เซ็กส์อย่างถูกวิธี

ยาคุมยี่ห้อเดียวกันแบบ 21 เม็ด และ 28 เม็ด เหมือนหรือต่างกันอย่างไร?

รู้จัก ทำความความเข้าใจ เพื่อเลือกใช้ยาคุมกำเนิดให้ตรงตามความต้องการ
เผยแพร่ครั้งแรก 1 ม.ค. 2018 อัปเดตล่าสุด 16 มิ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 28 มี.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
ยาคุมยี่ห้อเดียวกันแบบ 21 เม็ด และ 28 เม็ด เหมือนหรือต่างกันอย่างไร?

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ยาคุมกำเนิดแบ่งเป็น 2 แบบ คือ แบบ 21 เม็ด และแบบ 28 เม็ด ตัวยาเม็ดที่ 1-21 ของทั้ง 2 แบบจะเหมือนกันทั้งสี ตัวยา และปริมาณยาข้างใน ส่วนตัวยาเม็ดที่ 22-28 จะมีสี และขนาดที่ต่างกัน
  • ยาคุมแบบ 28 เม็ดถูกผลิตขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาความสับสนเรื่องวันรับประทานยาแผงต่อไปของผู้ใช้ โดยแทนที่จะเว้นว่าง 7 วันหลังรับประทานยา 21 เม็ดแรก ก็ให้รับประทานยาเม็ดที่ 22-28 ซึ่งเป็นแค่ยาหลอกไป จากนั้นก็ให้เริ่มยาแผงใหม่
  • วิธีรับประทานยาคุมแบบ 21 เม็ด ให้เริ่มแกะตรงตำแหน่งไหนก็ได้ แต่ขอให้วันที่บนแผงยาตรงกับวันที่รับประทานวันนั้นก็พอ ส่วนยาคุมแบบ 28 เม็ด แผงยาจะระบุเป็นตัวเลข ให้ผู้ใช้แกะยากินตามลำดับเม็ดได้เลย
  • เคล็ดลับง่ายๆ เพื่อเตือนความจำว่า ต้องรับประทานยาแผงต่อไปเมื่อไร คือ ให้คุณสังเกตว่า ต่อให้เป็นยาคุมรูปแบบไหนก็ตาม วันที่เริ่มใช้ยาแต่ละแผง จะต้องตรงกับวันเดิมที่เคยเริ่มรับประทานเสมอ
  • หากคุณไม่รู้ว่า ควรรับประทานยาคุมแบบไหนจึงจะเหมาะสม คุณสามารถเข้าพบแพทย์เพื่อขอปรึกษาได้ (ดูแพ็กเกจตรวจก่อนแต่ง ฝากครรภ์ คุณแม่มือใหม่ได้ที่นี่)

ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม (Combined oral contraceptives หรือ Combined pills) หรือเรียกสั้นๆ ว่า "ยาคุม"  โดยทั่วไปจะเป็นชนิดแผงที่ต้องรับประทานต่อเนื่องไปจนหมด  

ยาคุมกำเนิดจะมีทั้งชนิด 21 เม็ด หรือเรียกว่า 21/7  และ 28 เม็ด โดยบางยี่ห้อจะผลิตออกมาทั้ง 2 แบบ เพื่อให้ทางเลือกกับผู้ใช้ยาว่า ต้องการใช้แบบแผง 21 เม็ด หรือแผง 28 เม็ด  

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ตัวอย่างชื่อทางการค้าที่จำหน่ายในประเทศไทย  เช่น เมอซิลอน-เมอซิลอน 28 มินนี-มินนี 28 เมลลิแอน-เมลลิแอน อีดี แอนนี่ลินน์ 21-แอนนี่ ลินน์ 28 ออนเจล 20 แบบ 21 เม็ด-ออนเจล 20 แบบ 28 เม็ด เลสซิลอน 21 -เลสซิลอน 28

