ความรู้สุขภาพ

ดูดขี้หู จำเป็นหรือไม่?

แพทย์เฉพาะทางตอบเอง! จำเป็นต้องดูดขี้หูหรือไม่ ทำเองที่บ้านได้ไหม ทำอย่างไรให้ปลอดภัย เทียนดูดขี้หูที่ใช้กันตามท้องตลาดน่าใช้หรือเปล่า!
เผยแพร่ครั้งแรก 21 ต.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 9 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
ดูดขี้หู จำเป็นหรือไม่?

ขี้หู เป็นสิ่งปกติและมีความสำคัญต่อมนุษย์ แต่หลายคนอาจกังวลว่าตัวเองอาจจะมีขี้หูมากจนเกินไป หรืออาจมองว่าขี้หูเป็นสิ่งที่น่ารังเกียจ จำเป็นต้องทำความสะอาด นำไปสู่คำถามว่าทำอย่างไรจึงจะนำขี้หูออกจากรูหูได้อย่างปลอดภัย จำเป็นต้องใช้การดูดขี้หูหรือไม่ ในบทความนี้มีคำตอบ

ขี้หู (Earwax) เป็นสิ่งที่ร่างกายของทุกคนสร้างขึ้นมาเพื่อป้องกันการสะสมของเชื้อแบคทีเรีย สิ่งแปลกปลอมขนาดเล็กต่างๆ และป้องกันการติดเชื้อภายในบริเวณหู ตลอดจนช่วยในการผลัดเปลี่ยนเซลล์บริเวณรูหู โดยการนำซากเซลล์ที่ตายแล้วออกจากรูหู

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
Flash Sale! ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก 799 บาท 50 แพ็กเกจเท่านั้น!

ราคานี้วันเดียวเท่านั้น / จองผ่าน HD คุ้มกว่า / ผ่อน 0% ได้ / มีแอดมินใจดีดูแล

Ads h 4

กลไกที่นำขี้หูออกจากหูนั้นจะอาศัยการเคลื่อนไหวในบริเวณรูหูขณะพูดหรือเคี้ยวอาหาร หรือพูดอีกอย่างคือ ร่างกายมีการขับขี้หูเก่าๆ ออกมาได้เอง และตามปกติจะไม่มีการสะสมของขี้หูภายในรูหูจนแน่นเกินไป

ปัญหาส่วนใหญ่ที่พบในผู้ที่มีขี้หูอัดแน่นอยู่ภายในหูคือมีพฤติกรรมชอบใช้ไม้พันสำลีหรือคอตตอนบัด (Cotton bud) พยายามทำความสะอาดหู การกระทำดังกล่าวจะเป็นการดันขี้หูเข้าไปอุดตันสะสมอยู่ภายในหู และทำให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมา

ดูดขี้หู จำเป็นหรือไม่?

คำตอบคือ “ไม่มีความจำเป็น” อ้างอิงจากแนวทางการดูแลรักษาของราชวิทยาลัย โสต ศอ นาสิกแพทย์ ของประเทศสหรัฐอเมริกา แนะนำว่าไม่มีความจำเป็นต้องนำขี้หูออกจากรูหู หากขี้หูนั้นไม่ได้ก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ เช่น มีการสะสมของขี้หูแน่นอยู่ภายในรูหูจนทำให้การได้ยินเสียงลดลง เป็นต้น

ใครต้องดูดขี้หูบ้าง?

ผู้ที่ต้องได้รับการดูดขี้หู คือ ผู้ที่มีขี้หูอุดตัน (Impacted cerumen) ซึ่งส่วนใหญ่จะไม่มีอาการ เนื่องจากการสะสมของขี้หูจะเกิดขึ้นอย่างช้าๆ ทำให้ไม่สังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลง จนกระทั่งมีการสะสมเป็นจำนวนมาก

อาการแสดงของภาวะขี้หูอุดตัน ได้แก่

  • การได้ยินเสียงลดลง
  • รู้สึกแน่นหรือมีอาการเจ็บภายในรูหู
  • รู้สึกเหมือนกำลังใส่ที่อุดหูอยู่ตลอดเวลา
  • ได้ยินเสียงผิดปกติภายในหู
  • มีขี้หูหรือของเหลวไหลออกจากหู

ดูดขี้หูเจ็บไหม สามารถดูดขี้หูเองได้หรือไม่ ทำอย่างไร?

ไม่ควรพยายามดูดขี้หู หรือนำขี้หูที่อยู่ภายในรูหู ด้วยตัวเอง เนื่องจากจะทำให้เกิดปัญหาขี้หูอุดตันตามที่ได้กล่าวไปแล้ว ตลอดจนอาจทำให้เยื่อแก้วหูฉีกขาดได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
Flash Sale! ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก 799 บาท 50 แพ็กเกจเท่านั้น!

