การรักษา

13 วิธีกำจัดเสมหะ เคลียร์ทางเดินหายใจให้โล่งขึ้น

อัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ ก.ย. 20, 2018 ประมาณเวลาการอ่าน: 5 นาที
13 วิธีกำจัดเสมหะ เคลียร์ทางเดินหายใจให้โล่งขึ้น

เสมหะ (Mucus) คืออะไร ?

เสมหะอาจสร้างความรำคาญให้กับคุณเมื่อคุณป่วย แต่ร่างกายจำเป็นต้องมีเสมหะเพื่อช่วยให้สุขภาพแข็งแรง

เมือกหรือเสมหะเป็นสิ่งเหนียว ๆ เหมือนเจลที่อยู่ตามปอด คอ ปาก จมูก และโพรงอากาศในกะโหลกของคุณ สิ่งนี้ถูกผลิตจากเยื่อในจมูกและโพรงอากาศในกะโหลกที่เรียกว่าเยื่อเสมหะ

เสมหะและเมือก

คุณอาจจะได้ยินการใช้คำว่า "เมือก" และ "เสมหะ" สลับไปสลับมาบ่อย ๆ แต่เมือกเป็นสารที่คล้ายเสมหะซึ่งต่างกัน ร่างกายของคุณจะสร้างเสมหะอยู่ตลอดเวลาแต่คุณอาจสังเกตเห็นหลังจากมีการติดเชื้อทางเดินหายใจ เช่น โรคไข้หวัดใหญ่ โรคไข้หวัดธรรมดา ไซนัสอักเสบ หรือภูมิแพ้ ร่างกายของคุณอาจผลิตเสมหะมากขึ้นถ้าคุณสูบบุหรี่

การผลิตเสมหะเป็นเรื่องปกติและมีจุดประสงค์หลายอย่างแม้กระทั่งตอนที่คุณมีร่างกายแข็งแรง เพราะมันจะช่วงป้องกันเนื้อเยื่อที่ปอด คอ จมูกและทางเดินโพรงอากาศในกะโหลกของคุณไม่ให้แห้งเกินไป นอกจากนี้มันยังช่วยดักจับแบคทีเรียและสารที่ทำให้เกิดโรคภูมิแพ้ (เช่น ฝุ่นหรือเกสรดอกไม้) เพื่อเป็นเกราะป้องกันไม่ให้มันแพร่กระจายไปทั่วร่างกายและทำให้คุณป่วย เสมหะยังมีแอนติบอดี เอนไซม์ที่ใช้ในการฆ่าหรือถอนพิษวัตถุที่เป็นอันตรายเหล่านี้

เสมหะในขณะที่คุณป่วย

งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าร่างกายของคุณมักผลิตเสมหะมากถึง 1.5 ลิตรต่อวันแม้ในขณะที่คุณไม่ได้ป่วย เสมหะเหล่านี้มักจะไหลผ่านลำคอของคุณ และเมื่อคุณป่วย ร่างกายของคุณไม่จำเป็นต้องผลิตเสมหะมากเกินกว่าปกติ แต่ถ้าคุณป่วยแล้วมีอาการแพ้ คุณจะสังเกตถึงความเหนียวข้นของเสมหะ

แบคทีเรียหรือสารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้สามารถทำให้เยื่อเมือกผลิตเสมหะมากขึ้น แต่เสมหะที่สัมผัสกับวัตถุเหล่านี้จะมีสารที่เรียกว่า ฮิสตามีน ฮิสตามีนส่งผลให้เยื่อในทางเดินหายใจของคุณบวมและผลิตเสมหะที่บางมากขึ้น โดยทั่วไปแล้วมักจะทำให้น้ำมูกไหล จาม คันจมูก และคัดจมูก เมื่อคุณป่วย เสมหะของคุณอาจจะเพิ่มมากขึ้นและเหนียวขึ้น ซึ่งมันจะไม่ไหลลงคอง่าย ๆ เสมหะเหล่านี้อาจจะติดอยู่ที่ปอดและคอ ทำให้เกิดการแน่น และในกรณีที่รุนแรงจะทำให้เกิดการหายใจลำบากหรือกลืนอาหารลำบาก

การมีเสมหะเยอะอาจดูเหมือนร่างกายผลิตเสมหะในปริมาณมากซึ่งสามารถทำให้เกิดปัญหา เช่น น้ำมูกไหลลงคอ

การมีเสมหะมักจะเป็นสัญญาณว่าเยื่อเมือกของคุณนั้นแห้งเกินไปหรืออาจเป็นผลจาก

  • สภาพแวดล้อมภายในที่แห้ง (ซึ่งเกิดจากความร้อนหรือเครื่องปรับอากาศ)
  • ดื่มน้ำเปล่าหรือของเหลวอื่น ๆ ไม่เพียงพอ
  • ดื่มเครื่องดื่ม เช่น กาแฟ ชา หรือแอลกอฮอล์ ซึ่งทำให้เกิดการสูญเสียน้ำ
  • การกินยาบางประเภท
  • สูบบุหรี่

ถ้าคุณคิดว่าคุณอาจเป็นภูมิแพ้ หวัด หรือการติดเชื้อทางเดินหายใจ แพทย์ประจำตัวของคุณอาจประเมินจำนวน ความเหนียวข้น และสีของเสมหะของคุณในการทำการวินิจฉัย 

สีของเสมหะ

  • เสมหะสีใส: คุณอาจสังเกตเห็นถึงการเปลี่ยนสีของเสมหะเมื่อคุณป่วยหรือมีอาการของโรคภูมิแพ้  
  • เสมหะสีเขียวหรือขุ่น (เช่น เหลืองอ่อนหรือเบจ): คุณอาจป่วยด้วยโรคหวัด เมื่อคุณเป็นหวัด ร่างกายของคุณผลิตเซลล์เม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้น และส่งไปในโพรงจมูกเพื่อต่อสู้กับการติดเชื้อ เซลล์เม็ดเลือดขาวของคุณมีสารชื่อ Neutrophils ซึ่งสามารถทำให้เสมหะของคุณเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือเขียวได้ เสมหะอาจกลายเป็นสีเขียวเมื่อมีปริมาณมาก 
  • เสมหะสีแดงหรือน้ำตาล: นี่มักเป็นสัญญาณว่ามีเลือดอยู่ในเสมหะของคุณ โดยทั่วไปแล้ว การมีเลือดอยู่ในเสมหะมักเป็นผลมาจากการระคายเคืองและเนื้อเยื่อในทางเดินหายใจนั้นแห้ง ซึ่งเกิดจากการถู เช็ด หรือสั่งน้ำมูกมากเกินไป การมีเลือดเล็กน้อยออกจากจมูกไม่ใช่เรื่องที่ต้องกังวล แต่ถ้าคุณมีเลือดออกมาก ควรรีบปรึกษาแพทย์ประจำตัวของคุณเพราะนี่อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อที่รุนแรง เช่น หลอดลมอักเสบ

13 วิธีกำจัดเสมหะ เคลียร์ทางเดินหายใจให้โล่งขึ้น

อากาศร้อนจนต้องการความเย็น เดี๋ยวอยู่แอร์ เดี๋ยวมาเจออากาศร้อน ๆ จนบางทีก็เกิดอาการไม่สบาย ไอ มีเสมหะขึ้นได้ ซึ่งเสมหะในลำคอบางครั้งก็สร้างความรำคาญและทำให้หายใจไม่ค่อยสะดวกได้ จนทำให้ชีวิตดูไม่ค่อยมีความสุขเท่าไร การกำจัดเสมหะจึงน่าจะเป็นทางออกที่ดี โดยอาจลองวิธีดังนี้

1. พยายามขับน้ำมูกและเสมหะออกมา

ถึงแม้ว่าวิธีนี้อาจจะส่งเสียงดังหรือน่าสะอิดสะเอียนไปหน่อย แต่การขับเสมหะออกมาเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการขจัดเสมหะ อย่ากลืนเสมหะเพราะอาจเป็นการนำเชื้อกลับเข้าสู่ระบบในร่างกาย นอกจากนี้การกักเสมหะไว้ยามระคายคอ คัดจมูก หรือน้ำมูกไหลมันก็น่าอึดอัดเหลือเกิน ดังนั้นควรพกกระดาษทิชชู่สักกล่องไว้ใกล้ๆมือ คอยขับน้ำมูกหรือเสมหะออกจึงถือเป็นการดีที่สุด

2. ไอให้เสมหะออกมา

สำหรับกรณีนี้เหมาะกับผู้ที่มีเสมหะในลำคอเท่านั้น เพราะถ้ามีเสมหะค้างอยู่ในปอดจะกระแอมไอไม่ได้ สำหรับวิธีไอให้เสมหะออกมาคือ สูดลมหายใจเข้าทางจมูกให้ได้มากที่สุด เพื่อที่จะให้ลมหายใจเข้าไปอยู่หลังเสมหะ โดยสังเกตจากทรวงอกต้องขยายโดยที่ไหล่ไม่ยก คอไม่ยืด แล้วกลั้นลมหายใจไว้สักครู่จากนั้นไอให้แรงพอควร ซึ่งลมที่อยู่หลังเสมหะจะกระแทกกับเสมหะให้ขึ้นมาตามหลอดลม เมื่อเสมหะออกมาที่ปากแล้วบ้วนทิ้งในที่ที่เหมาะสม

ขอบคุณภาพจาก ตู้ยาโรงเรียน.com

3. ดื่มน้ำให้มากขึ้น

หากมีเสมหะในลำคอเพราะอาการป่วย ลองบรรเทาอาการนี้ด้วยการดื่มน้ำสะอาดในอุณหภูมิห้อง หรือดื่มน้ำอุ่นทุก ๆ ชั่วโมง เพื่อให้น้ำได้ช่วยละลายเสมหะให้คลายความเหนียวและให้ร่างกายขับเสมหะออกมา พร้อมทั้งช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายไปด้วย

4. หาเครื่องดื่มอุ่น ๆ มาดื่ม

นอกจากการดื่มน้ำในอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นแล้ว อาจดื่มน้ำขิงหรือน้ำซุปอุ่น ๆ ก็ช่วยขจัดเสมหะได้ เพราะอุณหภูมิน้ำที่สูงกว่าปกติจะช่วยละลายเสมหะในลำคอได้บ้างไม่มากก็น้อย

5. กินอาหารรสชาติเผ็ดร้อน

หากสามารถกินอาหารรสเผ็ดได้ ให้ลองกินอาหารรสชาติจัดจ้าน เช่น แกงป่า ต้มยำ แกงเลียง ยำรสแซ่บ ส้มตำ หรือน้ำพริกก็ได้ ซึ่งสมุนไพรที่เป็นส่วนประกอบของอาหารเหล่านี้จะช่วยขับเสมหะและช่วยเปิดทางให้ระบบหายใจคล่องตัวมากขึ้นได้ แต่หากใครกินรสเผ็ดไม่เก่ง ก็กินแกงจืดร้อนๆแทนได้

6. ใช้ไอน้ำช่วย

การใช้ไอน้ำจะช่วยทำให้น้ำมูกและเสมหะในช่วงอก จมูก และคอแตกตัว และทำให้ขับออกจากร่างกายได้ง่ายขึ้น สำหรับวิธีทำคือต้มน้ำหนึ่งหม้อ ผสมกับน้ำมันยูคาลิปตัสสองสามหยด จากนั้นก้มหน้าลงไปเหนือชามน้ำร้อน หายใจเข้าสูดเอาไอน้ำเข้าไปหลาย ๆ นาที นอกจากนี้ยังสามารถใช้การอาบน้ำร้อนช่วยให้น้ำมูกและเสมหะแตกตัวได้ดีเช่นกัน

7. กลั้วคอด้วยน้ำเกลือ

วิธีการนี้ใช้เกลือ 1/4 ช้อนชากับน้ำอุ่น 1 แก้วใหญ่ผสมกันแล้วนำมากลั้วคอ โดยเงยหน้าขึ้นระหว่างที่กลั้วคอด้วย เกลือจะช่วยกำจัดเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดอาการอักเสบในลำคอ อีกทั้งน้ำอุ่นจะช่วยละลายเสมหะไปในตัวได้อีกด้วย

 

8. กลั้วคอด้วยน้ำโซดาแช่เย็น

หากไม่ชอบใช้น้ำเกลือกลั้วคอ อาจใช้เป็นโซดาเปล่าแช่เย็นได้ ความซ่าของโซดาจะทำให้เสมหะลดน้อยลง และดีมากสำหรับคนที่รู้สึกว่ามีเสมหะค้างอยู่ในลำคอตลอดเวลา

9. กลั้วคอด้วยน้ำยาบ้วนปาก

ใช้เกลือหนึ่งช้อนโต๊ะกับน้ำอุ่นหนึ่งถ้วยผสมน้ำยาบ้วนปาก แล้วกลั้วคอไว้ 30 วินาที จากนั้นทำซ้ำอีกหลาย ๆ ครั้งต่อวัน วิธีนี้จะช่วยขจัดเสมหะที่ติดอยู่ในผนังของลำคอและที่ทางเดินหายใจได้

10. หายใจเข้า-ออกลึก ๆ

การหายใจเข้าและออกลึก ๆ ติดต่อกันเซ็ตละ 5-7 ครั้ง จะช่วยให้ถุงลมขยายใหญ่ขึ้นและฟีบลงสลับกันโดยไม่กระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของระดับก๊าซออกซิเจนและก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และยังช่วยให้ถุงลมที่มีเสมหะเกาะอยู่เคลื่อนตัวจากการพองและแฟบของถุงลม จึงทำให้เสมหะหลุดออกจากถุงลม และระบายสู่หลอดลมใหญ่ได้ง่าย

11. กำจัดเสมหะด้วยสมุนไพร

เชื่อหรือไม่ แค่สมุนไพรจากอาหารรสจัดจ้านก็สามารถช่วยละลายเสมหะให้ได้บ้างไม่มากก็น้อยแล้ว สำหรับสมุนไพรดังกล่าว ได้แก่ มะนาว มะแว้ง มะขามป้อม กระเทียม กระเจี๊ยบ สับปะรด และดีปรี เป็นต้น

12. กินขิงให้มากขึ้น

เนื่องจากขิงใช้ในการรักษาโรคหวัดและไซนัสมานานหลายศตวรรษ เพราะมีคุณสมบัติตามธรรมชาติในการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย นอกจากนี้คุณสมบัติอีกอย่างที่เป็นที่รู้จักกันดีก็คือ ขิงทำให้น้ำมูกที่เหนียวแตกตัวได้ โดยอาจกินขิงดิบหรือขิงเชื่อมที่รสชาติไม่แรง หรือจะขูดขิงสดลงในน้ำต้มเดือดทำเป็นชาก็ได้ ซึ่งจะช่วยทำหน้าที่ขจัดเสมหะออกจากลำคอได้เป็นอย่างดี

ขิง

13. ฮัมเพลง

การฮัมเพลงเป็นหนึ่งในวิธีที่นักร้องหลายคนใช้เพื่อช่วยให้เสียงของตนกลับคืนมา การฮัมเพลงจึงอาจทำให้เกิดการสั่นในลำคอและอาจแรงมากจนทำให้เสมหะแตกตัวได้

ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลของคุณ


ลบไฟล์
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เห็นไฟล์ได้ค่ะ
ส่งข้อมูล

วันนี้คุณอยากจะถามคุณหมอแบบไหน

@question.title

ถามปกติ ได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

ค่าบริการ 100 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 24 ชั่วโมง โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

ถามด่วน ได้คำตอบภายใน 60 นาที

ค่าบริการ 200 เหรียญ

คุณหมอตอบภายใน 60 นาที โดยคุณจะได้รับอีเมลแจ้ง เมื่อคุณหมอตอบแล้ว

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 60 นาที เราคืนเหรียญให้ 100 เหรียญและคำถามจะถูกปรับเป็นคำถามปกติ ซึ่งจะได้คำตอบภายใน 24 ชั่วโมง

หากคุณหมอไม่ตอบภายใน 24 ชั่วโมง เราคืนเหรียญให้ทั้งหมด (ไม่คิดค่าบริการ)

คำถามของคุณจะถูกแสดงผลเป็นคำถามแรกๆ บนหน้าถามหมอเป็นเวลา 2 วัน ซึ่งเพิ่มโอกาสให้คุณได้รับความคิดเห็นจากคุณหมอท่านอื่น

ต้องการไป รพ. ใช่มั้ย?

จองคิว 24 ชม. ล่วงหน้า ประหยัดเวลาคุณรอคิวไปหลายชั่วโมง จองเลย

ถ้าไม่มีโรงพยาบาลที่คุณต้องการ เพิ่มโรงพยาบาลที่นี่