ความเหมือน และความแตกต่างของยาคุมกำเนิดชนิด 21 เม็ดกับ 28 เม็ด 

แม้ว่า ยาคุมกำเนิดต่างยี่ห้อจะมีลักษณะของเม็ดยา เช่น สี หรือขนาดของเม็ด แตกต่างกันไปบ้าง แต่หลักการคิดไม่แตกต่างกัน

จากภาพประกอบ จะเห็นว่า ยาเม็ดที่ 1-21 ของยาคุมยี่ห้อเดียวกัน ทั้งแบบ 21 และ 28 วันจะมีขนาด และสีที่เหมือนกัน ซึ่งไม่ได้เหมือนกันเฉพาะรูปลักษณ์ภายนอกเท่านั้น แต่ตัวยาข้างในเม็ดยังเป็นตัวยาชนิดเดียวกัน และมีปริมาณยาเท่ากันทั้งหมด ไม่มีเม็ดแป้งด้วย

ส่วนยาเม็ดที่ 22-28 ซึ่งมีเพิ่มขึ้นมาในยาคุมแบบ 28 เม็ดนั้น (จากตัวอย่าง ภาพที่เห็นเม็ดยาในแผงของ ซูซี่ 28 และ เมอซิลอน 28 จะอยู่ในลักษณะกลับหัว จึงเห็นเม็ดที่ 22-28 อยู่ด้านบนของแผง) จะสังเกตได้ว่า มีสี หรือขนาดที่ต่างกันกับ 21 เม็ดแรก  

และที่สำคัญ คือ ความแตกต่างนั้นก็ไม่ได้มีแค่รูปลักษณ์ภายนอกเท่านั้น เพราะคุณสมบัติของตัวยาก็ต่างกันด้วย เนื่องจากยาเม็ดที่ 22-28 จะไม่มีตัวยาฮอร์โมน หรือเรียกว่าเป็น “เม็ดยาหลอก” หรือ "เม็ดแป้ง" นั่นเอง

ความแตกต่างอีกประการของยาคุมยี่ห้อเดียวกันแบบ 21 เม็ดและ 28 เม็ด ก็คือ การระบุลำดับการใช้ยาที่ด้านหลังของแผง หรือบางยี่ห้ออาจระบุไว้ด้านหน้าของแผง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

ยาคุมแบบ 21 เม็ด มักจะระบุเป็นวันจันทร์ อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร์ เสาร์ และอาทิตย์ ซึ่งเราสามารถเริ่มใช้ที่ตำแหน่งใดก็ได้ โดยเลือกแกะยาให้ตรงกับวันที่รับประทาน แล้วรับประทานต่อตามลูกศรไปเรื่อยๆ จนหมดแผง จากนั้น เว้น 7 วันแล้วเริ่มแผงต่อไป

แต่สำหรับยาคุมแบบ 28 เม็ด จะมีการระบุเป็นตัวเลข 1-28 โดยให้แกะยาตามลำดับเม็ดที่รับประทาน จากเม็ดที่ 1... 2... 3... ไปเรื่อย ๆ จนถึงเม็ดที่ 28 (ไม่ใช่แกะตามวันที่ในปฏิทิน) เมื่อหมดแผงแล้วก็เริ่มแผงใหม่ในวันต่อมา

การใช้ยาคุมแบบ 21 เม็ด จึงสะดวกในการตรวจสอบว่ามีการลืมรับประทานยาหรือไม่ โดยดูจากแผงยาว่า วันที่เราสงสัยได้มีการแกะเม็ดยาออกไปใช้แล้วหรือยัง หากใช้ยาคุมแบบ 28 เม็ด อาจตรวจสอบได้ยากกว่า ยกเว้นจำได้อย่างแม่นยำว่า มีการใช้ถึงลำดับเม็ดที่เท่าไหร่แล้ว