ราคานี้วันเดียวเท่านั้น / จองผ่าน HD คุ้มกว่า / ผ่อน 0% ได้ / มีแอดมินใจดีดูแล

Ads h 4

การดูดขี้หูจะทำโดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก (Otolaryngologist) ในผู้ที่มีข้อบ่งชี้ ซึ่งแพทย์จะใช้เครื่องมือสำหรับดูดขี้หูโดยเฉพาะ

เครื่องมือดูดขี้หู ประกอบด้วย

  • ที่ดูดขี้หู (Suction)
  • อุปกรณ์ที่ใช้คีบ เขี่ย
  • อุปกรณ์อื่นๆ ทางการแพทย์ที่ถูกออกแบบมาโดยเฉพาะ

ระหว่างการดูดขี้หูนั้นจะทำให้มีอาการเจ็บได้บ้างเล็กน้อย มีอาการคัน และระคายเคืองภายในหู อาจพบอาการไอเกิดขึ้นได้ด้วย เนื่องจากภายในรูหูมีแขนงของเส้นประสาทสมองคู่ที่ 10 (Branch of the vagus nerve) มาเลี้ยงอยู่บริเวณนั้น ซึ่งเมื่อถูกกระตุ้นจะทำให้มีอาการระคายเคืองและทำให้ไอได้

เทียนดูดขี้หู ใช้ได้จริงไหม อันตรายหรือเปล่า?

เทียนดูดขี้หู คือ ผลิตภัณฑ์ที่มีรูปทรงกรวยหรือทรงกระบอก ปลายด้านหนึ่งถูกออกแบบมาให้สอดเข้าไปในรูหู ส่วนอีกด้านหนึ่งจะทำการจุดไฟเพื่อที่จะทำให้เกิดสุญญากาศขึ้นมาภายใน และทำให้ขี้หูถูกดูดออกมาได้

ผลิตภัณฑ์เทียนดูดขี้หูไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ ตลอดจนองค์การอาหารและยาของประเทศสหรัฐอเมริกา (U.S. Food and Drug Administration: FDA) ก็ได้ออกมาประกาศว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวทำให้เกิดเยื่อแก้วหูฉีกขาด แผลไฟไหม้ และเลือดออกภายในรูหูได้ จึงมีการห้ามจำหน่ายในประเทศสหรัฐอเมริกาและแคนาดา

สำหรับประเทศไทย องค์การอาหารและยาของไทย (อย.) ได้ออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ห้ามผลิต นำเข้า หรือขายผลิตภัณฑ์เทียนละลายขี้หู พ.ศ. 2560 ลงวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2560 มีผลบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 25 ม.ค. 2561 เป็นต้นไป ผู้ฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 5 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
Flash Sale! ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก 799 บาท 50 แพ็กเกจเท่านั้น!

ราคานี้วันเดียวเท่านั้น / จองผ่าน HD คุ้มกว่า / ผ่อน 0% ได้ / มีแอดมินใจดีดูแล

Ads h 4

วิธีทำความสะอาดหูด้วยตนเองทำได้อย่างไรบ้าง?

มีหลากหลายวิธีที่สามารถทำความสะอาดหูได้ด้วยตนเอง เช่น การหยอดไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (Hydrogen peroxide) การหยอดน้ำมันพืชต่างๆ การใช้จุกยางแดง (Rubber ball syringe) ดูดขี้หู

แต่อย่างไรก็ตาม วิธีต่างๆ ที่กล่าวมาอาจเป็นอันตรายต่อเยื่อแก้วหูและหูชั้นกลางได้ จึงไม่มีความจำเป็นใดๆ ที่ต้องใช้สิ่งแปลกปลอมต่างๆ พยายามเข้าไปทำความสะอาดภายในรูหู อีกทั้งขี้หูยังมีประโยชน์ ช่วยป้องกันการติดเชื้อภายในบริเวณหูได้

หากต้องการทำความสะอาดหู แนะนำให้ใช้สำลีเช็ดทำความสะอาดเฉพาะบริเวณภายนอกรูหูเท่านั้น ไม่ควรดึงปลายสำลีเพื่อที่จะสอดเข้าไปในรูหู เพราะอาจทำให้เกิดภาวะขี้หูอุดตันตามมา

สำหรับผู้ที่มีของเหลวเข้าไปในหูภายหลังจากกิจกรรมทางน้ำต่างๆ แล้วต้องการนำของเหลวออกมา แนะนำให้ใช้สำลีแห้งใส่เอาไว้บริเวณภายนอกรูหู แล้วนอนตะแคง หันหูข้างที่มีของเหลวเข้าไปนั้นลง รอให้ของเหลวค่อยๆ ไหลออกมาเอง ไม่ควรพยายามเข้าไปเช็ดภายในรูหู

ในกรณีที่สงสัยว่ามีภาวะขี้หูอุดตัน ให้ไปพบแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก เพื่อทำการตรวจโดยใช้เครื่องมือส่องดูภายในรูหู (Otoscope) และให้การรักษาที่เหมาะสมต่อภาวะที่เป็น


4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สำนักงานะกรรมการอาหารและยา, อย.ออกมาตรการห้ามผลิต นําเข้า หรือขายผลิตภัณฑ์เทียนละลายขี้หู, (https://oryor.com/%E0%B8%AD%E0%B8%A2/detail/media_news/1240), 5 กุมภาพันธ์ 2561.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม