแมคเบอร์เนย์แล้วเกิดอาการเจ็บปวด แสดงว่าไส้ติ่งของคุณอักเสบมากและมีความเสี่ยงที่จะแตก ซึ่งอาจก่อให้เกิดปัญหาอื่นๆ ตามมา

สำหรับผู้หญิง ความผิดปกติของอวัยวะในอุ้งเชิงกรานอื่นๆ เช่น รังไข่และท่อนำไข่ ก็สามารถทำให้เกิดอาการกดเจ็บในท้องด้านซ้ายหรือด้านขวาล่างได้เช่นกัน

การตรวจอาการกดเจ็บที่ท้อง

แพทย์อาจตรวจเพิ่มเติมด้วยวิธีการต่อไปนี้เพื่อหาสาเหตุได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

  • เอ็กซเรย์ช่องท้อง (Abdominal X-Ray) : แพทย์จะใช้รังสีเอกซ์ตรวจสอบอวัยวะในช่องท้อง เพื่อหาความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น
  • เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้อง (Abdominal CT Scan) : แพทย์จะใช้รังสีเอกซ์สร้างภาพความละเอียดสูงของอวัยวะในช่องท้องของคุณ เพื่อค้นหาความผิดปกติของโครงสร้างต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง
  • การเจาะตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (Complete Blood Count) : การตรวจเลือดเพื่อประเมินสุขภาพทั่วไปของคุณ หากมีจำนวนเม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้น แพทย์จะทราบทันทีว่ามีการอักเสบเกิดขึ้นภายใน
  • การตรวจโปรตีนซีในเลือด (C-Reactive Protein Test) : การตรวจเลือดรูปแบบหนึ่งที่แสดงผลเป็นบวกเมื่อมีการอักเสบ
  • การตรวจหาฮอร์โมนเพศหญิงในเลือด (Serum Progesterone Test) : การตรวจเลือดรูปแบบหนึ่งเพื่อดูว่ามีการตั้งครรภ์หรือไม่
  • อัลตราซาวด์ช่องท้องหรืออุ้งเชิงกราน : แพทย์จะใช้คลื่นเสียงในการสร้างภาพของอวัยวะภายในช่องท้องหรืออุ้งเชิงกราน มักใช้เพื่อตรวจโรคไส้เลื่อน ถุงน้ำ หรือการตั้งครรภ์นอกมดลูก

การรักษาอาการกดเจ็บที่ท้อง

การรักษาอาการกดเจ็บที่ท้อง จะขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวด ดังนี้

การผ่าตัด

หากเกิดภาวะไส้ติ่งอักเสบ คุณอาจจำเป็นต้องได้รับยาหรือสารเหลวต่างๆ ผ่านสายน้ำเกลือที่เจาะเข้าเส้นเลือดบริเวณมือหรือแขนของคุณ และอาจต้องได้รับการผ่าตัดไส้ติ่ง (Appendectomy) หากอาการรุนแรงมาก

นอกจากนี้ คุณอาจต้องเข้ารับการผ่าตัดเพื่อนำลำไส้ใหญ่บางส่วนออก หากมีการอุดตันร่วมด้วย ส่วนภาวะอื่นๆ เช่น โรคไส้เลื่อน ภาวะท่อนำไข่บิดตัว รวมถึงการตั้งครรภ์นอกมดลูก ก็อาจต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเช่นกัน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีน HPV ลดความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูก

ลดความเสี่ยงเป็นมะเร็งปากมดลูกและหูดหงอนไก่ ด้วยการฉีดวัคซีนได้ที่นี่

Internal ad hpv

การรักษาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับอาการกดเจ็บที่ท้อง

หากคุณมีอาการกดเจ็บที่ท้อง ร่วมกับอาการอาเจียนและท้องร่วง คุณอาจต้องได้รับของเหลวและแร่ธาตุทางสายน้ำเกลือเข้าสู่หลอดเลือดดำ เพื่อช่วยรักษาความดันโลหิตและสมดุลกรดด่างในเลือดของคุณ เพราะการขาดน้ำอย่างรุนแรง อาจทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำจนเกิดภาวะช็อกขึ้น ภาวะนี้จะทำให้ร่างกายลดการไหลเวียนของเลือดไปยังอวัยวะที่สำคัญทุกชนิด จึงอาจทำให้เกิดอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้ยาแอสไพริน ยาไอบูโพรเฟน หรือยานาพร็อกเซนด้วยตัวเอง เพราะจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดแผลในกระเพาะอาหาร และทำให้เกิดภาวะเลือดออกในทางเดินอาหาร เป็นสาเหตุให้อาการปวดท้องของคุณแย่ลงกว่าเดิม

การดูแลตนเองหลังจากได้รับการวินิจฉัย

คุณสามารถบรรเทาอาการปวด และลดการอักเสบด้วยตัวเองได้ ด้วยวิธีต่อไปนี้

  • ใช้ถุงน้ำร้อนหรือขวดน้ำอุ่นประคบไปยังบริเวณที่มีปัญหา เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวดท้อง
  • รับประทานยาแก้ปวดที่เภสัชกรแนะนำ เช่น ยาพาราเซตามอล
  • ทำโยคะ ฝึกสมาธิ และสูดหายใจลึกๆ อย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดความเครียดที่ทำให้การอักเสบและความเจ็บปวดแย่ลง

การป้องกันอาการกดเจ็บที่ท้อง

การไปพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายสม่ำเสมอเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันภาวะดังกล่าว ถึงแม้ว่าสาเหตุบางอย่างไม่สามารถป้องกันได้ แต่คุณสามารถดูแลตัวเองให้แข็งแรง และป้องกันการติดเชื้อได้ ดังนี้

  • รับประทานอาหารที่เหมาะสมและมีประโยชน์
  • แบ่งรับประทานอาหารเป็นมื้อเล็กๆ
  • นอนหลับให้เพียงพอ อย่างน้อย 7-8 ชั่วโมง/วัน
  • ออกกำลังกายอย่างน้อย 30 นาที/วัน
  • ดื่มน้ำบ่อยๆ
  • มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย เพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ

ที่มาของข้อมูล

Verneda Lights and Erica Cirino, What Causes Abdominal Tenderness? (https://www.healthline.com/symptom/abdominal-tenderness), January 17, 2017.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
ดูในแอป