ช่วงเวลาปลอดฮอร์โมน

จะเห็นได้ว่า ผู้ที่รับประทานยาคุมยี่ห้อเดียวกัน ไม่ว่าจะใช้แบบ 21 เม็ด หรือแบบ 28 เม็ด ก็จะได้รับยาฮอร์โมนชนิดเดียวกัน ปริมาณยาเท่ากัน ใน 21 วันแรก และมีช่วงเวลา “ปลอดฮอร์โมน” อีก 7 วันเหมือนกัน ก่อนที่จะเริ่มใช้แผงต่อไป

เหตุผลที่ต้องปล่อยให้มีช่วงเวลา “ปลอดฮอร์โมน” ในระหว่างที่ใช้ยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนรวม นั่นก็เพื่อให้ประจำเดือนมาในช่วงนี้ กรณีที่ใช้ยาคุมแบบ 21 เม็ด เมื่อรับประทานจนหมดแผงจะต้องเว้นว่าง 7 วัน ก่อนเริ่มใช้แผงต่อไป

แต่เนื่องจากพบปัญหาในผู้ใช้บางราย เช่น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195
  • สับสนกับยาคุมชนิดฮอร์โมนโปรเจสตินเดี่ยว ซึ่งไม่ต้องมีช่วงเว้นว่างระหว่างแผง ดังนั้นเมื่อใช้ยาคุมชนิดฮอร์โมนรวมแบบ 21 เม็ดหมดแผง จึงได้เริ่มใช้แผงต่อไปเลย
  • เข้าใจผิดว่า ต้องใช้ภายใน 5 วันแรกที่เป็นประจำเดือน เหมือนกรณีของการใช้ยาคุมแผงแรก
  • ไม่แน่ใจว่า ต้องเว้นว่างกี่วันกันแน่ จึงจะเริ่มใช้ยาแผงต่อไปได้
  • ลืมต่อแผงใหม่ตามกำหนด ทำให้มีการเว้นว่างมากกว่า 7 วัน ส่งผลให้การคุมกำเนิดไม่ต่อเนื่อง และเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ในช่วงที่เริ่มใช้แผงใหม่

ดังนั้นจึงมีการผลิต “ยาคุมชนิดฮอร์โมนรวม แบบ 28 เม็ด” มาเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยแทนที่จะใช้การเว้นว่าง 7 วันเช่นเดียวกับยาคุมแบบ 21 เม็ด ก็ใช้การรับประทาน “เม็ดยาหลอก” ซึ่งไม่มีตัวยาฮอร์โมนให้ครบ 7 วันแทนจากนั้นจึงเริ่มใช้แผงต่อไป

ถาม-ตอบเรื่องวิธีกินยาคุมกำเนิด 28 เม็ด

แล้วสรุปว่า “ยาคุม 21 เม็ด” หรือ “ยาคุม 28 เม็ด” แบบไหนดีกว่ากัน?

ตอบ ขึ้นกับผู้ใช้ว่า สะดวกใช้แบบไหนมากกว่า เช่น ถ้าคิดว่าแต่ละวันไม่ลืมรับประทานยาแน่ๆ แต่ถ้าให้หยุดไป 7 วันก็กลัวจะลืมต่อแผงใหม่ กรณีนี้ก็ควรเลือกใช้แบบ 28 เม็ด ส่วนผู้ที่ไม่มั่นใจว่า จะรับประทานยาทุกวันได้โดยไม่ลืม ก็ใช้แบบ 21 เม็ด จะได้ตรวจสอบง่าย

ไม่มั่นใจเลยว่า จะรับประทานยาได้ครบทุกวันไหม แถมต้องให้เว้นว่าง 7 วันอีก กลัวว่าจะลืมต่อยาแผงใหม่ มีเคล็ดลับช่วยจำอะไรบ้าง?

