Doctor men
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HONESTDOCS
สุขภาพฟัน

5 สมุนไพรมากสรรพคุณสำหรับช่องปาก

จบทุกปัญหาสุขภาพช่องปากด้วย 5 สมุนไพรธรรมชาติ
อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 12 ธ.ค. 2019 ประมาณเวลาการอ่าน: 3 นาที
มีคนอ่านบทความนี้แล้ว 1,257,291 คน

5 สมุนไพรมากสรรพคุณสำหรับช่องปาก

สมุนไพร ทั้งในรูปแบบยารักษาโรคและวัตถุดิบสำหรับประกอบอาหาร ถือเป็นสิ่งที่คนไทยคุ้นเคยมานานในฐานะยารักษาและบำรุงสุขภาพ ซึ่งนอกจากสมุนไพรที่ได้จากพืชแล้ว ยังมีสมุนไพรบางส่วนได้จากสัตว์หรือแร่ธาตุ การใช้สมุนไพรไทยมีหลายแนวทาง เช่น รับประทาน สูดดม นำมาประคบกับร่างกาย ฯลฯ

จากตำราแพทย์แผนไทยพบว่าวิธีนำสมุนไพรมาใช้นั้นทำได้หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่ใช้สมุนไพรเดียว ไม่มีการปรุงแต่งอะไรเลย ใช้สมุนไพรเดี่ยวโดยผ่านกรรมวิธี เช่น บด ฝน ตากแห้ง ไปจนถึงผสมสมุนไพรหลายตัวเข้าด้วยกันในสัดส่วนที่พอเหมาะ แล้วอาศัยน้ำหรือน้ำผึ้งเป็นตัวประสาน

สมุนไพรไทยที่ผ่านการวิจัยจนมีบันทึกผลรับรองสรรพคุณมีจำนวนมาก บางชนิดอาจเป็นสมุนไพรหายาก ไม่สามารถพบได้ทั่วไป ในขณะที่บางสมุนไพรอยู่ใกล้ตัวเสียจนเราอาจนึกว่าเป็นเพียงผักผลไม้ธรรมดา

ตัวอย่างสมุนไพรใกล้ตัวที่มีสรรพคุณมากอย่างที่หลายคนอาจคาดไม่ถึง ได้แก่ กานพลู สะเดา น้ำผึ้ง มะขามป้อม โหระพา แต่ละชนิดให้ประโยชน์ต่อร่างกายดังนี้

1. กานพลู

ตามตำรายาไทย ส่วนดอกของกานพลูที่โตเต็มที่แต่ยังไม่บานมีสรรพคุณเป็นยาฆ่าเชื้อ สามารถแก้อาการเลือดออกตามไรฟัน บรรเทาอาการปวดฟัน ดับกลิ่นปาก แก้รำมะนาดได้ ส่วนน้ำมันกานพลูใช้เป็นยาชาเฉพาะที่ สมัยก่อนมีการนำสำลีชุบน้ำมันกานพลูมาอุดบริเวณฟันเพื่อรักษาอาการปวด ส่วนทางการศึกษาทางเภสัชวิทยาพบว่ากานพลูมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย ยับยั้งเชื้อรา และการศึกษาทางคลินิกพบว่าสารสกัดกานพลูสามารถลดอาการปวดได้อย่างมีนัยสำคัญ

2. สะเดา

มีการศึกษาชี้ว่า กรดของสารสกัดเอทานอล (Ethanol) จากใบสะเดาช่วยยับยั้งและกำจัดเชื้อแบคทีเรียหลายชนิดในช่องปาก ที่สามารถผลิตกรดและก่อคราบหินปูนบริเวณซอกฟันได้ นอกจากนี้ยังมีการทดลองนำสะเดามาทำน้ำยาบ้วนปากสำหรับผู้ป่วยเหงือกอักเสบ ผลปรากฏว่าน้ำยาบ้วนปากจากสะเดาช่วยลดกลิ่นปาก ลดความรุนแรงของเหงือกอักเสบ ลดเลือดออกตามไรฟัน รวมถึงคราบหินปูนสะสมได้ดีเทียบเท่าน้ำยาบ้วนปากคลอร์เฮกซิดีน (Chlorhexidine) โดยน้ำยาบ้วนปากสะเดามีผลข้างเคียงน้อยกว่า

3. น้ำผึ้ง

ตามปกติแล้ว แบคทีเรียในช่องปากของคนเราจะสร้างเดกซ์แทรน (Dextran) ซึ่งเป็นโพลีแซกคาไรด์ (Polysaccharide) ชนิดหนึ่งขึ้นมาเกาะกับฟัน ส่งผลให้ฟันผุ กรณีนี้น้ำผึ้งช่วยได้ เพราะจากการทดลองพบว่า น้ำผึ้งสามารถลดจำนวนและยับยั้งการเติบโตของแบคทีเรีย นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันโรคเหงือกอักเสบได้อีกด้วย

4. มะขามป้อม

ในตำรายาอายุรเวท มะขามป้อมเป็นที่รู้จักในฐานะยารักษาสุขภาพช่องปาก นับเป็นผลไม้ที่มีประโยชน์ต่อเหงือกและฟัน มีการทดลองทำน้ำยาบ้วนปากจากสารสกัดใบมะขามป้อม พบว่ามีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ส่วนเปลือกของรากมะขามป้อมนำมาปั้นผสมน้ำผึ้งแล้วทาบริเวณที่เป็นร้อนในในช่องปาก ก็ช่วยลดการอักเสบลงได้ นอกจากนี้ผลมะขามป้อมยังอุดมด้วยวิตามินซี ช่วยบรรเทาอาการเลือดออกตามไรฟัน

5. โหระพา

โหระพาเป็นสมุนไพรที่มีน้ำมันหอมระเหยอยู่มาก กลิ่นไม่เผ็ดร้อนเกินไปนักเมื่อเทียบกับพืชในตระกูลเดียวกัน ในยุโรปใช้ใบโหระพาตากแห้งชงกับน้ำร้อน อมกลั้วคอ เพื่อลดกลิ่นปากหรือแก้ลมหายใจที่มีกลิ่นเหม็น และยังมีการศึกษาพบว่า น้ำมันหอมระเหยของโหระพามีฤทธิ์ลดการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย และต่อต้านการเกิดแผ่นคราบจุลินทรีย์ ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ฟันผุ

จะเห็นว่า 5 สมุนไพรข้างต้นมีสรรพคุณเด่นด้านการบำรุงรักษาสุขภาพช่องปากและฟัน แต่ถ้าจะนำมาใช้โดยกรรมวิธีแบบโบราณแท้ๆ ก็อาจเป็นเรื่องยุ่งยาก ไม่เหมาะกับวิถีชีวิตของผู้คนในปัจจุบันมากนัก

ผู้ที่ชื่นชอบและสนใจภูมิปัญญาดั้งเดิม แต่ต้องการความสะดวกสบายอย่างคนรุ่นใหม่ ตอนนี้มียาสีฟันที่ผสาน 5 สมุนไพรและผสมฟลูออไรด์ คอลเกต ปัญจเวท เพื่อการปกป้องครบสูตร ซึ่งแพทย์ทางเลือกและผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรให้การรับรองแล้วว่าส่วนผสมเหล่านี้ช่วยลดอาการปวดฟันและป้องกันเหงือกอักเสบอย่างได้ผล

Panjaved-toothpaste
เปรียบเทียบเนื้อยาสีฟันคอลเกต ปัญจเวท กับ คอลเกต รสยอดนิยม

ผู้ทดลองใช้ให้ความเห็นว่าเป็นยาสีฟันที่ใช้แล้วรู้สึกถึงความหอม เย็น เนื้อละเอียด รสอ่อนโยน ไม่เผ็ด ใช้แล้วแผลร้อนในหายเร็วขึ้น

จากการสำรวจกลุ่มตัวอย่าง 535 คน ในเว็บไซต์ Pantip.com ช่วงวันที่ 16-17 สิงหาคม พ.ศ. 2561 พบว่า

  • 98.9% เห็นด้วยว่าคอลเกต ปัญจเวท หอมกลิ่นสมุนไพร
  • 94.9% เห็นด้วยว่าคอลเกต ปัญจเวท รสชาติไม่เผ็ด ไม่ขม
  • 95.7% เห็นด้วยว่าใช้คอลเกต ปัญจเวท แล้วรู้สึกว่าลมหายใจสะอาด สดชื่นขึ้น
  • 96.3% เห็นด้วยว่าคอลเกต ปัญจเวท มีเนื้อยาสีฟันที่เรียบเนียน

นอกจากนี้ คอลเกต ปัญจเวท ยังเป็นผลิตภัณฑ์ในหมวด Oral Care ที่สมาชิกพันทิปรีวิวเป็นอันดับ 1 ในกระทู้กิจกรรมพันทิปทั้งหมด (ในช่วง 1 มกราคม - 31 ธันวาคม พ.ศ. 2561)

คนที่ใส่ใจสุขภาพช่องปากและชอบลองหรือสนใจผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรที่ผ่านการศึกษาและพัฒนามาแล้ว ไม่ควรพลาด และอย่าลืมว่า “สุขภาพช่องปาก” เป็นสิ่งสำคัญ เหงือกและฟันที่แข็งแรงเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้การรับประทานอาหารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ การรักษาความสะอาดในช่องปากช่วยส่งเสริมสุขภาพเหงือกและฟัน และยังทำให้บุคลิกดี ยิ้มได้เต็มที่ ลมหายใจหอมสดชื่น อยู่ใกล้ชิดกับใครๆ ได้โดยไม่ต้องกังวล

Panjaved-Colgate-Product
ยาสีฟันคอลเกต ปัญจเวท

ที่มาของข้อมูล

Harpreet Singh Grover, Himanshu Deswal, Yogender Singh, Amit Bhardwaj, Therapeutic effects of amla in medicine and dentistry:

A review (https://www.researchgate.net/publication/287972436_Therapeutic_effects_of_amla_in_medicine_and_dentistry_A_review), 28 September 2016.

National Center for Biotechnology Information, Effect of honey in preventing gingivitis and dental caries in patients undergoing orthodontic treatment (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4095052/), 19 April 2014.


บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HonestDocs พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าข้อมูลนี้เป็นประโยชน์กับคุณแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวีดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
5 อาหารที่น่าตกใจสำหรับการมีสุขภาพฟันที่ดี
5 อาหารที่น่าตกใจสำหรับการมีสุขภาพฟันที่ดี

อาหารที่สามารส่งเสริมสุขภาพของช่องปากได้อย่างน่ามหัศจรรย์

ดูในแอป