ตอบ จริงๆ แล้วก็มีเคล็ดลับง่ายๆ เพื่อเตือนความจำว่า ต้องต่อแผงใหม่เมื่อไร โดยให้ลองสังเกตดีๆ จะเห็นว่า ไม่ว่าจะใช้ยาคุมแบบไหนก็ตาม วันที่เริ่มใช้ยาแต่ละแผง จะตรงกับวันเดิมในสัปดาห์เสมอ

ดังนั้นถ้าเริ่มใช้ยาแผงนี้ในวันจันทร์ ยาจะหมดแผงในวันอาทิตย์ ถ้าใช้แบบ 21 เม็ด ก็ให้เว้นว่าง 7 วัน ก็จะเป็นวันจันทร์  อังคาร  พุธ  พฤหัสบดี  ศุกร์  เสาร์ และอาทิตย์ แล้ววันจันทร์ต่อมาก็ให้เริ่มใช้แผงใหม่ได้เลย

นอกจากนี้ ยังมีมียาคุมบางยี่ห้อที่จับเอาข้อดีของทั้ง 2 แบบมาใช้ร่วมกัน ยกตัวอย่างเช่น ไกเนรา อีดี ซึ่งเป็นยาคุมแบบ 28 เม็ด

โดยที่ด้านหลังของแผงยาตัวนี้ จะระบุเป็นวันในสัปดาห์แทนตัวเลข 1-28 ทำให้ตรวจสอบง่ายว่า ลืมรับประทานยาในแต่ละวันหรือไม่ และเนื่องจากต้องรับประทานทุกวัน ไม่มีการเว้นว่าง จึงไม่ต้องกังวลว่า จะลืมต่อแผงใหม่ตามกำหนด

ผู้ที่ใช้ไกเนรา อีดี เป็นครั้งแรก (รวมถึงยาคุมยี่ห้อ ไมโครไกนอน 30 อีดี และไตรควีล่าร์ อีดี ที่มีการใช้ในลักษณะเดียวกัน) ต้องทำความเข้าใจเพิ่มเติมว่า 

ข้อแนะนำสำหรับผู้ใช้ยาคุมแผงแรกที่ว่า “หากรับประทานภายในวันที่ 1-5 ที่เป็นประจำเดือน จะคุมได้ตั้งแต่เม็ดแรกที่รับประทาน” นั้นหมายถึงกรณีที่เริ่มใช้ “เม็ดยาฮอร์โมน” เป็นเม็ดแรก

ดังนั้นหากเริ่มต้นรับประทานที่ “เม็ดยาหลอก” จะยังไม่ให้ผลในการคุมกำเนิด เพราะต้องรอให้เป็น “เม็ดยาฮอร์โมน” ก่อนถึงจะมีผลคุมกำเนิดได้ และหาก “เม็ดยาฮอร์โมน” เม็ดแรกที่รับประทานไม่อยู่ภายใน 5 วันแรกของการมีประจำเดือน 

ผลในการคุมกำเนิดจะเกิดขึ้นเมื่อมีการรับประทาน “เม็ดยาฮอร์โมน” ติดต่อกันครบ 7 วันแล้วเท่านั้น

สุดท้ายไม่ว่าจะเลือกใช้ยาคุมกำเนิดแบบไหน หากใช้อย่างถูกวิธี มีวินัยในการรับประทานอย่างเคร่งครัดแล้วย่อมได้ผลกำเนิดที่มีประสิทธิภาพแน่นอน 

ดูแพ็กเกจตรวจก่อนแต่ง ฝากครรภ์ คุณแม่มือใหม่ เปรียบเทียบราคา โปรโมชั่นล่าสุดจากโรงพยาบาลและคลินิกชั้นนำได้ที่นี่ หรือไม่พลาดทุกการอัปเดตแพ็กเกจต่างๆ เมื่อกดเป็นเพื่อนทางไลน์ @hdcoth และกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android 


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Combined pill. NHS (National Health Service). (https://www.nhs.uk/conditions/contraception/combined-contraceptive-pill/)
Birth Control Pill (for Teens). Nemours KidsHealth. (https://kidshealth.org/en/teens/contraception-birth.html)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม